I SA/Gl 489/21

WyrokWSA w Gliwicach2021-07-21

Skład orzekający: Krzysztof Kandut, Agata Ćwik-Bury, Monika Krywow

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny prawidłowo uznał za zasadny obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej przez zobowiązanego, jeśli nie przedstawił dowodu na rejestrację odbiornika RTV przez zobowiązanego?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny nie wykazał w sposób niebudzący wątpliwości, że zobowiązany zarejestrował odbiornik RTV, co jest warunkiem powstania obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Brak dowodu rejestracji odbiornika uniemożliwia żądanie zapłaty abonamentu. Ponadto, organ nie wykazał, że zobowiązany został prawidłowo powiadomiony o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, zwłaszcza w kontekście zmiany adresu zamieszkania zobowiązanego.
Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła zarzut na postępowanie egzekucyjne dotyczące zaległości w opłatach abonamentowych RTV. Organ egzekucyjny i organ odwoławczy uznały obowiązek za zasadny, wskazując na rejestrację odbiornika przez skarżącego i nadanie mu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Skarżący kwestionował fakt rejestracji, posiadania telewizora oraz wskazywał na swój status osoby niepełnosprawnej uprawniającej do zwolnienia. Sąd administracyjny uchylił postanowienie organu odwoławczego, uznając brak dowodów na rejestrację odbiornika i prawidłowe powiadomienie o nadaniu numeru identyfikacyjnego.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie i zasądza od Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Kandut (spr.), Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury, Asesor WSA Monika Krywow, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 lipca 2021 r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonym postanowieniem z [...] r. nr [...] Poczta Polska S.A. Centrum Obsługi Finansowej, po rozpatrzeniu zażalenia A. S. (dalej zwany: strona, zobowiązany lub skarżący), utrzymała w mocy postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej Wydział Abonamentu RTV z [...] r. nr [...] w sprawie zarzutu na postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. na podstawie tytułu wykonawczego z [...] r. nr [...]. Jako podstawę prawną postanowienia organ II instancji powołał w szczególności przepisy art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 poz. 256 ze zm. – dalej zwana: k.p.a.), art. 18, art. 34 § 2 i art. 17 § 1a ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm. – dalej zwana: u.p.e.a.), a także art. 7 ust. 1 i ust. 3 ustawy z 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1689 ze zm. – dalej zwana: ustawa abonamentowa). Postanowienia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym: Z akt sprawy przedłożonych Sądowi wynika, że wierzyciel, tj. Poczta Polska S.A. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej, [...] r. wystawił tytuł wykonawczy nr [...] obejmujący zaległości skarżącego w opłatach abonamentowych za używanie odbiornika radiofonicznego/ telewizyjnego za okresy od stycznia 2015 r. do lipca 2019 r., kierując tenże tytuł do organu egzekucyjnego, tj. Naczelnika Urzędu Skarbowego w K., celem prowadzenia egzekucji administracyjnej. W tym samym dniu, tj. [...] r., tytuł wykonawczy doręczono organowi egzekucyjnemu. Tenże organ egzekucyjny [...] r. doręczył skarżącemu odpis w/w tytułu wykonawczego oraz zawiadomienie o zajęciu świadczenia emerytalnego w ZUS, co wynika z pisma organu egzekucyjnego z 18 sierpnia 2020 r. Podaniem z 12 sierpnia 2020 r. skarżący wniósł do organu egzekucyjnego zarzut na podstawie art. 33 § 1 u.p.e.a., podnosząc nieistnienie obowiązku zapłaty abonamentu na podstawie w/w tytułu wykonawczego. Argumentował, że nigdy nie otrzymał nadanego indywidualnego numeru abonenckiego i nie wie na podstawie jakich dowodów wierzyciel dochodzi roszczenia z tytułu tego abonamentu. Z akt sprawy wynika, że uprzednio, pismem z 3 września 2019 r., skarżący zawiadomił Pocztę Polską SA, w związku z otrzymanym upomnieniem, że jest inwalidą, uzyskuje niską emeryturę i ponosi znaczne koszty na leki. Na poparcie tych argumentów przedłożył orzeczenie z [...] r. o stopniu niepełnosprawności (od dzieciństwa) oraz decyzję Prezydenta K. przyznającą zasiłek pielęgnacyjny, według której skarżący jest osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności. W reakcji na to pismo wierzyciel poinformował zobowiązanego, że kwestię zwolnień od abonamentu reguluje art. 4 ust. 4 ustawy abonamentowej. Wymaga on, aby osoba uprawniona do zwolnienia zawiadomiła o tym placówkę pocztową przedstawiając stosowne dokumenty i wypełniając odpowiednie druki. Wierzyciel wskazał przy tym, że znaczny stopień niepełnosprawności faktycznie uprawnia do zwolnienia od opłacania abonamentu. Pismem z 18 sierpnia 2020 r. organ egzekucyjny zwrócił się do wierzyciela o ustosunkowanie się do zarzutów i wniosków strony. W odpowiedzi udzielonej w postanowieniu z [...] r. wierzyciel uznał za niezasadny zarzut nieistnienia obowiązku. Uzasadniając swoje stanowisko powołał art. 33 § 1 u.p.e.a., a także przepisy art. 2 ust. 2 i 3 ustawy abonamentowej i wyjaśnił, że skarżący złożył zgłoszenie rejestracyjne, otrzymał książeczkę radiofoniczną (abonamentową), a następnie - uwzględniając przepisy rozporządzenia Ministra Transportu z 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. 2007 r. Nr 187, poz. 1342) – uzyskał indywidualny numer identyfikacyjny. Poczta Polska [...]r. wysłała do strony przesyłkę listową zawierającą zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego i przesyłka ta nie została zwrócona do nadawcy, co czyniło zadość wymogom prawnym określonym we wskazanym wyżej rozporządzeniu (wysłania, a nie doręczenia pisma). W tej sytuacji zarzut nieistnienia obowiązku uznał wierzyciel za nieuzasadniony. Wierzyciel dodał, że przepisy ustawy abonamentowej nakładają na posiadaczy odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych obowiązek rejestrowania odbiorników oraz uiszczania opłaty abonamentowej do dnia poprzedzającego zgłoszenie ich wyrejestrowania. Opłata ta ma charakter powszechny. Ponieważ skarżący dokonał rejestracji odbiornika telewizyjnego i radiofonicznego i nie dokonał ich wyrejestrowania ani też zgłoszenia o przysługującym zwolnieniu od opłat abonamentowych, to ciąży na nim obowiązek uiszczania tychże opłat. W zażaleniu zobowiązany podniósł, że w czerwcu 2007 r. został wyeksmitowany z mieszkania wcześniej zajmowanego. Dodał przy tym, że nigdy nie był posiadaczem książeczki abonamentowej. Nie był też posiadaczem telewizora. Ponieważ posiadał zaległości płatnicze za prąd, to telewizor odziedziczony po rodzicach sprzedał, pozyskując w ten sposób środki na żywność i utrzymanie. Podniósł także, że już 3 września 2019 r. informował Pocztę Polską o tym, że jest od dziecka inwalidą i jest zwolniony od opłat abonamentowych. To oznacza, że nie ciąży na nim obowiązek płacenia abonamentu. Wierzyciel, działając jako organ II instancji, nie podzielił zarzutów zażalenia i utrzymał w mocy rozstrzygnięcie wydane w I instancji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie wskazał, że zgłaszając zarzut do organu egzekucyjnego skarżący wskazał jedynie na nieistnienie obowiązku. W zażaleniu zarzut ten podtrzymuje, ale dodatkowo twierdzi, że: 1) nie jest od dawna posiadaczem telewizora, gdyż telewizor odziedziczony po rodzicach sprzedał, pozyskując w ten sposób środki na żywność i utrzymanie, 2) od dziecka jest inwalidą i podlega zwolnieniu od opłat abonamentowych, 3) od 2007 r. nie mieszka pod wcześniejszym adresem. W przekonaniu organu II instancji w/w zarzuty zostały zgłoszone po upływie 7 dniowego terminu do ich zgłoszenia i nie podlegają rozpatrzeniu. Wierzyciel zdecydował jednak, że wypowie się co do tych zarzutów, ale jedynie z ostrożności. Prezentując swoje stanowisko organ stwierdził, że skarżący zarejestrował odbiornik telewizyjny używany pod adresem przy ul. [...], w związku z czym został odnotowany w bazie danych o abonentach Poczty Polskiej. Następnie [...] r. został zobowiązanemu nadany indywidualny numer identyfikacyjny, a zawiadomienie o tym zostało przesłane na adres skarżącego. Organ przyjął więc, że skarżący dokonał rejestracji odbiornika i nie powiadamiał operatora wyznaczonego o zmianie danych zawartych w zgłoszeniu, o zgubieniu lub zniszczeniu dowodu zarejestrowania odbiorników ani o zaprzestaniu używania odbiornika, czy o zmianie adresu, bądź też o prawie do zwolnienia z opłat abonamentowych - poprzez złożenie w placówce pocztowej stosownego formularza zmiany danych. Zasady postępowania w tym względzie zawarte były w książeczce radiofonicznej, a uregulowania prawne dotyczące obowiązku realizacji opłat abonamentowych dostępne są we wszystkich placówkach pocztowych. To oznacza, że ciąży na skarżącym obowiązek zapłaty zaległego abonamentu. Organ II instancji stwierdził więc, że skoro zobowiązany nie dopełnił w/w formalności (poczta nie posiada w swoich zasobach żadnych dowodów w tym zakresie), w tym związanych ze zwolnieniem z opłat, to posiada on status formalno-prawny abonenta, który obliguje do uiszczania opłat abonamentowych. Wierzyciel wyjaśnił także, że obowiązek uiszczania abonamentu istnieje z mocy prawa, a Poczta Polska S.A. jest uprawniona do żądania wykonania w drodze egzekucji obowiązku wynikającego z tych opłat. Jeżeli jednak skarżący nie jest w stanie uregulować zaległego abonamentu, może wystąpić o ulgę w jego spłacie. W konsekwencji organ II instancji uznał zarzuty zażalenia za bezzasadne, a stanowisko wierzyciela w całości za prawidłowe. Z rozstrzygnięciem wierzyciela skarżący nie zgodził się, wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Podniósł, że nigdy nie rejestrował odbiornika telewizyjnego lub radiowego, nie był posiadaczem książeczki abonamentowej, a zatem nie dotyczy go kwestia wyrejestrowania odbiorników. Podkreślił, że w czerwcu 2007 r. został wyeksmitowany z mieszkania przy ul. [...] do lokalu zastępczego, a zatem pod wcześniejszym adresem nie mógł otrzymać żadnej korespondencji. Dodał, że informował wierzyciela o tym, że jest od dziecka inwalidą i jest zwolniony od opłat abonamentowych. Nadmienił także, że nie został powiadomiony o przystąpieniu do egzekucji. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić trzeba, że sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. – dalej zwana: p.p.s.a.). Skarga podlega uwzględnieniu. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracyjną lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (przepis ten nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie). Sąd administracyjny, badając zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem stwierdził, że narusza on przepisy prawa w sposób, który miał istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości. Przedmiotem skargi jest drugoinstancyjne postanowienie wierzyciela z [...] r., którym – za postanowieniem Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. Wydział Abonamentu RTV z [...] r. - uznano za nieuzasadniony zarzut nieistnienia obowiązku opłacania abonamentu RTV w okresach od stycznia 2015 r. do lipca 2019 r. Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy u.p.e.a., przy czym zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 2070), która weszła w życie 30 lipca 2020 r., do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Na podstawie art. 15 § 1 u.p.e.a., egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. W tej sprawie wierzyciel w tytule wykonawczym wskazał na doręczenie skarżącemu upomnienia w dniu [...] r., a zatem zastosowanie powinny znaleźć przepisy u.p.e.a. sprzed nowelizacji. Podkreślić trzeba, że akta sprawy upomnienia tego nie zawierają. Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy. W myśl art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego powinny zostać zgłoszone w terminie 7 dni. Ustawodawca zakreślając tenże termin nie określił wprost od kiedy powinien być on liczony, jednakże zdaniem Sądu termin do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej liczy się od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego. Oczywiście, wszczęcie egzekucji (postępowania) i powzięcie wiadomości o zastosowanym środku egzekucyjnym może nastąpić także przed doręczeniem tytułu wykonawczego (np. na skutek zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego), stąd data doręczenia tytułu wykonawczego nie zawsze będzie wyznaczać moment początkowy terminu na wniesienie zarzutów; ta sytuacja w przedmiotowej sprawie jednak nie wystąpiła. W rozpoznawanej sprawie wierzyciel wystawił przedmiotowy tytuł wykonawczy [...] r., obejmujący zaległości skarżącego w opłatach abonamentowych za używanie odbiornika radiofonicznego/ telewizyjnego za okresy od stycznia 2015 r. do lipca 2019 r., i w tym samym dniu tytuł wykonawczy doręczył organowi egzekucyjnemu, zaś skarżącemu [...] r. doręczył odpis w/w tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu świadczenia emerytalnego w ZUS. W aktach sprawy brak jest dowodu potwierdzającego doręczenie skarżącemu odpisu tytułu wykonawczego wraz z w/w zajęciem, a informacja o dacie tego doręczenia wynika jedynie z pisma organu egzekucyjnego z 18 sierpnia 2020 r. Tym niemniej analiza powyższych dat oraz oświadczenie skarżącego z 3.09.2019 r. o otrzymaniu w/w upomnienia pozwala przyjąć, że siedmiodniowy termin na wniesienie zarzutu został zachowany. Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy na skarżącym w okresie objętym opisanym na wstępie tytułem wykonawczym, ciążył obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej za używanie odbiornika RTV. Zdaniem organu obowiązek taki ciążył, gdyż skarżący złożył zgłoszenie rejestracji odbiornika RTV, a następnie nadany mu został indywidualny numer identyfikacyjny abonenta. Nie złożył przy tym Poczcie Polskiej żadnego zawiadomienia, które znosiłoby obowiązek uiszczania opłat abonamentowych. Przeciwnego zdania jest zobowiązany twierdząc, że zgłoszenia abonamentowego nigdy nie składał, nie otrzymał indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta, a przede wszystkim nie posiadał i nie użytkował telewizora. Ponadto jest osobą niepełnosprawną od dziecka, o czym zawiadomił Pocztę Polską, w związku z tym nie ciążył na nim obowiązek uiszczania opłat abonamentowych. Analiza stanu faktycznego tej sprawy oraz obowiązujących w tym stanie faktycznym przepisów prawa, w kontekście zarzutu z art. 33 § 1 u.p.e.a., wymaga odwołania się do przepisów o opłatach abonamentowych, które mają znaczenie dla oceny merytorycznej podniesionego w skardze zarzutu nieistnienia obowiązku z tytułu opłaty abonamentowej. Do 15 czerwca 2005 r. problematykę opłat abonamentowych oraz obowiązku rejestracji odbiorników regulowały przepisy ustawy z 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz. U. z 2004 r. nr 253, poz. 2531 ze zm.). Ustawodawca połączył w tej ustawie (art. 48 i art. 49) obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych z faktem posiadania odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji. Z dniem 16 czerwca 2005 r. weszła w życie ustawa z 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (tj.: Dz. U. z 2005 r. nr 157, poz. 1314 ze zm.), a wobec braku uregulowań intertemporalnych i mając na uwadze zasadę bezpośredniego działania prawa, uznać należy, że ustawodawca ustanowił w tym akcie prawnym obowiązek ponoszenia opłat w stosunku do osób, które dokonały rejestracji odbiorników RTV w okresie od wejścia w życie ustawy oraz osób, które w dniu wejścia w życie tej ustawy spełniały wymogi objęcia obowiązkiem abonamentowym. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 2 tej ustawy domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. W myśl art. 5 ust. 1 w/w ustawy, odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne podlegają, dla celów pobierania opłat abonamentowych za ich używanie, zarejestrowaniu w placówkach pocztowych (...). Jak wyjaśnił Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 16 marca 2010 r. sygn. K 24/08, po zarejestrowaniu odbiornika RTV uiszczenie opłaty abonamentowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa, zatem dla jego realizacji nie jest konieczna konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (decyzji administracyjnej). W świetle przedstawionych regulacji, warunkiem pobierania opłat abonamentowych za używanie odbiornika RTV jest złożenie stosownego zgłoszenia zarejestrowania w placówce pocztowej operatora wyznaczonego. W aktach rozpoznawanej sprawy brak jednak dowodu w postaci zgłoszenia rejestracyjnego lub innego równoważnego dowodu z którego wynikałoby, że doszło do zarejestrowania odbiornika RTV na nazwisko skarżącego. Wierzyciel dowodu takiego nie zaoferował ani nie wskazał. Stwierdził jedynie, że skarżący dokonał rejestracji odbiornika telewizyjnego, nie podając kiedy, w jaki sposób pod jakim adresem i jakie dowody za tym przemawiają. Wprawdzie wierzyciel wskazał, że dowód w tym zakresie stanowi zawiadomienie z [...] r. o nadaniu indywidulanego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników RTV, którego duplikat został załączony do akt sprawy, a także to, że skarżący figuruje w bazie danych Poczty Polskiej, jednak - zdaniem Sądu – są to argumenty niewystarczające. Nie budzi wątpliwości, że w myśl § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z 2007 r., operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadawał posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamiał użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Zgodnie z w/w regulacją, jeżeli w chwili wejścia w życie rozporządzenia (13 grudnia 2007 r.) użytkownik odbiornika RTV był zarejestrowanym abonentem, to w nieprzekraczalnym terminie następnych 12 miesięcy operator publiczny miał obowiązek nadać mu indywidulany numer identyfikacyjny i zawiadomić go o tym pisemnie. Z upływem tego terminu dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej przestawały stanowić dowód zarejestrowania odbiornika, stosownie do § 5 ust. 1 w/w rozporządzenia. Jak to już Sąd wyżej stwierdził, w aktach sprawy brak jest dowodu potwierdzającego, że skarżący składał wniosek o rejestrację odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego. Natomiast indywidulany numer identyfikacyjny nadawany był następczo osobom, które były już abonentami. Przypomnieć trzeba, że odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne podlegały, dla celów pobierania opłat abonamentowych za ich używanie, zarejestrowaniu w placówkach pocztowych operatora wyznaczonego (uprzednio publicznego), w rozumieniu ustawy Prawo pocztowe. Szczegóły procesu rejestracji odbiornika do 1 stycznia 2014 r. regulował § 2 rozporządzenia Ministra Transportu z 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 187, poz. 1342), zgodnie z którym odbiornik winien zostać zarejestrowany - na wniosek użytkownika złożony w placówce Poczty Polskiej - w terminie 14 dni od jego nabycia. Takiego właśnie wniosku akta nie zawierają. Niezależnie od tego zauważyć trzeba, że w dniu [...] r. Poczta Polska sporządziła zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych, wskazując dane skarżącego, jako adresata tego zawiadomienia, a nadto adres przy ul. [...]. Jednakże skarżący podał - oprócz tego że nigdy odbiornika nie rejestrował - że od czerwca 2007 r. pod adresem tym nie mieszkał, gdyż został administracyjnie wysiedlony do lokalu zastępczego. Fakt zamieszkiwania pod innym adresem potwierdza m.in. orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z [...] r. W tej sytuacji brak jest dostatecznych podstaw do przyjęcia, że zawiadomiono skarżącego o nadanym numerze indywidualnym, skoro wysłano do skarżącego informację w tej sprawie na adres, pod którym od dawna już nie zamieszkiwał. Nie można więc uznać, że skarżący został zawiadomiony o nadaniu mu indywidulanego numeru identyfikacyjnego w nieprzekraczalnym terminie następnych 12 miesięcy, o jakim mowa w § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z 2007 r. Sąd w w/w zakresie nie podziela argumentów wierzyciela co do tego, że skarżący nie zawiadomił