I SA/Gl 493/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury (spr.), Asesor WSA Mikołaj Darmosz, Sędzia WSA Piotr Pyszny, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 września 2024 r. sprawy ze skargi "Z." Sp. z o.o. w likwidacji w K. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia 26 lutego 2024 r. nr COF.OUR.635.300.2024 ŁD.JJ.ZZ 13345001 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. 1.Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. (dalej: Dyrektor) z dnia 26 lutego 2024 r., znak: COF.OUR.635.300.2024 ŁD.JJ.ZZ 13345001 2. Dotychczasowy przebieg postępowania. 2.1. Dyrektor, w związku z brakiem realizacji należności z tytułu zaległych opłat abonamentowych przez "Z" Sp. z o.o. w likwidacji (dalej: Skarżący, Zobowiązany), przekazał za pomocą platformy ePUAP, do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. (dalej: Naczelnik) tytuł wykonawczy o numerze 21014E1-41/KR 2023 z dnia 19 września 2023 r., obejmujący zobowiązanie z tytułu zaległych opłat abonamentowych za okres od 01/2020 r. do maja 2023 r. Organ egzekucyjny w całości wyegzekwował należności objęte przedmiotowym tytułem wykonawczym, które w dniu 20 października 2023 r. wpłynęły na rachunek wierzyciela, w kwocie 15 173,85 zł. 2.2. Następnie Naczelnik pismem z dnia 30 listopada 2023 r. znak [...] przekazał wierzycielowi, na podstawie art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 2505, dalej: u.p.e.a.) zarzuty (data stempla pocztowego 20 listopada 2023 r., wpływ do organu egzekucyjnego 24 listopada 2023 r.), w celu wyrażenia stanowiska w przedmiotowym zakresie. Wierzyciel przystępując do rozpatrzenia zarzutów w pierwszej kolejności odniósł się do podniesionego przez Skarżącego zarzutu wymienionego w art. 33 § 2, pkt. 5 u.p.e.a tj: wygaśnięcia obowiązku wskazanego w ww. tytule wykonawczym, wskazując, iż przesłankami do wygaśnięcia zobowiązania, w myśl art. 59 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 2383, dalej: O.p.) są m.in.: wykonanie zobowiązania, umorzenie egzekwowanej należności czy przedawnienie obowiązku. W ocenie wierzyciela przedstawione uzasadnienie wniesionego zarzutu wskazuje, iż dotyczy on nieistnienia obowiązku i w tym zakresie wierzyciel przedstawił swoje stanowisko. 2.4. Postanowieniem z dnia 17 stycznia 2024 r., znak: COF.OUR.635.300.2024 ŁD.KK.P 13345001 Dyrektor oddalił zarzut nieistnienia obowiązku oraz braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane. W załączeniu do niniejszego postanowienia wierzyciel przekazał jako dowody w sprawie: duplikat "Zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" z dnia 27 sierpnia 2008 r., kserokopię dowodu wpłaty z dnia 14 styczna 2019 r. dokonanej w UP Z. 1, kserokopię upomnienia Nr [...] z dnia 02 czerwca 2023 r., kserokopię koperty zwrotnej zawierające przedmiotowe upomnienie 2.4. Pismem z dnia 29 stycznia 2024 r. Skarżący złożył zażalenie na postanowienie wierzyciela z dnia 17 stycznia 2024 r.  Stanowisko wierzyciela w sprawie wniesionego zażalenia, zostało zawarte w postanowieniu Dyrektor z dnia 26 lutego 2024 r. znak: COF.OUR.635.300.2024 ŁD.JJ.ZZ 13345001, który utrzymał w mocy postanowienie z dnia 17 stycznia 2024 r. znak: COF.OUR.635.300.2024 ŁD.KK.P 13345001. Organ podtrzymuje, że zarejestrowanie przez Spółkę ww. odbiorników, bez późniejszego wyrejestrowania odbiorników jest wystarczającą przesłanką przyjęcia istnienia obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej, który to obowiązek podlega egzekucji administracyjnej. Zatem skoro w dacie 30 grudnia 2019 r. Spółka zbyła nieruchomość wraz z całym wyposażeniem także odbiornikami radiowymi i telewizyjnymi zobowiązana była do dopełnienia wymaganych przepisami formalności wyrejestrowania, uprzednio zarejestrowanych odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych. Jedynie podjęcie przez abonenta właściwych i wymaganych przepisami prawa działań związanych z wyrejestrowaniem odbiorników i okazanie dokumentu potwierdzonego datownikiem przez pracownika operatora wyznaczonego miałoby wpływ na stanowisko wierzyciela. W konsekwencji zarejestrowanie przez Skarżącego odbiorników telewizyjnych/radiofonicznych, bez późniejszego wyrejestrowania odbiorników jest wystarczającą przesłanką przyjęcia istnienia obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej, który to obowiązek podlega egzekucji administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2022 r. I GSK 1578/21). W załączeniu do niniejszego postanowienia wierzyciel przekazał Skarżącemu jako dowody w sprawie: kserokopię "Zgłoszenia rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych albo zmiany danych" z dnia 23 października 2023 r., dokument elektroniczny wygenerowany w dniu 22 lutego 2024 r. z systemu Poczty Polskiej S.A 2.6. W skardze na postanowienie z dnia 26 lutego 2024 r. znak: COF.OUR.635.300.2024 ŁD.JJ.ZZ 13345001. Skarżący w skardze wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w części dotyczącej zarzutu nieistnienia obowiązku zapłaty opłat abonamentowych oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania w sprawie. Skarżący w skardze wskazał, na nieuzasadnione żądanie Poczty Polskiej S.A. zapłaty należności w opłatach abonamentowych, objętych tytułem wykonawczym numer 21014E1-41/KR/2023 z dnia 19 września 2023 r., zarzucając naruszenie: 1) art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych poprzez uczynienie tych przepisów podstawą prawną zaskarżonego postanowienia, 2) bezpodstawne zastosowanie przepisów rozporządzenia wykonawczego Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych wydanego na podstawie art. 6 ust. 4 tej ustawy, a szczególnie jego § 11, w zw. z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz § 63 pkt 3 i 4 i § 65 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej", 3) art. 2 ust. 1 i 2 oraz art. 5 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych poprzez niezastosowanie przepisów, 4) art. 55 k.c. poprzez jego niezastosowanie. 5) art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia bez podstawy prawnej, skutkujące w efekcie bezpodstawnym uznaniem, że zobowiązanie Skarżącego do zapłaty opłat abonamentowych za okres wskazany w tytule wykonawczym nie wygasło, szczególnie w sytuacji gdy w sposób nie mogący budzić jakichkolwiek wątpliwości wykazał on, że zaprzestał używać odbiorniki radiowe i telewizyjne wymienione w zgłoszeniu rejestracyjnym na skutek zbycia nieruchomości hotelowej wraz z wyposażeniem, które to zbycie miało nawet charakter zbycia przedsiębiorstwa, a więc zostało dokonane pod tytułem ogólnym, 6) art. 141 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. i art. 129 § 1 k.p.a. poprzez rozpoznanie zażalenia Skarżącego z dnia 29 stycznia 2024 r. na postanowienie z dnia 17 stycznia 2024 r. wydane przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. w sprawie znak COF.OUR.635.300 2024 ŁD.KK.P 13345001 przez Zastępcę Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej ds. RTV i Archiwum Poczty Polskiej S.A., a więc organ nie mogący mieć charakteru organu odwoławczego. 2.7. W odpowiedzi na skargę Dyrektor, wnosząc o jej oddalenie podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: 3.1. Skarga okazała się niezasadna. 3.2. Na wstępie wskazać należy, że zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (który to wyjątek nie ma w niniejszej sprawie zastosowania). 3.3. Istota sporu sprowadza się do kwestii zasadności stanowiska organu odwoławczego co do istnienia obowiązku uiszczenia przez skarżącego opłat abonamentowych w wysokości i zakresie wskazanym w zaskarżonym postanowieniu. 3.4. Rozważając sporne zagadnienie w pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 1 i art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy abonamentowej, w celu umożliwienia realizacji misji publicznej, o której mowa w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 1992r. o radiofonii i telewizji (Dz.U. z 2011 r. Nr 43, poz. 226 z późn. zm.), za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Opłaty te stanowią dochód publiczny. Domniemywa się przy tym, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. W świetle ww. uregulowań prawnych, zdolność do natychmiastowego odbioru programu przez odbiornik jest równoznaczna ze stwierdzeniem, że odbiornik jest używany, a to z kolei prowadzi do wniosku, że posiadacz jest obowiązany do wniesienia opłaty abonamentowej za jego używanie. Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego (art. 2 ust. 3 ww. ustawy) i trwa do dnia poprzedzającego dzień ich wyrejestrowania lub do miesiąca, w którym zgłoszono w placówce operatora wyznaczonego uprawnienia do zwolnienia od opłat abonamentowych bądź uzyskano zwolnienie z mocy prawa przysługujące z tytułu ukończenia 75 roku życia na podstawie na podstawie ustawy z dnia 23 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1324). Zwrócić należy uwagę, iż jak wskazał Trybunał Konstytucyjny, abonament RTV to przymusowe, bezzwrotne świadczenie publicznoprawne, służące realizacji konstytucyjnych zadań państwa (por. wyrok TK z dnia 9 września 2004 r., sygn. akt K 2/03, OTK-A 2004/8/83 oraz wyrok z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08, OTK-A 2010/3/22). Analiza przepisów ustawy o opłatach abonamentowych (art. 2 ust. 1 i 3, art. 3 ust. 1 i 4) wskazuje, że pobór abonamentu RTV odbywa się na zasadzie tzw. samoobliczenia - obowiązek uiszczania, wysokość oraz termin zapłaty opłaty abonamentowej wynika wprost z przepisów tej ustawy. Tryb decyzyjny ustawodawca zastrzegł jedynie w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego (art. 7 ust. 6-7 wskazanej ostatnio ustawy). Również Trybunał Konstytucyjny uznał, że ustalanie wysokości należnego abonamentu, czy to w drodze samoobliczenia (gdy abonent sam ustala kwotę, którą winien uiścić na rachunek Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. za jeden albo kilka miesięcy), czy też w trybie pozaprocesowym przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej jest czynnością materialno-techniczną dotyczącą obowiązku wynikającego wprost z przepisu prawa, a zatem tryb decyzyjny nie jest konieczny. Z ustawy wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin płatności. Stwierdzenie zatem, że użytkownik zarejestrowanego odbiornika zalega z zapłatą abonamentu pozwala na ustalenie kwoty zaległości i naliczenie stosownych odsetek podatkowych. 3.5. Odnosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy przypomnieć należy, iż w toku postępowania organ ustalił fakt zgłoszenia rejestracji odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych przez "Z " Spółka z o.o. Po zgłoszeniu rejestracji odbiorników wydana została książeczka radiofoniczna, stanowiąca dowód zarejestrowania odbiorników, za pośrednictwem, której uiszczano opłaty abonamentowe. Z uwagi na fakt, iż w momencie wejścia w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187 z 2007 r. poz. 1342) "Z " Spółka z o.o. posiadał status abonenta zobowiązanego do uiszczania opłat abonamentowych, został Spółce nadany jako użytkownikowi odbiorników indywidualny numer Identyfikacyjny [...], co potwierdza duplikat "Zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" z dnia 27 sierpnia 2008 r. Spółka do grudnia 2019 r. wnosiła opłaty abonamentowe, zgodnie z użytkowanymi 12 odbiornikami telewizyjnymi i 10 odbiornikami radiofonicznymi (kserokopia dowodu wpłaty z dnia 14 styczna 2019 r. dokonanej w UP Z. 1). Fakt dokonania rejestracji przez Spółkę odbiorników telewizyjnych oraz radiofonicznych został wykazany przez organ na podstawie udostępnionej dokumentacji podjętej z zasobów archiwalnych Poczty Polskiej S.A. Skarżący nie kwestionował faktu dokonanej rejestracji odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych, wskazując na zaprzestanie używania odbiorników zarejestrowanych w jego obiekcie hotelowym, na skutek sprzedaży w dniu 30 grudnia 2019 r. nieruchomości wraz z całym wyposażeniem. Skarżący stał się zatem abonentem, obowiązanym do uiszczania opłat radiowo – telewizyjnych. Zdaniem Sądu zasadne jest stanowisko Dyrektora, zgodnie z którym zarejestrowanie przez Skarżącego ww. odbiorników, bez późniejszego wyrejestrowania odbiorników jest wystarczającą przesłanką przyjęcia istnienia obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej, który to obowiązek podlega egzekucji administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2022 r. I GSK 1578/21). Podkreślić bowiem należy, iż z faktem posiadania odbiorników, w stosunku do których ciążył na posiadaczu obowiązek ich rejestracji, w ustawie abonamentowej, ustawodawca połączył obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych. Domniemywa się, że osoba/podmiot, który posiada odbiorniki radiofoniczne, telewizyjne w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tych odbiorników. W świetle obowiązujących uregulowań prawnych, zdolność do natychmiastowego odbioru programu przez odbiornik Jest równoznaczna ze stwierdzeniem, że odbiornik jest używany, a to z kolei prowadzi do wniosku, że posiadacz jest obowiązany do wniesienia opłaty abonamentowej za jego używanie. Zatem skoro w dacie 30 grudnia 2019 r. Spółka zbyła nieruchomość wraz z całym wyposażeniem także odbiornikami radiowymi i telewizyjnymi zobowiązana była do dopełnienia wymaganych przepisami formalności wyrejestrowania, uprzednio zarejestrowanych odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych. Jedynie podjęcie przez abonenta właściwych i wymaganych przepisami prawa działań związanych z wyrejestrowaniem odbiorników i okazanie dokumentu potwierdzonego datownikiem przez pracownika operatora wyznaczonego miałoby wpływ na stanowisko wierzyciela. W konsekwencji w świetle art. 5 ust. 1 i ust. 5-7 ustawy abonamentowej w przypadku dokonania rejestracji odbiornika radiofonicznego/telewizyjnego obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej immanentnie związany jest ze stanem/faktem zarejestrowania danego odbiornika. Stąd obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa do czasu wyrejestrowania, choćby użytkownik odbiornika faktycznie go nie użytkował lub nawet nie posiadał. Zarejestrowanie odbiornika pod rządami którejkolwiek z ustaw bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z ustawy obowiązku uiszczania opłat za jego używanie, który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym (wyroki NSA z dnia 24.06.2022 r. I GSK 1578/21, z dnia 18.11.2022 r. IGSK 2/19). Niezasadny jest w związku z tym zarzut nieistnienia obowiązku. 3.6. Sąd nie podzielił także zarzutu naruszenia dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 15 k.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, natomiast w myśl przepisów art. 127 § 2 k.p.a. właściwym do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy. Nie zawsze jednak zasada ta ma zastosowanie, bowiem zgodnie z art. 127 § 3 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy. Z uwagi na zamieszczenie art. 127 § 3 k.p.a. w Rozdziale 10 "Odwołania" oraz odniesienie się do odpowiedniego stosowania przepisów dotyczących odwołań od decyzji, wynika, iż wniosek można traktować jako zwyczajny środek odwoławczy, który jednak różni się od odwołania tym, że nie wywołuje skutku dewolutywnego, tj. nie przesuwa sprawy do rozstrzygnięcia przez organ wyższego stopnia. Wniosek wniesiony na podstawie art. 127 § 3 k.p.a. rozpatruje ten sam organ, który wydał zaskarżoną decyzję. Przepis art. 127 § 3 k.p.a., który ma odpowiednie zastosowanie do rozpoznawania zażaleń, o których mowa w art. 34 § 3 u.p.e.a. na postanowienie wydane przez wierzycieli, dla których organem wyższego stopnia jest minister, co wynika z art. 17 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dla wierzyciela, którym jest Dyrektor organem wyższego stopnia jest właśnie minister, co wynika jednoznacznie z art. 7 ust. 2 ustawy abonamentowej. Z kolei art. 17 § 1a u.p.e.a. stanowi, iż: "O ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej, do zażaleń na postanowienia, o których mowa w art. 34, wydanych przez wierzycieli, dla których organem wyższego stopnia jest minister, stosuje się odpowiednie art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym, że termin do wniesienia zażalenia wynosi 7 dni od dnia doręczenia postanowienia." Zatem ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stwierdza, iż w przypadku wierzyciela, dla którego organem wyższego stopnia jest minister, tak jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 k.p.a. co oznacza, że w odniesieniu do tych postanowień przysługuje zażalenie, a nie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Mając za podstawę powołany przepis art. 17 § 1a u.p.e.a., organem uprawnionym do rozpoznania zażalenia jest więc Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej, jako jednostka operatora wyznaczonego, który ma w kompetencji działania związane z egzekucją nieuiszczonych opłat abonamentowych. Powołany przepis ma szczególny i wyjątkowy charakter bowiem dotyczy tylko zażaleń na postanowienia określone w art. 34 § 3 u.p.e.a., czyli wyłącznie zażaleń na postanowienia, których przedmiotem jest wyrażenie stanowiska przez wierzyciela, co do wniesionych zarzutów. Postanowienie z dnia 26 lutego 2024 r. znak: COF.OUR.635.300.2024 ŁD.JJ.ZZ 13345001, podpisane zostało przez Dyrektora, który zgodnie z art. 7 ust. 5 u.o.a. na podstawie art. la pkt 13 u.p.e.a. jest wierzycielem uprawnionym i zobowiązanym na podstawie art. 17 § 1 u.p.e.a. do podejmowania rozstrzygnięć i zajmowaniu stanowiska w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego, w formie postanowienia we wszelkich kwestiach zastrzeżonych dla wierzyciela w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Powołane w uzasadnieniu wyroki sądów krajowych są dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl. 3.7. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił, uznając ją za bezzasadną.