I SA/Gl 484/14

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W ramach urzędowego formularza z dnia 22 maja 2014 r. stwierdził, że do 30 kwietnia 2014 r. był zatrudniony na pełny etat za wynagrodzeniem w wysokości 1237,20 zł, po czym jego etat zmniejszono o połowę, wskutek czego wynagrodzenie wynosi 625,65 zł netto. Zaznaczył, że w konsekwencji za mieszkanie nie płaci, uiszczając jedynie należność za gaz, a także opłaty za telefon i Internet, koszty utrzymania samochodu oraz raty kredytu zaciągniętego przed dwoma laty. Pozostałe środki przeznaczane są na życie, głównie na wyżywienie i ubrania. Skarżący podniósł, że ostatnio ponosi wysokie wydatki związane z trwającą od miesiąca, wciąż niezdiagnozowaną chorobą (koszty leków, badań, lekarzy specjalistów i dojazdów do nich), co zmusiło go do skorzystania z pomocy znajomych. We wniosku nie wskazano żadnego majątku ani osób pozostających z wnioskodawcą we wspólnym gospodarstwie domowym. Pismem doręczonym dnia 4 czerwca 2014 r. referendarz sądowy, uwzględniając powyższe oświadczenia oraz materiał dowodowy zgromadzony w aktach administracyjnych, wezwał skarżącego do uzupełnienia w terminie 10 dni danych zawartych we wniosku poprzez: nadesłanie zaświadczenia wymieniającego wszystkie osoby zameldowane pod adresem miejsca zamieszkania skarżącego oraz ewentualne wyjaśnienie, jakie relacje rodzinne łączą te osoby ze skarżącym, udokumentowanie wysokości wszelkich dochodów uzyskiwanych przez skarżącego i przez osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, przedłożenie wyciągów z wszelkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącego i przez osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, obrazujących ich stan oraz wszystkie operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy, a także dokumentów dotyczących lokat, nadesłanie kopii zeznań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2013 złożonych przez skarżącego oraz przez inne osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, udokumentowanie wspomnianej we wniosku pomocy otrzymanej przez skarżącego od znajomych, złożenie wyjaśnień dotyczących działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego, nadesłanie zaświadczenia banku wskazującego wysokość miesięcznej raty kredytu spłacanego przez skarżącego w okresie ostatnich trzech miesięcy oraz sumę zaległości już spłaconych i tych, które pozostają jeszcze do zapłaty, lub innego dokumentu, z którego wynikałyby te dane, np. harmonogramu spłaty należności kredytowych, wyjaśnienie, na podstawie jakiego tytułu prawnego skarżący korzysta z nieruchomości wskazanej jako jego adres zamieszkania, przedłożenie dokumentów dotyczących stanu zdrowia skarżącego (zaświadczeń, orzeczenia lekarza orzecznika, decyzji ZUS itp.) oraz sprecyzowanie miesięcznej wysokości wydatków związanych z leczeniem, w szczególności z zakupem leków, i wykazanie tych wydatków za pomocą faktur VAT, paragonów wystawionych przez apteki, szpitale, przychodnie itp., a także nadesłanie kopii faktur lub rachunków obrazujących aktualną wysokość wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego skarżącego oraz dokumentów potwierdzających zapłatę tych należności lub wysokość ewentualnych zaległości w tym zakresie. Na wezwanie skarżący przedłożył kserokopie: umowy o pracę (podstawę wynagrodzenia określono w niej na kwotę 840 zł brutto), zaświadczenia pracodawcy z dnia 10 czerwca 2014 r. o wysokości wynagrodzenia (według niego średnie wynagrodzenie za ostatnie trzy miesiące wyniosło 289.94 zł), świadectwa pracy z dnia 30 kwietnia 2014 r., dokumentu potwierdzającego zamknięcie rachunku bankowego, zeznania podatkowego skarżącego za ubiegły rok (wykazano w nim przychody z tytułu wynagrodzenia oraz działalności wykonywanej osobiście w łącznej wysokości 19.009,46 zł), decyzji z dnia 29 czerwca 2010 r. o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego, oświadczenia skarżącego złożonego organowi podatkowemu o zerowym stanie remanentu na dzień zakończenia wykonywania tej działalności, harmonogramu spłaty pożyczki (według oprocentowania obowiązującego w dniu zaciągnięcia pożyczki jej miesięczna rata powinna obecnie wynosić 228,84 zł), karty informacyjnej leczenia szpitalnego oraz dwóch zaświadczeń lekarskich (skarżący przebywał w szpitalu w dniach od 6 do 9 maja 2014 r., skąd został wypisany w stanie ogólnym dobrym; korzystał również ze zwolnienia lekarskiego w dniach od 11 do 18 czerwca 2014 r.). Pismem z dnia 13 czerwca 2014 r. skarżący wniósł o prolongatę terminu do złożenia kolejnych dokumentów, "a to z uwagi na czas, jaki jest potrzebny na ich skompletowanie". Zarządzeniem z dnia 18 czerwca 2014 r. przedłużono ów termin o 5 dni, licząc od dnia doręczenia zarządzenia. Odpis zarządzenia doręczono w dniu 27 czerwca 2014 r., lecz dotąd żadnych dodatkowych materiałów nie nadesłano. Wpis od skargi w niniejszej sprawie wynosi 100 zł. Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 2 tej ustawy obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie wspomnianego faktu, przedstawiając – z własnej inicjatywy lub na wezwanie – stosowną dokumentację źródłową. Minimum staranności, jaką winna ona przejawić, sprowadza się do dokładnego wykonania wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku. Tymczasem skarżący takiego wezwania nie wykonał w wystarczającym stopniu, czego miał zresztą świadomość, skoro zapowiedział, że uzupełni przedstawione już materiały. Zapowiedzi tej jednak nie wykonał, mimo iż umożliwiono mu to, przedłużając termin zgodnie z jego wnioskiem i usuwając tym samym przeszkodę, która, według tego wniosku, miała mu to utrudniać. Fakt, że od doręczenia wezwania upłynęły niemal dwa miesiące, dowodzi, iż skarżący nie miał takiego zamiaru. W konsekwencji dowody zebrane w sprawie są niedostateczne i wybiórcze, co nie pozwala na wolną od wątpliwości ocenę sytuacji skarżącego, a przez to wyklucza uwzględnienie jego wniosku. Ocena ta musi wszak odnosić się do sytuacji ustalonej precyzyjnie, ponieważ koszty sądowe w niniejszym postępowaniu są nieznaczne, najmniejsze spośród znanych procedurze sądowoadministracyjnej. Poniesienie takich kosztów może spowodować uszczerbek utrzymania koniecznego tylko u osób znajdujących w skrajnym ubóstwie, co trzeba stwierdzić w sposób pewny. Z dostarczonej dokumentacji wynika, że skarżący zlikwidował prowadzoną niegdyś działalność gospodarczą oraz rachunek bankowy, jest zatrudniony na pół etatu za niewielkim wynagrodzeniem, spłaca pożyczkę i miał problemy zdrowotne, przebywał nawet krótko w szpitalu, który opuścił w stanie dobrym. Bez odpowiedzi pozostały natomiast wszystkie inne kwestie, które wezwanie miało wyjaśnić. Nie wiadomo zatem, jaki tytuł prawny przysługuje wnioskodawcy do nieruchomości, na której zamieszkuje, oraz to, czy i z kim tworzy on wspólne gospodarstwo domowe. Nie nadesłano też dokumentów dotyczących kosztów utrzymania, w tym leczenia. Nie można więc oświadczeń składanych w tej materii skonfrontować z dowodami i zbadać, w jakim stopniu wydatki te są pokrywane. To z kolei pozwoliłoby zweryfikować, czy dochody skarżącego są istotnie tak niskie, jak utrzymuje i czy rzeczywiście uzyskiwane są z jednego, wskazanego przez niego źródła. Jest to niezbędne, jeżeli zważyć, że jego wynagrodzenie nie może wystarczyć na opłacenie wszystkich wydatków wymienionych we wniosku, zwłaszcza kwota wskazana w zaświadczeniu pracodawcy jedynie nieznacznie przewyższa samą ratę pożyczki, będącym tylko jednym z kosztów, jakie wnioskujący ma ponosić. W tym kontekście podkreślić wypada, że wezwanie zobowiązywało go do udokumentowania wszelkich dochodów uzyskiwanych przez niego i przez osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym. Odmowa prawa pomocy nie pozbawia skarżącego możliwości realizacji jego zapowiedzi i nadesłania brakującej dokumentacji tak, by wezwanie było wykonane w całości i by można było rozwiać powyższe wątpliwości. Dokumentacja ta może być załączona także do sprzeciwu od niniejszego postanowienia. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.