Poczty o zmianie adresu i dlatego należy uznać doręczenie za prawidłowe pod dotychczasowym adresem. Przede wszystkim organ nie wykazał, że skarżący kiedykolwiek złożył zgłoszenie abonamentowe, które zawierałoby adres rejestracji odbiornika, zrodziło obowiązek uiszczania abonamentu i w ślad za tym zawiadamiania Poczty o zmianach, m.in. dot. adresu. Co istotnie, skarżący zaprzecza aby takie zgłoszenie kiedykolwiek złożył, a organ nie zaoferował jakiegokolwiek dowodu, który argumenty skarżącego by podważał. Tym samym w stanie faktycznym udokumentowanym aktami sprawy brak jest podstaw do uznania, że doszło po stronie skarżącego do powstania obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej. Argument wierzyciela, że dane skarżącego znajdują się w pocztowej bazie danych o abonentach nie jest w żadnej mierze przekonujący. Przede wszystkim wierzyciel nie wskazał o jaką konkretnie bazę danych chodzi, od kiedy jest prowadzona, kogo obejmuje, jakie są kryteria wpisania do bazy itp. Powyższe pokazuje, że argument organu nie jest w ustalonym stanie faktycznym w żadnym stopniu weryfikowalny. Nadmienić trzeba, że z tej "bazy" miał pochodzić duplikat wydruku nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Zdaniem Sądu, skoro obowiązek wnoszenia opłat został powiązany z obowiązkiem rejestracji - to powinnością wierzyciela jest wykazanie w sposób niebudzący wątpliwości, że dany odbiornik RTV został zarejestrowany w zgodzie z prawem, co dopiero stanowić może podstawę do żądania uiszczenia opłaty abonamentowej od jego posiadacza. Jeżeli fakt rejestracji odbiornika RTV jest kwestionowany, jak w tej sprawie, a organ nie dysponuje dowodem na zarejestrowanie tegoż odbiornika, to brak jest podstaw do uznania istnienia obowiązku w zakresie uiszczania opłaty abonamentowej. Dopiero wykazanie za pomocą stosownych dowodów, że skarżący złożył zgłoszenie rejestracyjne, a następnie został zawiadomiony o nadaniu mu indywidulanego numeru identyfikacyjnego w nieprzekraczalnym terminie następnych 12 miesięcy, o jakim mowa w § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z 2007 r., może dawać podstawy do domagania się zapłaty zaległego abonamentu. Innymi słowy, w okolicznościach takich jak w rozpoznawanej sprawie, skoro skarżący zarzuca organowi, że ten nie wykazał aby skarżący posiadał i zarejestrował odbiornik RTV wymagający opłaty, to obowiązkiem organu jest to wykazać. Raz jeszcze podkreślić trzeba, że skoro obowiązek wnoszenia opłat został powiązany z obowiązkiem rejestracji, to rolą wierzyciela jest wykazanie tego faktu w sposób nie budzący wątpliwości. Dopiero w sytuacji, gdy Sąd będzie miał możliwość zweryfikowania, że wierzyciel dysponuje takimi dowodami, możliwe będzie wypowiedzenie się w kwestii prawidłowości stanowiska organów w względem zarzutów co do nieistnienia obowiązku. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy wierzyciel zobowiązany będzie ponownie zweryfikować swoje stanowisko w ramach złożonego zarzutu, w szczególności co do nieistnienia obowiązku skarżącego, z uwzględnieniem wskazań Sądu w zakresie konieczności ustalenia daty zarejestrowania odbiornika telewizyjnego przez skarżącego (daty tej organy nie wskazały na żadnym etapie postępowania) i poparcia faktu rejestracji stosownym dowodem. W razie poczynienia ustaleń dowodowych w w/w zakresie konieczne będzie zweryfikowanie adresu zamieszkania skarżącego w dacie wysłania do niego zawiadomienia z [...] r. o nadaniu numeru indywidualnego abonenta, tj. skonfrontowanie adresu ze zgłoszenia rejestracyjnego z adresem na który wysłano zawiadomienie z [...] r. Mając powyższe na uwadze Sąd, oprócz naruszenia art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., dopatrzył się naruszenia art. 6, art. 7, art. 8 oraz art. 77 i art. 80 K.p.a. W efekcie Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) p.p.s.a.. O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżącej kwotę 100 zł, na którą składa się uiszczony wpis od skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło