I SA/Gl 473/04
WyrokWSA w Gliwicach2005-02-25
Skład orzekający: Sędzia WSA Krzysztof Winiarski, Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Asesor WSA Teresa Randak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budynki w złym stanie technicznym, przeznaczone do wyburzenia, podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, mimo braku możliwości ich użytkowania i powierzchni użytkowej?Ratio decidendi
Budynki, dopóki istnieją, stanowią przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości, niezależnie od ich stanu technicznego czy przeznaczenia do wyburzenia. Sam fakt posiadania nieruchomości, nawet w złym stanie technicznym, rodzi obowiązek podatkowy po stronie właściciela, użytkownika wieczystego lub posiadacza samoistnego, zgodnie z ustawą o podatkach i opłatach lokalnych. Organy podatkowe prawidłowo zastosowały stawkę dla budynków 'pozostałych', gdy przedmiot opodatkowania nie mógł być wykorzystywany do działalności ze względów technicznych.Stan faktyczny
Skarżący nabył w użytkowanie wieczyste grunt oraz własność posadowionych na nim budynków, które były w złym stanie technicznym i zgodnie z aktem notarialnym zobowiązany był do ich rozbiórki w ciągu roku. Prezydent Miasta określił podatek od nieruchomości za te budynki, przyjmując stawkę dla budynków pozostałych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, wskazując, że przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie przewidują zwolnienia z opodatkowania budynków ze względu na ich stan techniczny. Skarżący wniósł skargę do WSA, argumentując, że budynki nie powinny być opodatkowane, gdyż nie nadawały się do użytkowania i nie posiadały powierzchni użytkowej.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w następującym składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Winiarski Sędzia NSA Eugeniusz Christ Asesor WSA Teresa Randak/sprawozdawca/ Protokolant Anna Florek po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości o d d a l a s k a r g ę.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta R. określił R. W. podatek od nieruchomości za listopad i grudzień 2003 r. w wysokości [...] zł. z tytułu budynków położonych na gruncie, będącym w użytkowaniu wieczystym podatnika przyjmując stawkę określoną uchwałą Rady Miasta z dnia [...] r. w sprawie określenia stawek podatku od nieruchomości oraz wzorów formularzy podatkowych w wysokości [...] zł. za metr kwadratowy powierzchni użytkowej tj. stawki określonej dla budynków pozostałych. Jak wskazał organ podatkowy, strona w wykazie nieruchomości przedłożonym w Urzędzie Miasta wykazała tylko grunt, składając równocześnie oświadczenie, że budynki z uwagi na ich techniczny stan przeznaczone są do wyburzenia. Powołując się na przepisy ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz. U. Nr 9 z 2002 r. poz. 84 z póź. zm.) w dalszej części uzasadnienia oznaczoną skrótem " piol" Prezydent Miasta R. wskazał, że nie przewidują one zwolnienia z opodatkowania budynków ze względu na ich stan techniczny, nawet w przypadku, gdy przeznaczone są do wyburzenia. Do podstawy opodatkowania przyjęto zatem powierzchnię budynków oraz gruntu zgodną z ewidencją gruntów . Zarówno do gruntów, jak i budynków przyjęto stawkę przewidzianą dla gruntów "pozostałych" i budynków "pozostałych".
Od decyzji tej podatnik złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zarzucając organowi podatkowemu wprowadzenie go w błąd, gdyż w akcie notarialnym zobowiązany został do rozbiórki w ciągu roku budynków z uwagi na ich techniczny stan, a nie został poinformowany, że z tytułu nabycia budynków w okresie roku zakreślonego na rozbiórkę Gmina będzie naliczała podatek.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta R., wskazując w uzasadnieniu, że Prezydent właściwie określił podatnikowi wysokość należnego podatku od nieruchomości położonej w R., przy ul. [...], albowiem zgodnie z treścią art. 1a ust.1 pkt 3 ustawy o piol za grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej uważa się te, których właścicielem lub posiadaczem jest przedsiębiorca z wyjątkiem budynków mieszkalnych, chyba że przedmiot opodatkowania nie może być wykorzystywany do działalności ze względów technicznych. Organ podatkowy stosując powołany przepis, wziął pod uwagę fakt przeznaczenia spornych budynków do wyburzenia i opodatkował je stawką określoną dla budynków pozostałych, pomimo że podatnik prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą "A". Jak wskazał organ odwoławczy przepisy ustawy o piol nie przewidują zwolnienia z opodatkowania budynków ze względu na ich stan techniczny. Nie ma także dla wymiaru podatku znaczenia fakt przeznaczenia ich do wyburzenia. Ustawa daje jedynie możliwość różnicowania stawek dla poszczególnych rodzajów przedmiotów opodatkowania z uwagi na ich lokalizację, stan techniczny czy też wiek budynków. Rada Miasta określając stawki podatku od nieruchomości na 2003 r. nie uwzględniła wskazanych kryteriów, w związku z powyższym Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że zaskarżona decyzja Prezydenta Miasta nie narusza prawa.
Podatnik nie zgadzając się z treścią decyzji, złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podnosząc, że budynki nie powinny być opodatkowane, skoro nie posiadają powierzchni użytkowej, bowiem stan techniczny uniemożliwiał wykorzystywanie ich do jakiejkolwiek działalności, a akt notarialny zobowiązywał go do rozbiórki obiektów znajdujących się na gruncie. W ocenie podatnika skoro nie użytkował budynków nie powinien też płacić od nich podatku.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył co następuje.
Skarga - wbrew twierdzeniom w niej zawartym – nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem legalności, a więc zgodności działań administracji z obowiązującym prawem.
W sytuacji, gdy sąd administracyjny stwierdzi, iż wydana decyzja narusza prawo, to zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) uchyla decyzję w części lub całości. Uchylenie decyzji następuje w przypadku gdy, nastąpiło naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W rozpatrywanej sprawie sytuacja taka nie zaszła, albowiem decyzja organu odwoławczego nie zawiera uchybień, które mogły by uzasadniać jej uchylenie.
W rozpoznawanej sprawie stan faktyczny jest bezsporny. Skarżący nabył w drodze aktu notarialnego z dnia [...] r. prawo użytkowania wieczystego gruntu i własność posadowionych na tym gruncie budynków od gminy R. Nabyte budynki, jeden po byłej szkole, drugi budynek socjalny znajdowały się w złym stanie technicznym i zgodnie z treścią aktu notarialnego nabywca zobowiązany był do ich rozbiórki w ciągu roku od ich nabycia. Skarżący podnosił, że budynki nie powinny być opodatkowane, bowiem nie nadając się do żadnego wykorzystania nie posiadały powierzchni użytkowej, a zatem były zwolnione od podatku.
Twierdzenia skarżącego, jakkolwiek logiczne i życiowo uzasadnione, nie znajdują jednak potwierdzenia w uregulowaniach prawnych dotyczących przedmiotowego podatku. Zakres podmiotowo - przedmiotowy podatku od nieruchomości, określony został ustawą z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz. U. Nr 9 z 2002 r. poz. 84 z póź. zm.). Zgodnie z art. 2 w/w ustawy opodatkowaniu podatkiem podlegają grunty, budynki lub ich części a także budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Definicja budynku zawarta została w art. 1 a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach o opłatach lokalnych, który określa, że obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach uważa się za budynek. W świetle zacytowanego przepisu bezsporne jest, że podatnik w dniu [...] r. nabył budynki, a skoro tak to podlegają one opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Budynek bowiem dokąd istnieje stanowi przedmiot opodatkowania, bez względu na jego stan techniczny, czy też przeznaczenie. Okoliczność, że budynki były w złym stanie technicznym, nie stanowi o braku powierzchni użytkowej obiektu, bowiem istnienie budynku przesądza, o posiadaniu przez niego określonej kubatury, w tym także powierzchni użytkowej. Dopóki zatem określony obiekt istnieje rodzi obowiązek zapłaty podatku. Podatnikami podatku od nieruchomości stosownie do treści art. 3 ust. 1 powołanej wyżej ustawy są osoby fizyczne, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych i użytkownikami wieczystymi gruntu. W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania skarżący z dniem podpisania aktu notarialnego stał się użytkownikiem wieczystym gruntu, położonego w R. przy ul. [...], a także właścicielem posadowionych na tym gruncie budynków, a stanowiących odrębny od gruntu przedmiot własności. W ocenie Sądu, decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta R. nie naruszają prawa, a skarżący spełnił wszystkie określone prawem przesłanki, do bycia podatnikiem tego podatku. Słusznie, zdaniem Sądu organy podatkowe zastosowały w niniejszej sprawie stawkę, określoną dla budynków i gruntów "pozostałych". Za takim rozwiązaniem przemawia treść art. 1 a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, zgodnie z którym za grunty i budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej uważa się będące w posiadaniu grunty budynki podmiotu prowadzącego taką działalność, chyba że przedmiot opodatkowania nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Powołany przepis stanowił podstawę do odstąpienia od stawki określonej dla nieruchomości wykorzystywanych do działalności gospodarczej i zastosowanie stawki dla budynków i gruntów "pozostałych", pomimo, że nabycie przedmiotowych nieruchomości nastąpiło w ramach prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej.
Należy zauważyć, że utrwalone orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego określiło, że podatek od nieruchomości ma charakter majątkowy w tym znaczeniu, że opodatkowaniu podlega posiadanie nieruchomości bez względu na to, czy nieruchomość ta przynosi dochody, czy też na tę nieruchomość należy ponieść nakłady ( por. wyrok NSA z dnia 22 sierpnia 1997 r. III SA 1552/96, system informacji prawnej LEX 1998/10/31, wyrok NSA z 17 czerwca 1994 r. SA/Gd 1412/93 opublikowany – Wspólnota 1994/44/16 ).
Charakter majątkowy tego podatku oznacza ponadto, że sam fakt posiadania gruntów i budynków jest wystarczającą przesłanką ich opodatkowania. W konsekwencji, samo posiadanie majątku w postaci nieruchomości rodzi obowiązek podatkowy po stronie właściciela tego majątku, bez względu na to, czy nieruchomości stanowią źródło dochodu i czy nadają się do ekonomicznego wykorzystania.
Zarzut dotyczący braku informacji ze strony pracowników urzędu i Prezydenta Miasta na temat konieczności zapłaty podatku od będących w złym stanie technicznym budynków nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem obowiązek ma charakter normatywny i wynika wprost z ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Organ podatkowy zastosował stawkę podatku od nieruchomości w oparciu o stan prawny gruntu i budynków, wynikający z ewidencji gruntów i budynków wskazanej w art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz. U. Nr 30, poz.163 z późn. zm. ), co potwierdza znajdujący się w aktach sprawy wypis z ewidencji gruntów z dnia [...] r.
Kierując się zatem przedstawionymi wyżej względami Sąd doszedł do wniosku, że argumentacja skargi jak i dokonana analiza akt sprawy nie dają podstaw do przyjęcia, iż zaskarżona decyzja narusza prawo w sposób, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji tego Sąd, działając na podstawie art.. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z póź. zm.) , skargę -jako nieuzasadnioną - oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło