I SA/Gl 498/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 24 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. J. i D. J. na uchwałę Rady Miasta Jastrzębie-Zdrój z dnia 27 października 2016 r. nr XII.118.2016 w przedmiocie zwolnienia od podatku od nieruchomości na terenie miasta Jastrzębie-Zdrój nowo wybudowanych budynków mieszkalnych postanawia: przywrócić termin do wniesienia skargi. Postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę G. J. i D. J. na wskazaną w sentencji niniejszego postanowienia uchwałę Rady Miasta Jastrzębie-Zdrój, z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd wskazał, że skarżący wezwali organ gminy do usunięcia naruszenia prawa w dniu 19 stycznia 2018 r., a odpowiedź organu na ww. wezwanie została doręczona skarżącym w dniu [...] r. Zatem trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi bezskutecznie upłynął z dniem [...] r. Skarżący natomiast wnieśli skargę w dniu 10 kwietnia 2018 r., a zatem po upływie przewidzianego prawem trzydziestodniowego terminu dla dokonania tej czynności. Odpisy powyższego postanowienia zostały doręczone skarżącym w dniu 29 sierpnia 2018 r. W dniu 5 września 2018 r. skarżący złożyli wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wskazali, że nie ponoszą winy w uchybieniu terminu, a za zaistniałą sytuację odpowiada organ, który w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa błędnie poinformował, że w myśl znowelizowanych przepisów ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935 ze zm.) skargę wnosi się bez wzywania organu do usunięcia naruszenia prawa w każdym czasie, gdy tymczasem skarga miała zostać wniesiona w trybie i na zasadach określonych w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 994 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej uchwały. Zaakcentowali, że działając w zaufaniu do tego pouczenia, mając na względzie brak terminu do złożenia skargi, przekroczyli ten termin. Powołując się końcowo na orzecznictwo sądowe podnieśli, że błędne pouczenie organu nie może szkodzić stronie, która się do niego zastosowała. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej "ppsa") jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z kolei w myśl art. 87 § 1 i § 2 ppsa pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodobniając okoliczności wskazujące na brak winy w tym uchybieniu. Należy również wskazać, że zgodnie z art. 87 § 3 ppsa wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. Odnosząc tę regulację do rozpatrywanej sprawy w pierwszej kolejności stwierdzić trzeba, iż wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony we wskazanym siedmiodniowym terminie. Należy przyjąć, że przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu 29 sierpnia 2018 r., kiedy doręczono skarżącym odpisy postanowienia o odrzuceniu skargi. Wniosek zaś został nadany w urzędzie pocztowym w dniu 5 września 2018 r., a więc przed upływem terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 ppsa. Drugą kwestią, która wymagała rozważenia przed merytorycznym rozpoznaniem wniosku skarżących, stanowi dochowanie trybu wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, który zgodnie z art. 87 § 3 ppsa co do zasady powinien być wniesiony za pośrednictwem organu. W rozpatrywanej sprawie skarżący złożyli taki wniosek z pominięciem organu, gdyż nadali go bezpośrednio do Sądu. Zaznaczyć w tym miejscu jednak należy, że jak wskazuje się w orzecznictwie, w sytuacji, w której skarga złożona została z uchybieniem terminu, a strona - nieświadoma tego uchybienia - nie wystąpiła, wraz ze złożeniem skargi, z wnioskiem o przywrócenie terminu, o zaistniałym uchybieniu dowiaduje się ona dopiero na późniejszym etapie postępowania, w momencie otrzymania postanowienia o odrzuceniu skargi. Przyjąć zatem należy, że w takim przypadku - gdy skarga znajduje się już w sądzie, wraz z aktami sprawy przekazanymi przez organ - niecelowym byłoby składanie wniosku o przywrócenie terminu za pośrednictwem organu i w pełni dopuszczalne jest przyjęcie do rozpoznania wniosku złożonego bezpośrednio do sądu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. akt II OZ 1343/10; orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Taka też sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie, gdyż o uchybieniu terminu do wniesienia skargi skarżący dowiedzieli się dopiero z postanowienia Sądu o odrzuceniu skargi. Zaistniała sytuacja daje zatem możliwość dokonania merytorycznej oceny wniosku w świetle istnienia przesłanki braku winy w uchybieniu terminu. Przechodząc zatem do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi należy zauważyć, że zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie i piśmiennictwie stanowiskiem przywrócenia terminu może domagać się strona, która nie dokonała czynności w terminie, ale jest w stanie uprawdopodobnić, że stało się tak bez jej winy z uwagi na wystąpienie okoliczności od niej niezależnych, którym pomimo dołożenia należytej staranności nie była w stanie przeciwdziałać (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2004 r., sygn. akt FZ 63/04, zob. też B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 219). W ocenie Sądu skarżący uprawdopodobnili okoliczności uzasadniające przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Należy wskazać, że skarżący – kierując się pouczeniem organu o braku obowiązku wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa i możliwości wniesienia skargi w każdym czasie (w związku z nowelizacją ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dokonanej ustawą o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw) – nadali skargę nie zważając na terminy. Zdaniem Sądu mogli zatem pozostawać w przeświadczeniu, że dopełnili wszelkiej staranności, by skutecznie zaskarżyć uchwałę. Stwierdzić zatem należy, że skarżący uprawdopodobnili w złożonym wniosku, iż niezłożenie skargi w ustawowym terminie nastąpiło bez ich winy bowiem zostali błędnie pouczeni przez organ o braku konieczności wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa i tym samym braku terminu do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Mając na uwadze powyższe Sąd, działając na podstawie art. 86 § 1 ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.