I SA/Gl 498/15

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 lipca 2015 r. sprawy ze skargi M. K. i G. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie ulg płatniczych – umorzenia zaległości podatkowych w kwestii wniosku skarżącej M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy. Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 500 zł, skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od tej opłaty. Podkreśliła, że uzyskuje emeryturę w wysokości 1014,57 zł i że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synem, również występującym w postępowaniu w charakterze skarżącego, który na wspólne koszty utrzymania przeznacza całe swoje wynagrodzenia za pracę na ćwierć etatu. Obszernie omówiła stan swojego majątku nieruchomego, który jest zajęty lub obciążony. Do wniosku załączono: potwierdzenie wypłaty emerytury skarżącej, roczne obliczenie jej podatku przez organ rentowy za 2013 r. oraz zeznanie podatkowe jej syna za ubiegły rok (wykazano w nim przychody ze stosunku pracy w wysokości 2520 zł). Referendarz sądowy wezwał skarżącą do uzupełniania w terminie 7 dni danych zawartych we wniosku poprzez nadesłanie: dokumentów wskazujących wysokość wszelkich dochodów uzyskiwanych przez skarżącą i przez osoby pozostające z nią w gospodarstwie domowym, w szczególności zaświadczenia pracodawcy jej syna o wysokości wynagrodzenia wypłaconego mu w okresie ostatniego półrocza za poszczególne miesiące, wskazujące też formę tej zapłaty (gotówkową lub bezgotówkową – na rachunek bankowy), a nadto zaświadczeń o wysokości wynagrodzeń, honorariów i innych należności oraz świadczeń z okresu ostatnich sześciu miesięcy (zastrzeżono, że wezwanie to nie dotyczy emerytury skarżącej), kopii zeznania podatkowego skarżącej w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2014 (lub rocznego obliczenia podatku przez organ rentowy), wyciągów z wszelkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącą i przez osoby pozostające z nią w gospodarstwie domowym, obrazujących ich stan oraz wszystkie operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy, a także dokumentów dotyczących lokat oraz kopii faktur lub rachunków obrazujących aktualną wysokość wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego oraz dokumentów potwierdzających zapłatę tych należności lub wysokość ewentualnych zaległości w tym zakresie. Przesyłka zawierająca to wezwanie została awizowana, po raz pierwszy dnia 2 lipca 2015 r. i po raz drugi dnia 10 lipca 2015 r., po czym – jako niepodjęta w terminie – zwrócona nadawcy. Wezwanie nie zostało dotąd wykonane. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej powoływanej jako P.p.s.a.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 2 P.p.s.a. obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie wspomnianego faktu, przedstawiając – z własnej inicjatywy lub na wezwanie – stosowną dokumentację źródłową. Tymczasem skarżąca nie wykazała, iż powyższa przesłanka zachodzi, nie wykonując wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku. Przyjąć bowiem trzeba, że termin na wykonanie tego wezwania upłynął bezskutecznie. Otóż w świetle art. 73 P.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma składa się je na okres czternastu dni w placówce pocztowej (§ 1), pozostawiając dwukrotnie zawiadomienia o tym m.in. w skrzynce pocztowej (§ 2 i 3), przy czym doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia wskazanego okresu (§ 4). W konsekwencji uznać trzeba, że doręczenie wezwania skarżącej nastąpiło z dniem 16 lipca 2015 r., a w efekcie, że zakreślony w nim termin upłynął z dniem 23 lipca 2015 r. (czwartek). Wymaga zaś podkreślenia, że stosownie do art. 255 P.p.s.a. wezwanie do uzupełnienia danych zawartych we wniosku wystosowuje się do wnioskodawcy wtedy, gdy jego oświadczenia okażą się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzą wątpliwości, i rodzi po jego stronie obowiązek w postaci złożenia w zakreślonym terminie dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych. Umożliwia ono weryfikację oświadczeń zamieszczonych we wniosku poprzez ich konfrontację z niezbędną dokumentacją źródłową, a co za tym idzie gwarantuje wolną od wątpliwości ocenę jego możliwości płatniczych. Oceny takiej nie można było dokonać w sposób całościowy na podstawie dokumentacji, którą skarżąca przedłożyła z własnej inicjatywy. Wymaga ona uzupełnienia o dowody wskazane w wezwaniu, pozwalające ustalić w szczególności aktualną wysokość dochodów uzyskiwanych przez syna skarżącej oraz koszty utrzymania gospodarstwa domowego. Bezsprzecznie zaś zestawienie tych dwóch wielkości, tj. wszystkich dochodów rodziny i wszelkich jej wydatków składających się na utrzymanie konieczne, jest kluczowe dla stwierdzenia, czy i jakie koszty sądowe rodzina ta może ponieść bez uszczerbku tego utrzymania. Niewykonanie wezwania wyklucza zatem uwzględnienie wniosku; w orzecznictwie pojawił się nawet pogląd, w świetle którego w takiej sytuacji wniosku nie można rozpoznać merytorycznie, lecz trzeba pozostawić go bez rozpoznania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2005 r., sygn. akt I OZ 842/05, LEX nr 164157). W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.