I SA/Gl 5/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. G.(G.) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Skarżący P. G., reprezentowany przez pełnomocnika będącego adwokatem, wniósł do tut. Sądu skargę na oznaczoną w sentencji niniejszego postanowienia decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z dnia [...]nr [...], w sprawie określenia P.G. wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. w kwocie 98.211 zł. W skardze pełnomocnik wniósł o zwolnienie strony od obowiązku uiszczenia "opłaty sądowej w całości". W nadesłanym następnie urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 20 stycznia 2015 r. skarżący oświadczył, że "cały jego bieżący dochód został zajęty". Wskazał, że nie posiada oszczędności, a jego żona, pozostająca z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, nie pracuje, zajmując się wychowywaniem dziecka. Podkreślił, że dochody rodziny ograniczają się do wpływów uzyskiwanych tytułem umowy sportowej w wysokości 2.400 zł netto miesięcznie. Według wniosku majątek skarżącego jest objęty bądź zastawem skarbowym (samochód osobowy marki Audi), bądź kredytem hipotecznym (działka o powierzchni 1166 m²). Pismem z dnia 30 stycznia 2015 r. referendarz sądowy wezwał pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia w terminie siedmiu dni danych zawartych we wniosku poprzez nadesłanie: 1/ dokumentów wskazujących wysokość wszelkich dochodów uzyskiwanych przez skarżącego i przez osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, w szczególności zaświadczenia drugiej strony wspomnianej we wniosku umowy sportowej o wysokości kwot wypłaconych skarżącemu z tego tytułu w okresie ostatnich trzech miesięcy, wskazujące też formę tej zapłaty i jaka część tych kwot jest potrącana tytułem zajęcia egzekucyjnego oraz dokumentów poświadczających wypłatę tych kwot, a nadto zaświadczeń o wysokości wynagrodzeń, honorariów i innych należności oraz świadczeń z okresu ostatnich sześciu miesięcy; 2/ wyciągów z wszelkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącego i przez osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, obrazujących ich stan oraz wszystkie operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy, a także dokumentów dotyczących lokat (zastrzeżono, że jeśli rachunki te są zajęte, należy przedstawić potwierdzające ten fakt zaświadczenie wystawione przez bank, informujące o wysokości zajęć i sposobie ich spłaty w okresie ostatnich trzech miesięcy, w tym o środkach, którymi posiadacz rachunku może dysponować); 3/ dokumentów dotyczących prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej pod nazwą "[...]"; 4/ stosownego zaświadczenia wydanego we właściwym urzędzie pracy, że małżonka skarżącego jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku (zaznaczono, że jeżeli nie ma podstaw do wydania takiego zaświadczenia, należy przedstawić zaświadczenie właściwego organu podatkowego, że osoba ta nie wykazała dochodów do opodatkowania za rok 2013 i że w ubiegłym roku nie odnotowano żadnych wpływów tytułem jej podatku dochodowego); 5/ kopii faktur lub rachunków obrazujących aktualną wysokość wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego oraz dokumentów potwierdzających zapłatę tych należności (w tym także rat kredytów) lub wysokość ewentualnych zaległości w tym zakresie. W odpowiedzi z dnia 5 lutego 2015 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do wniosku o udzielenie prawa pomocy złożonego w sprawie o sygn. I SA/Gl 332/14 (w piśmie omyłkowo oznaczono sygn. akt III SA/Gl 332/14). Przypomniał, że przedłożył wówczas umowę najmu lokalu wyjaśniając, że czynsz jest potrącany z należności podatnika wypłacanej przez klub sportowy, który zawarł umowę najmu z właścicielem mieszkania. Ponadto wskazał, że nadesłał wyciągi dotyczące zajętych rachunków bankowych skarżącego, umowę o świadczenie usług stanowiącą źródło jedynego dochodu skarżącego, kopię zeznania podatkowego za 2013 r. oraz postanowienie w sprawie zastawu skarbowego. Pełnomocnik dodatkowo nadmienił, że skarżący wraz z żoną korzystają z pomocy finansowej rodziny. Ponadto złożył wyjaśnienia w przedmiocie nieruchomości należących do wnioskodawcy i zaznaczył, że w powyżej wskazanej sprawie przedłożono harmonogram spłaty kredytu (rata miesięczna wynosi niespełna 4.200 zł) oraz wyciąg z działu IV księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości gruntowej potwierdzającej wpis hipoteki. W tym miejscu należy zauważyć, że w sprawie prowadzonej pod sygn. akt I SA/Gl 332/14 Sąd postanowieniem z dnia 23 lutego 2015 r. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Do powyższej konkluzji Sąd doszedł biorąc pod uwagę przedstawiony przez stronę materiał źródłowy w postaci: umowy najmu lokalu mieszkalnego dla skarżącego jako zawodnika klubu sportowego (określony w niej czynsz najmu wynosi 2.400 zł), potwierdzenia dokonanych przez właściciela tego mieszkania opłat za energię elektryczną, potwierdzenia przelewu z rachunku bankowego żony skarżącego środków na pokrycie należności związanych z korzystaniem z tego lokalu, zeznania podatkowego PIT-36L za 2013 r., w którym wnioskodawca wykazał roczny dochód w wysokości 166.814,76 zł, kontraktu sportowego (miesięczne honorarium wynosi 2.400 zł), elektronicznego wydruku księgi wieczystej potwierdzającego obciążenie hipoteką nieruchomości skarżącego, umowy kredytu i harmonogramu jego spłat (rata w lutym bieżącego roku wyniosła 4.161,54 zł), a także dokumentów związanych z egzekucją zaległości podatnika w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2009 r. i 2010 r. (tytuły wykonawcze, upomnienia, zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia skarżącego i potwierdzenie blokady jego rachunku bankowego). W uzasadnieniu powołanego rozstrzygnięcia zwrócono uwagę na niedostateczne udokumentowanie sytuacji finansowej strony. Postanowieniem z dnia 25 lutego 2015 r., wydanym w niniejszej sprawie, referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu zaakcentował, że nie przedłożono żadnego z dokumentów źródłowych objętych jego wezwaniem, odsyłając w tym zakresie do materiałów zgromadzonych w aktach o sygn. I SA/Gl 332/14. Ponadto zwrócił uwagę, że wnioskodawca skoncentrował się na przedstawieniu swojego stanu zadłużenia, a nie wykazał jakimi środkami rzeczywiście dysponuje. W sprzeciwie z dnia 13 marca 2015 r., wniesionym od powyższego postanowienia referendarza sądowego, pełnomocnik skarżącego zarzucił "dowolność ustaleń z zebranym w sprawie materiałem dowodowym poprzez uznanie, iż podatnik nie wykazał środków pozostających do jego dyspozycji podczas, gdy stan majątkowy (w tym brak oszczędności) wynikał ze złożonego oświadczenia majątkowego". W związku z tym wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i zwolnienie strony od wpisu w całości. Ponadto wraz ze sprzeciwem przedłożono: wyciągi z dwóch rachunków bankowych skarżącego wraz z informacją o blokadzie z tytułu zajęcia oraz jednego rachunku bankowego jego małżonki za okres od dnia 1 grudnia 2014 r. do 13 marca 2015 r., a także oświadczenie małżonki wnioskodawcy, iż jest osobą bezrobotną, niezarejestrowaną w urzędzie pracy. Wpis od skargi w niniejszej sprawie wynosi 1.682 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.") w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Z kolei w myśl art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym, czyli stosownie do art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmującym np. zwolnienie od opłat sądowych, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 P.p.s.a.). Z zawartego w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. określenia "gdy wykaże" wynika, że to strona ma przekonać Sąd, że znajduje się w sytuacji, która została uznana przez ustawodawcę za usprawiedliwiającą przyznanie prawa pomocy. Należy też zauważyć, że w przypadku, gdy Sąd w celu uzyskania pełniejszego obrazu sytuacji rodzinnej i majątkowej wnioskodawcy wzywa go do złożenia dodatkowych oświadczeń czy dokumentów źródłowych, tj. korzysta z trybu przewidzianego w art. 255 P.p.s.a., wnioskodawca jest zobowiązany do uczynienia zadość takiemu wezwaniu, a nie może go realizować wybiórczo, czy w sposób niedokładny. Uchylając się od pełnej współpracy z Sądem w wyjaśnianiu wątpliwości czy niejasności związanych z rzeczywistymi możliwościami finansowymi strona powinna mieć świadomość, że ponosi w ten sposób ryzyko stwierdzenia przez Sąd, że nie wykazała spełniania przesłanek przyznania prawa pomocy wskazanych w art. 246 P.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 września 2014 r., sygn. akt I FZ 270/14, opubl. w Lex nr 1503373). W rozpatrywanej sprawie Sąd uznał, że wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jest tak, ponieważ jego pełnomocnik nie przedłożył większości dokumentów objętych wezwaniem referendarza sądowego z dnia 30 stycznia 2015 r., skierowanym na podstawie art. 255 P.p.s.a., odsyłając do materiałów źródłowych znajdujących się z aktach sprawy o sygn. I SA/Gl 332/14. Referendarz sądowy formułując jednakże powyższe wezwanie miał na celu ustalenie okoliczności, które nie wynikały z przesłanych w powołanej sprawie załączników. Strona nie dopełniła tego obowiązku także w chwili złożenia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego. Przesłała bowiem wyłącznie wyciągi z rachunków bankowych oraz oświadczenie małżonki skarżącego. W tym miejscu warto zauważyć, że z przedłożonych historii operacji rozliczeniowych wynika, że żona wnioskodawcy dysponuje jeszcze innym rachunkiem bankowym, którego wyciągu nie przedstawiono. Co więcej nadesłane dokumenty nie obrazują w pełni płatności z tytułu bieżącego utrzymania skarżącego i jego rodziny. W tym stanie rzeczy zgodzić się należy z uwagą referendarza sądowego, iż wnioskodawca nie wykazał w istocie, jakimi środkami finansowymi dysponuje. Z drugiej strony nie można zaaprobować twierdzenia pełnomocnika, iż okoliczność ta wynika ze złożonego oświadczenia majątkowego, a także dołączonych do sprzeciwu wyciągów z rachunków bankowych. Nie przedstawiają one bowiem rzeczywistych możliwości płatniczych skarżącego. Strona zwłaszcza nie sprecyzowała, ani nie udokumentowała wsparcia rodziny, na jakie powołuje się jej pełnomocnik w piśmie z dnia 5 lutego 2015 r., ani nie zajęła stanowiska w przedmiocie prowadzonej działalności gospodarczej. Skoro skarżący ponosi wydatki niewspółmiernie większe od osiąganych wpływów, to nie można nie odnieść wrażenia, że nakreśla swoją sytuację finansową w sposób niepełny. Stąd informacje przedstawione przez stronę są niewystarczające do wydania korzystnego dla niej rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 254 § 1 i art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.