I SA/Gl 49/09

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Odpowiadając w terminie na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości [...] zł, doręczone w dniu 9 lutego 2009 r., skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek, podkreśliła, że jest osobą samotną, utrzymującą się z wynagrodzenia za pracę w wysokości [...] zł brutto. Sumę stałych miesięcznych wydatków, nie obejmującą kosztów wyżywienia oraz drobnych bieżących wydatków życia codziennego, wnioskodawczyni wyliczyła na około [...] zł. Według wniosku strona nie posiada żadnego majątku i zamieszkuje w wynajmowanym lokalu. We wniosku wyrażono również pogląd, że w niniejszej sprawie obowiązuje zwolnienie od kosztów z mocy ustawy. Do wniosku załączono zaświadczenie pracodawcy skarżącej, w świetle którego w okresie od listopada 2008 r. do stycznia 2009 r. otrzymała ona wynagrodzenie w kwocie [...] zł netto – zapewne średnio – miesięcznie, oraz odpisy dokumentów dotyczących kosztów stałego utrzymania, m.in. zawiadomienia o ustaleniu opłaty za lokal na kwotę [...] zł. Skarżąca wykonała także wezwanie referendarza sądowego do uzupełnienia danych zawartych we wniosku, nadsyłając wszystkie żądane dokumenty, w tym wyciąg z rachunku bankowego (odzwierciedla on wpływy łączące się głównie ze stosunkiem pracy, np. w kwietniu na rachunek przelano wynagrodzenie w kwocie [...] zł; saldo końcowe wyniosło [...] zł). Dodatkowo przedłożyła rachunki za usługi stomatologiczne i ortodontyczne opiewające na sumę [...] zł, przy czym kwoty wpłacone po dniu 9 lutego 2009 r. stanowią sumę [...] zł. Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 tego Prawa obejmującym m. in. zwolnienie od kosztów sądowych – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w powyższym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie tego faktu. Innymi słowy, na skutek wskazanych przez nią dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest ona w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Zaznaczyć również wypada, że skarżącej nie przysługuje zwolnienie od kosztów sądowych z mocy ustawy. Jest tak, ponieważ osoby wnoszące skargi na decyzje wydane w przedmiocie zobowiązań podatkowych (a nie stosunku pracy, jak utrzymuje skarżąca) nie zostały wymienione w katalogu zawartym w art. 239 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stanowiącym wyczerpującą regulację zwolnień tego rodzaju na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, skonstatować trzeba, że skarżąca nie wykazała, iż powyższa przesłanka została spełniona. Mimo że nadesłała ona wszystkie dokumenty, o które ją wzywano, oraz że dokumenty te generalnie potwierdzają jej oświadczenia, zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala bowiem na wolną od wątpliwości ocenę jej najogólniej rozumianej sytuacji materialnej. Powodem takiego stanu rzeczy jest dokument potwierdzający poniesienie przez wnioskodawczynię wysokich kosztów leczenia stomatologicznego i ortodontycznego, który to dokument nie był zresztą wymagany wezwaniem referendarza sądowego i został nadesłany z własnej inicjatywy strony. Wynika z niego wszak, iż skarżąca w okresie kilku miesięcy uiściła z tego tytułu kwotę przewyższającą jej udokumentowane dochody, a tym samym znacznie przekraczającą wartość wpisu sądowego od skargi, czyli najwyższej opłaty sądowej, której opłacenie może wchodzić w rachubę w niniejszym postępowaniu. Podkreślić zarazem trzeba, że po otrzymaniu wezwania do zapłacenia tego wpisu, czyli w okresie, gdy skarżąca celem wykonania wezwania powinna zgromadzić potrzebne środki, także starając się poczynić oszczędności w swoich wydatkach do granic utrzymania koniecznego, wpłaciła ona kwotę stanowiącą nieomal dziesięciokrotność żądanego wpisu. Fakt ten nie tylko podaje wszak w wątpliwość wyjaśnienia skarżącej na temat jej dochodów, uzasadniając przypuszczenie, iż posiada ona źródło dochodów, które przemilczała, ale i niejako sam przez się nie pozwala przyznać jej prawa pomocy. Nie może przecież być zwolniona od kosztów sądowych osoba, która dysponując środkami pozwalającymi jej bez większych, odczuwalnych trudności opłacić te koszty, przeznacza je, i to po otrzymaniu wezwania do zapłaty wpisu sądowego, na inne potrzeby, zwłaszcza jeśli potrzeby te nie mieszczą się w sferze koniecznego utrzymania, obejmującej jedynie podstawowe wydatki życiowe. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.