I SA/Gl 479/14
WyrokWSA w Gliwicach2015-02-11
Skład orzekający: Sędzia NSA Ewa Madej, Sędzia WSA Paweł Kornacki, Sędzia WSA Bożena Miliczek-Ciszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i umarzając postępowanie w sprawie zmiany wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2013, naruszył prawo, w szczególności poprzez zawarcie w uzasadnieniu uwagi o pierwszeństwie danych z ewidencji gruntów nad danymi z księgi wieczystej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja organu odwoławczego nie narusza prawa. Organ odwoławczy prawidłowo wskazał na błędy proceduralne organu pierwszej instancji, co uzasadniało uchylenie jego decyzji i umorzenie postępowania. Uwaga organu odwoławczego dotycząca pierwszeństwa danych z ewidencji gruntów nad danymi z księgi wieczystej, choć nie była konieczna do rozstrzygnięcia sprawy, jest zgodna z obowiązującym prawem i nie narusza interesu strony. Okoliczności dotyczące zmian w ewidencji gruntów pozostają poza zakresem kontroli sądowej w niniejszej sprawie.Stan faktyczny
Skarżący J. K. i K. K. wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C., która uchyliła decyzję Burmistrza Miasta i Gminy Ż. zmieniającą ostateczną decyzję w sprawie podatku od nieruchomości za 2013 r. i umorzyła postępowanie. Organ pierwszej instancji zmienił wymiar podatku, obniżając go, na podstawie zawiadomienia o zmianach w danych ewidencyjnych gruntów i budynków. Skarżący zarzucili nielegalność działania organu podatkowego, polegającą na przyjęciu do opodatkowania mniejszej powierzchni działki niż ujawniona w księdze wieczystej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej (spr.), Sędziowie WSA Paweł Kornacki, Bożena Miliczek-Ciszewska, Protokolant specjalista Anna Florek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2015 r. sprawy ze skargi J. K. i K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 r. oddala skargę.
1.J. K. i K. K. wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...], którą – na podstawie art. 233 § 1 pkt 2a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60) – uchylono w całości decyzję Burmistrza Miasta i Gminy Ż. z dnia [...] r. nr [...] zmieniającą decyzję ostateczną nr [...] i ustalającą nowy wymiar zobowiązania pieniężnego na 2013 rok w kwocie [...] zł. oraz umorzono postępowanie organu I instancji.
2. Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
2.1. Decyzją Burmistrza Miasta i Gminy Ż. z dnia [...] r. nr [...] ustalono J. i K. K. wymiar podatku od nieruchomości na rok 2013 w łącznej wysokości [...] zł. Decyzja ta stała się ostateczna.
2.2. Postanowieniem z dnia [...] r. organ podatkowy wszczął postępowanie – na podstawie art. 165 § 1, § 2 i § 4 Ordynacji podatkowej - w sprawie ustalenia skarżącym wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2013 r. Jak podano w uzasadnieniu postanowienia, nastąpiło to w związku z zawiadomieniem o zmianach w danych ewidencyjnych gruntów i budynków Starostwa Powiatowego w M. z dnia [...] r., wynikających z postanowienia o rozgraniczeniu.
Następnie organ wydał decyzję z dnia [...] r., którą zmienił wskazaną wyżej decyzję ostateczną z dnia [...] r. i ustalił nowy wymiar zobowiązania pieniężnego na 2013 rok w kwocie [...] zł, tj. w kwocie o [...] zł niższej od poprzedniej. Jako podstawę prawną procesową powołał art. 21 § 1, art. 207 § 1, art. 254 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm., dalej: O.p.) oraz stosowne przepisy prawa materialnego z ustawy o podatku rolnym, ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, komunikatów o średniej cenie skupu żyta i średniej cenie sprzedaży drewna oraz uchwały Rady Miejskiej w Ż. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości.
W uzasadnienie organ podał, że zmiany wymiaru podatku dokonał na podstawie zawiadomienia o zmianach w danych ewidencji gruntów i budynków Starostwa Powiatowego w M. z dnia [...] r., dokonanych w oparciu o postanowienie o rozgraniczeniu z dnia [...] r. o sygn. akt [...]. Zmiana dotyczyła powierzchni działki o nr [...] położonej w Ż., która wynosi [...] ha. Taka powierzchnia wynika również z wypisu z rejestru gruntów z dnia 6 rudnia 2013 r. Organ, powołując się na art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. j. Dz. U. z 2010 r. nr 193, poz. 1287 ze zm.), wskazał, że podstawą wymiaru podatków powinny być dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Ewidencja ta stanowi urzędowe źródło informacji faktycznych w postępowaniu administracyjnym, w tym – podatkowym, co oznacza, że organy podatkowe nie są uprawnione do przyjmowania innej podstawy opodatkowania niż dane wynikające z ewidencji gruntów. Organ wskazał przy tym, że księga wieczysta może stanowić dowód w odrębnym postępowaniu przed organem ewidencyjnym, ale nie może być uwzględniona w postępowaniu podatkowym. Z tego względu, biorąc pod uwagę stan faktyczny, organ podatkowy dokonał zmiany powierzchni gruntu i naliczył podatek w nowej wysokości.
2.3. W odwołaniu od tej decyzji skarżący zarzucili nielegalność działania organu podatkowego, polegającą na przyjęciu do opodatkowania mniejszej powierzchni działki niż ujawniona w księdze wieczystej, urządzonej dla tej nieruchomości.
2.4. Organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie w spraw. Przyczyną takiego rozstrzygnięcia były istotne błędy proceduralne. Przede wszystkim wskazano, że wszczęcie postępowania "w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2013 rok" było nieprawidłowe i w zasadzie bezprzedmiotowe, gdyż w obrocie prawnym istniała ostateczna decyzja w tym zakresie.
Za wadliwą uznał też organ odwoławczy samą decyzję, wydaną w oparciu o art. 254 O.p. Wydanie takiej decyzji byłoby możliwe, gdyby wszczęto postępowanie w przedmiocie zmiany decyzji ostatecznej, a więc w trybie art. 254 O.p., czego nie uczyniono, wszczynając postępowanie w innym przedmiocie (wymiaru podatku).
Ponadto organ zwrócił uwagę, że art. 254 O.p., pozwalający na zmianę ostatecznej decyzji ustalającej lub określającej wysokość zobowiązania podatkowego za dany okres, pozostaje w zawiązku ze szczegółowymi przepisami, regulującymi okoliczności faktyczne, z którymi prawo podatkowe wiąże wysokość zobowiązania podatkowego. W niniejszej sprawie takim przepisem jest art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t. j. Dz. U. z 2010 r. nr 95, poz. 613 ze zm.), który stanowi, że jeżeli w trakcie roku podatkowego zaistniało zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku, podatek ulega obniżeniu lub podwyższeniu, poczynając od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło zdarzenia. Tymczasem ani z akt sprawy ani z treści decyzji organu pierwszej instancji nie wynika, że zmiana w ewidencji gruntów nastąpiła w trakcie 2013 r. Daty zmiany stanu faktycznego nie można utożsamiać z datą zawiadomienia organu podatkowego o zmianie w ewidencji, tym bardziej, że data postanowienia o rozgraniczeniu ([...] r.) świadczyć może iż zmiana ta nastąpiła w innym roku, co wyklucza zastosowanie art. 254 O.p. Ponadto, zmiany wymiaru podatku dokonuje się od następnego miesiąca po zmianie okoliczności faktycznych, a zaskarżoną decyzją zmieniono wymiar podatku za cały 2013 r., co także jest przejawem jej wadliwości.
W końcowej części uzasadnienia swej decyzji organ odwoławczy podkreślił, że powodem jej wydania są wyłącznie względy proceduralne i wskazał, że w obrocie pozostaje pierwotna decyzja wymiarowa za rok 2013. Nadmienił jednak "na marginesie", że w przypadku rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków a danymi wynikającymi z księgi wieczystej nieruchomości ustawodawca nie pozostawił organom podatkowym wyboru i nakazał danie pierwszeństwa informacjom zawartym w ewidencji gruntów i budynków.
3. W skardze na powyższą decyzję (zatytułowaną błędnie: "skarga o wznowienie postępowania") skarżący wnieśli "o wznowienie postępowania w (...) w części dotyczącej uzasadnienia zaskarżonej decyzji (...)". Uzasadniając swe żądanie wskazali, że uzasadnienie decyzji podważa zaufanie do wpisów zawartych w księdze wieczystej i pośrednio legalizuje bezprawne zagarnięcie co najmniej [...] m2 powierzchni ich działki nr [...] przez Gminę Ż.. Zdaniem skarżących, na skutek działania Burmistrza Gminy Ż., Starostwa Powiatowego w M. i Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. doszło do zniszczenia słupków granicznych oddzielających ich działkę od targowiska miejskiego i postawienia płotu, co spowodowało zmniejszenia ("skonfiskowanie") ich własności o [...] m2. Skarżący nadmienili, że kwestionowali powyższe działania, ale bez skutku.
4. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości swe dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
5. Skarga nie może być uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
5.1. Analizując zgodność z prawem decyzji organu odwoławczego trzeba przede wszystkim podkreślić, że w jej wyniku nastąpiło nie tylko uchylenie decyzji organu pierwszej instancji, ale także – umorzenie postępowania, które – w zamyśle tego organu miało doprowadzić do zmiany wysokości podatku za rok 2013 r. Tak więc w konsekwencji w obrocie prawnym pozostała pierwotna decyzja wymiarowa, ustalająca skarżącym wysokość zobowiązania podatkowego zgodnie z ich stanowiskiem.
5.2. W ocenie Sądu, organ odwoławczy, prawidłowo wskazał na wszystkie błędy proceduralne, jakie popełnił organ pierwszej instancji, poczynając od wadliwości wszczęcia postępowania (w innym przedmiocie niż zmiana decyzji ostatecznej na podstawie art. 254 O.p.) aż do braku dokonania pełnych ustaleń faktycznych w sprawie, w tym zwłaszcza co do momentu, od którego nastąpiła zmiana okoliczności, przesądzających o wysokości zobowiązania podatkowego
Powyższe powody, stanowiące wyłączną podstawę uchylenie decyzji i umorzenia postępowania w sprawie wymiaru podatku za rok 2013, nie są sporne i w skardze nie sformułowano w tym zakresie żadnego zarzutu. Niestwierdzenia także przez Sąd, aby zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa procesowego i materialnego, wskazane w jej uzasadnieniu, czyni zbędnym powtarzanie i omawianie powodów wydania tej decyzji.
5.3. Skarżący w zasadzie nie zgadzają się wyłącznie z końcową częścią uzasadnienia decyzji odwoławczej, zawierającą uwagę o wiążącej mocy danych z ewidencji gruntów i budynków dla organów podatkowych i ich pierwszeństwie przed danymi z księgi wieczystej.
Odnośnie tej kwestii, w pierwszej kolejności trzeba stwierdzić, że zawarcie powyższego wywodu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie było konieczne, a to z tego względu, że kwestia merytorycznej poprawności wymiaru podatku za rok 2013 r. nie była w ogóle przedmiotem rozstrzygnięcia organu odwoławczego, gdyż – jak wywiedziono wyżej i co sam organ wyraźnie podkreślił w swej decyzji – ma ono czysto proceduralny charakter. Tak więc ta część uzasadnienia nie odnosiła się wprost do sposobu załatwienia odwołania podatników i go nie uzasadniała. Stanowiła raczej rodzaj informacji dla podatników, w związku z zarzutem zawartym w odwołaniu, bezprawnego pominięcia danych z księgi wieczystej jako podstawy opodatkowania. Trzeba przy tym podkreślić, że informacja ta jest poprawna i zgodna z obowiązującym prawem, a więc jej zamieszczenie nie może naruszać żadnego interesu strony.
5.4. Okoliczności dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków pozostają poza zakresem niniejszej sprawy, a tym samym – sądowej kontroli w tym postępowaniu, zatem Sąd nie może się odnieść do wywodów skargi, opartych na zarzutach dotyczących postępowania rozgraniczeniowego.
5.5. Sąd zwrócił uwagę na powołanie się przez organ odwoławczy w swej decyzji na nieaktualne, w dacie jej wydania, miejsce opublikowania tekstu jednolitego Ordynacji podatkowej, którym był już wówczas Dziennik Ustaw z 2012 r. poz. 749, ale błąd ten nie miał żadnego wpływu na wynika sprawy,
6. Mając powyższe na względzie Sąd uznał skargę za nieuzasadnioną i orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło