I SA/Gl 483/17

Starszy referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 lipca 2017 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w T. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a zwolnić skarżącą od wpisu od skargi. Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł, skarżąca Spółka wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od tej opłaty. Podkreśliła, że wniosek o ogłoszenie jej upadłości został oddalony w dniu 29 października 2015 r. ze względu na brak środków na prowadzenie postępowania. Zaznaczyła, że jej aktywność ogranicza się do próby odzyskania na drodze sądowej środków pozwalających spłacić jej wierzycieli. Według wniosku kapitał zakładowy Spółki wynosi 146.800 zł, a wartość jej środków trwałych to 11.636,86 zł. Spółka, jak wskazano we wniosku, w ostatnim roku obrotowym wykazała stratę w kwocie 4.531.138,58 zł. Dodała, że nie posiada środków na rachunku bankowym oraz że stan jej kasy wynosi 1384,49 zł, zaś zobowiązania 24.023.866,54 zł. Spółka przedstawiła kopię wniosku z dnia 11 marca 2015 r. o ogłoszenie upadłości wraz z potwierdzeniem uiszczenia opłaty w kwocie 1000 zł za pośrednictwem jej rachunku bankowego innego niż ten podany we wniosku. Pismem doręczonym dnia 30 czerwca 2017 r. Spółkę wezwano do uzupełnienia w terminie 7 dni danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie dokumentów źródłowych, m.in. wyciągów z rachunków bankowych z zastrzeżeniem, że w przypadku, gdyby rachunki te były zajęte w sposób całkowicie wykluczający korzystanie z nich przez Spółkę, należy przedłożyć zaświadczenie wystawione przez bank po dniu otrzymania wezwania, informujące o wysokości zajęć oraz sposobie ich spłaty, w tym o środkach udostępnionych Spółce w okresie ostatnich trzech miesięcy, a w razie ich likwidacji po dniu 10 marca 2015 r. – stosowne zaświadczenie wystawione przez bank lub kopię umowy o zamknięciu rachunku. Spółka dostarczyła kopie: bilansu na dzień 31 marca 2017 r. (wykazano m.in. środki w kasie i na rachunkach w kwocie 1592,49 zł, ujemny kapitał własny w kwocie 20.103.611,86 zł oraz zobowiązania i rezerwy na zobowiązania w kwocie 30.099.321,58 zł), rachunku zysków i strat za okres od 1 kwietnia 2016 r. do 31 marca 2017 r. (wykazano w nim stratę netto w wysokości 756.835,74 zł), ewidencji środków trwałych na czerwiec 2017 r. (wartość netto wyliczonych tam środków to 10.768,75 zł), zeznań podatkowych w podatku dochodowym za trzy kolejne lata podatkowe, które Spółka rozlicza w okresach od 1 kwietnia do 31 marca (w pierwszym wykazano podstawę opodatkowania w kwocie 996.201,32 zł, w dwóch kolejnych stratę w kwotach kolejno 3.526.374,71 zł i 110.490,79 zł), deklaracji dla podatku od towarów i usług za miesiące od grudnia ubiegłego roku do maja roku bieżącego (jedynie w kwietniu i maju 2017 r. wykazano podstawę opodatkowania, w kwotach odpowiednio 285 i 244 zł), raporty kasowe od kwietnia do czerwca 2017 r. (w kwietniu stan początkowy wynosił 1445,15 zł, a końcowy 1.180,69 zł, z kolei stan obecny kasy to 158,17 zł, przy czym w czerwcu nie odnotowano jakichkolwiek przychodów), wyciągi z rachunku bankowego wskazanego we wniosku wraz z zaświadczeniem banku, wedle którego stan środków na rachunku nie pozwala na pokrycie wszystkich egzekwowanych należności, dwóch zawiadomień o zajęciu tego rachunku z dnia 24 kwietnia i 28 czerwca 2017 r. oraz wspomnianego we wniosku postanowienia o oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki (według uzasadnienia Spółka niewątpliwie jest niewypłacalna ze względu na znaczne przekroczenie jej zobowiązań nad jej aktywami, a cały jej majątek, który nie został zlicytowany, jest objęty zastawem skarbowym). Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) prawo pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 tej ustawy. obejmującym m. in. zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub części – może być przyznane osobie prawnej, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Powinna ona zatem udowodnić ten fakt w sposób niepozostawiający wątpliwości, przedstawiając – z własnej inicjatywy lub na wezwanie – stosowną dokumentację źródłową. Minimum staranności procesowej, jaką powinna ona zachować, sprowadza się do dokładnego wykonania wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku, w szczególności do nadesłania wszystkich dokumentów źródłowych wymienionych w wezwaniu. W związku z tym wstępie wytknąć trzeba skarżącej, że nie wykonała ściśle wezwania dotyczącego rachunków bankowych. Obejmowało ono wszystkie rachunki bankowe posiadane przez Spółkę w okresie od 10 marca 2017 r., także te, które zostały w tym czasie zlikwidowane. Tymczasem Spółka nadesłała jedynie dokumenty odnoszące się do rachunku bankowego wskazanego we wniosku, podczas gdy w tym czasie bezsprzecznie posiadała co najmniej jeszcze jeden rachunek, za pośrednictwem którego uiściła opłatę od wniosku o ogłoszenie upadłości. Dowodzi tego kopia potwierdzenia zapłaty dołączona do wniosku o przyznanie prawa pomocy. Uznano jednak, że wątpliwości, jakie budzi powyższa sytuacja, można na podstawie przedłożonych dokumentów rozstrzygnąć na korzyść Spółki, zgodnie z dyrektywami prawa do sądu, którego realizacji służy przecież instytucja prawa pomocy. W świetle bilansu stan środków w kasie i na rachunkach bankowych na dzień 31 marca 2017 r. był przecież zbliżony do stanu wykazanego na ten dzień w raporcie kasowym. Trudno zatem przyjąć, że Spółka posiada istotne środki na nieujawnionym rachunku bankowym, które zataiła. Nie bez znaczenia pozostaje również to, że środki zgromadzone na rachunku bankowym podanym we wniosku nie wystarczają nawet na pokrycie wszystkich egzekwowanych należności, zaś raporty kasowe odnotowują niewielkie i stale się zmniejszające środki gotówkowe. Te okoliczności przesądzają o spełnieniu się wspomnianej przesłanki przyznania prawa pomocy. Niezależnie od tego podkreślenia wymaga ponadto, że Spółka wykazuje ujemny kapitał własny, stratę netto z działalności i niemal całkowity brak obrotów, który wynika m.in. z deklaracji dla podatku od towarów i usług. W konsekwencji jej położenie jest jeszcze gorsze niż w 2015 r., kiedy oddalono jej wniosek o ogłoszenie upadłości. Już wtedy wszelako podnoszono, że jest ona niewypłacalna, gdyż jej zobowiązania, sięgające kilkudziesięciu milionów złotych, przekraczają jej aktywa, oraz że cały jej majątek został bądź zlicytowany, bądź objęty zastawem skarbowym. Mając to na względzie, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.