I SA/Gl 465/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Wiciak, , , po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych w kwestii wniosku skarżącego o zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w związku z zażaleniem na postanowienie z dnia 28 września 2009 r. o odmowie przyznania prawa pomocy p o s t a n a w i a 1. uchylić postanowienie z dnia 28 września 2009 r.; 2. zwolnić skarżącego z wpisu sądowego od skargi. Skarżący A. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na wskazaną w sentencji postanowienia decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K., dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych. Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od tejże skargi w kwocie 200 zł, skarżący wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od tego wpisu. Postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2009 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 28 września 2009 r., wydanym na skutek złożenia przez skarżącego sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego, Sąd również odmówił przyznania stronie prawa pomocy. W motywach rozstrzygnięcia Sąd zaznaczył, iż skarżący nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania mu zwolnienia od wpisu sądowego od skargi w niniejszej sprawie. Zasadność odmowy przyznania prawa pomocy znalazła bowiem swoje potwierdzenie pomimo złożonych licznych dokumentów źródłowych. Kluczowym argumentem, przemawiającym zdaniem Sądu przeciwko przyznaniu skarżącemu prawa pomocy było niewykonanie przez wnioskodawcę wezwania referendarza sądowego odnośnie nadesłania wykazów bądź wyciągów z posiadanych przez niego i osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym rachunków bankowych. Wyciągi powyższe nie zostały również złożone przy sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego. Powyższa okoliczność, zdaniem Sądu, uniemożliwiła przyznanie stronie prawa pomocy w rozpatrywanej sprawie, wykluczała bowiem wolną od wątpliwości ocenę sytuacji materialnej skarżącego. Sąd wskazał również, iż skarżący korzysta z pomocy finansowej matki, w szczególności poprzez regulowanie przez nią opłat związanych z prowadzeniem domu, dokonywanie zakupów artykułów spożywczych i higienicznych. Skarżący nie wykazał jednakże, jakoby ewentualna pomoc finansowa matki, również w zakresie wpisu sądowego od skargi skutkowała zagrożeniem codziennej egzystencji rodziny A. M.. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie oraz przyznanie mu prawa pomocy w postaci zwolnienia od wpisu od skargi w wysokości 200 zł. W uzasadnieniu zażalenia A. M. zaznaczył, iż jego matka jest emerytowaną [...], pobierającą emeryturę w kwocie 1712,78 zł zaś jego ojciec nie żyje od kilku lat. Z tytułu prowadzenia gospodarstwa domowego matka ponosi wydatki na łączną kwotę około 350 zł. Dodatkowym obciążeniem matki jest opłata z tytułu podatku od nieruchomości na łączną kwotę 2057,07 zł, co daje miesięczne obciążenie w kwocie 171,42 zł. Skarżący dodał, iż obecnie rozpoczyna się sezon grzewczy, zatem dodatkowym kosztem są ponoszone opłaty z tytułu ogrzewania. Wskazał, iż w analogicznym okresie za październik 2008 r. opłata za ogrzewanie wynosiła 362,39 zł. Oświadczył, że na jego rachunkach bankowych brak jest środków płatniczych, natomiast jego małżonka oraz córka nie posiadają innych lokat ani kont. Do zażalenia skarżący dołączył dokumenty źródłowe, w tym w szczególności: kopię zaświadczenia z dnia 15 października 2009 r. z Banku B w N. Oddział w C., zgodnie z którym posiadane przez niego konto w tymże banku jest obciążone zajęciem poborcy skarbowego; kopię zaświadczenia z Banku C Oddziału 2 w C. z dnia 14 października 2009 r., zgodnie z którym skarżący posiada w tym banku rachunek, który jest zajęty przez komornika sądowego, nadto zaś, na wspomnianym koncie brak jest jakichkolwiek środków płatniczych, a w 2009 r. nie były na nim przeprowadzane żadne operacje bankowe; kopię wyciągu bankowego matki B. M., dokumentującego wysokość otrzymywanego przez nią świadczenia emerytalnego; kopię faktury VAT za usługi telekomunikacyjne na kwotę 155,77 zł; kopię faktury za dostawę wody i odprowadzanie ścieków za lipiec 2009 r. w wysokości 108,55 zł; kopię faktury za energię elektryczną za okres od 19 czerwca 2009 r. do 17 sierpnia 2009 r. w wysokości 66,42 zł; kopię decyzji w sprawie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości na 2009 r. w kwocie 2057,07 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie: ppsa, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym ( obejmującym między innymi zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków) uzależnione jest od wykazania przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie natomiast z art. 195 § 2 cytowanej ustawy, jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Od ponownie wydanego postanowienia przysługują środki odwoławcze na zasadach ogólnych. Rozpoznając zatem na nowo, na skutek złożonego zażalenia, wniosek skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, bo obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi Sąd uznał, iż wykazał on istnienie przesłanki warunkującej przyznanie mu takiego prawa. Konkluzja powyższa wynika z przedstawionej przez skarżącego, jego szeroko pojętej sytuacji finansowej, udokumentowanej złożonymi w toku postępowania, licznymi dokumentami źródłowymi, przede wszystkim zaś, złożonymi na etapie zażalenia zaświadczeniami z banków. Przedstawione w toku całego wpadkowego postępowania, dotyczącego przyznania skarżącemu prawa pomocy, dokumenty, potwierdzają okoliczność, że wnioskujący znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej. Jednym z symptomów problemów finansowych strony są prowadzone od dawna wobec skarżącego postępowania egzekucyjne. Ewentualny zysk, osiągany przez firmę skarżącego A przeznaczany jest na spłatę zaległości podatkowych, rozłożonych na 48 rat decyzją Prezydenta Miasta C. z dnia [...] przy czym każda z przedmiotowych rat wynosi ponad 10.000,00 zł. Posiadane przez wnioskodawcę rachunki bankowe zostały zajęte przez komornika oraz poborcę skarbowego. Małżonka skarżącego jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Matka wnioskodawcy z kolei jest emerytowaną [...], która z otrzymywanego świadczenia ponosi wszelkie opłaty, związane z prowadzeniem ( wspólnego z synem ) gospodarstwa domowego, nadto zaś dokonuje zakupów niezbędnych artykułów żywnościowych i higienicznych. Nadesłane przez skarżącego zaświadczenia z banków potwierdzają fakt zajęcia jego rachunków i brak środków płatniczych. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 260 oraz przy zastosowaniu art. 195 § 2 ustawy ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia. su.