I SA/Gl 488/15

PostanowienieWSA w Gliwicach2015-07-09

Skład orzekający: Gabriel Radecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie wykonała wezwania do uzupełnienia dokumentacji dotyczącej jej stanu majątkowego i rodzinnego?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie wykonała wezwania do uzupełnienia dokumentacji dotyczącej jej stanu majątkowego i rodzinnego. Brak wymaganych dokumentów uniemożliwia ocenę rzeczywistych możliwości płatniczych strony oraz jej sytuacji materialnej i rodzinnej, co jest warunkiem koniecznym do przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżąca A. N. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w związku ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. w przedmiocie ulg płatniczych. Skarżąca podała, że utrzymuje się ze świadczenia socjalnego, jest matką niepełnosprawnego syna, a jej mąż nie pracuje. Referendarz sądowy wezwał ją do uzupełnienia dokumentacji dotyczącej wydatków, dochodów z gospodarstwa rolnego, wyjaśnienia rozbieżności w powierzchni gospodarstwa oraz statusu zatrudnienia męża. Wezwanie nie zostało wykonane.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie ulg płatniczych – umorzenia zaległości podatkowej w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Podkreśliła, że jest matką niepełnosprawnego syna, utrzymującą się ze świadczenia socjalnego w kwocie 1500 zł brutto. Według wniosku strona pozostaje również we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, który nie osiąga żadnych dochodów, i nie ma majątku, poza nieruchomością rolną o powierzchni 2,5 ha. Referendarz sądowy wezwał skarżącą do uzupełnienia w terminie siedmiu dni danych zawartych we wniosku poprzez: udokumentowanie wszelkich wydatków gospodarstwa domowego i ewentualnych zaległości w tym zakresie oraz dochodów z gospodarstwa rolnego i aktualnej wysokości pomocy społecznej, wyjaśnienie rozbieżności w oświadczeniach dotyczących powierzchni tego gospodarstwa (w ramach postępowania w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 922/14 skarżąca stwierdziła, że powierzchnia ta wynosi 3,5 ha) oraz tego, czy mąż skarżącej jest zarejestrowany jako bezrobotny. Wezwanie doręczono dnia 8 czerwca 2015 r., lecz dotąd nie zostało ono wykonane. W przywołanym postępowaniu w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 922/14 skarżącą zwolniono od kosztów sądowych postanowieniem z dnia 22 października 2014 r. Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej powoływanego jako P.p.s.a.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym – czyli w myśl art. 245 § 2 P.p.s.a. obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub innego profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie wspomnianego faktu, przedstawiając – z własnej inicjatywy lub na wezwanie – stosowną dokumentację źródłową Minimum staranności, jaką powinna ona przejawić, polega na dokładnym wykonaniu wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku. W myśl art. 255 P.p.s.a. wezwanie tego rodzaju wystosowuje się do wnioskodawcy wtedy, gdy jego oświadczenia okażą się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzą wątpliwości, i rodzi po jego stronie obowiązek w postaci złożenia w zakreślonym terminie dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych. Umożliwia ono weryfikację oświadczeń zamieszczonych we wniosku poprzez ich konfrontację z niezbędną dokumentacją źródłową, co gwarantuje wolną od wątpliwości ocenę możliwości płatniczych strony. Tymczasem skarżąca takiego wezwania nie wykonała, nie nadsyłając żadnego z wymienionych w nim dokumentów źródłowych. Brak tych dokumentów uniemożliwia ustalenie jej aktualnej sytuacji w jakimkolwiek aspekcie, w szczególności zaś zbadanie dochodów i wydatków jej gospodarstwa domowego i rolnego. Nie można więc stwierdzić, czy sytuacja ta uległa zmianie w stosunku do stanu sprzed kilku miesięcy, który miano na względzie zwalniając ją od kosztów sądowych w sprawie sygn. akt I SA/Gl 922/14. Nie wiadomo, ile wynoszą teraz dochody gospodarstwa domowego, w tym z działalności rolniczej, a także jego wydatki. Wyjaśnienia domaga się wskazanie w rozpoznawanym wniosku mniejszej powierzchni gospodarstwa rolnego niż podana wcześniej. Nie można wszak wykluczyć, że rozbieżność ta jest wynikiem zbycia części gospodarstwa, co z kolei uzasadnia ustalenie, jaką kwotę skarżąca uzyskała i na co ją przeznaczyła. Wreszcie bez odpowiedzi pozostaje pytanie o to, czy mąż skarżący jest osobą bezrobotną, czy też znalazł jakieś zajęcie zarobkowe. Niewykonanie wezwania wyklucza zatem uwzględnienie wniosku; w orzecznictwie pojawił się nawet pogląd, w świetle którego w takiej sytuacji wniosku nie można rozpoznać merytorycznie, lecz trzeba pozostawić go bez rozpoznania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2005 r., sygn. akt I OZ 842/05, LEX nr 164157). Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło