I SA/Gl 500/16

Starszy referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 maja 2016 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2009 r. w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a 1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych w zakresie obejmującym część każdorazowej opłaty sądowej przekraczającą kwotę 100 (słownie: sto) złotych; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika będącego adwokatem, wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Podkreśliła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami pobierającymi emerytury i że po tym, jak od 23 września ubiegłego roku do 31 stycznia roku bieżącego była osobą bezrobotną, podjęła pracę na trzymiesięczny okres próbny za niewielkim wynagrodzeniem. Wyliczyła szczegółowo wydatki gospodarstwa domowego, uwzględniając również koszty leczenia wszystkich członków rodziny. Suma tych kwot wynosi 3425 zł, skarżąca zastrzegła jednak, że nie jest to lista kompletna, toteż dochody rodziny dają "możliwość jedynie skromnego życia na granicy comiesięcznego przetrwania", a "kwota jakichkolwiek oszczędności, o ile to możliwe, są bardzo niewielkie". Z własnej inicjatywy i na wezwanie referendarza sądowego przedłożono, w większości w formie kopii, w szczególności: obszerną dokumentację medyczną, zaświadczenie, że wynagrodzenie skarżącej w ubiegłym miesiącu wyniosło 1299,53 zł netto, zeznanie podatkowe skarżącej i roczne obliczenia podatku jej rodziców przez organ rentowy, decyzje o waloryzacji emerytur skarżącej wydane w marcu ubiegłego roku (emerytury do wypłaty wynosiły wówczas 1933,71 zł i 1511,90 zł), dokumenty obrazujące wydatki, w tym faktury dotyczące zakupu sprzętu medycznego za kwotę 2437 zł w dniu 1 lipca 2015 r., wyciągi z rachunków bankowych skarżącej i jej matki (saldo na tym drugim rachunku na wszystkich wyciągach jest dodatnie, a ostatnie wyniosło 4881,06 zł) oraz dokumenty wskazujące wysokość oszczędności rodziców skarżącej. Ustosunkowując się do wezwania, pełnomocnik skarżącej najpierw zwrócił się o przedłużenie terminu do jego wykonania do dnia 6 maja 2016 r. – co wobec niemożności wydania i doręczenia stosownego zarządzenia do tego dnia uwzględniono poprzez wyznaczenie posiedzenia w przedmiocie wniosku w terminie późniejszym – a w piśmie z tego dnia złożył dalsze oświadczenia, przedkładając część z omówionych już materiałów. Przedstawił w szczególności argumenty mające przemawiać na rzecz tezy, iż od rodziców skarżącej nie można wymagać, by wspomniane oszczędności, wynoszące około 36.000 zł, przeznaczyli oni na opłacenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Wpis od skargi w niniejszej sprawie wynosi 500 zł. Postanowieniem z dnia 14 lipca 2015 r. skarżącą zwolniono od kosztów sądowych w części przekraczającej każdorazowo 100 zł w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 581/15. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 tego Prawa obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie rozpoznającego wniosek skarżąca nie wykazała, że wniosek ten zasługuje na uwzględnienie w całości. Nie tylko bowiem otrzymuje ona wynagrodzenie, ale przede wszystkich funkcjonuje z rodzicami w ramach gospodarstwa domowego, w którym – wbrew jej twierdzeniom – suma dochodów przewyższa sumę wydatków, w tym tych na leczenie. Dowodzi tego fakt, że jej rodzice zdołali pomimo tych wydatków zgromadzić oszczędności stanowiące równowartość ich dziesięciomiesięcznych dochodów, a saldo na rachunku bankowym jej matki jest dodatnie i ostatnio prawie dziesięciokrotnie przewyższało wpis od skargi w tej sprawie. Tę okoliczność trzeba wziąć pod uwagę podczas rozpoznawania wniosku skarżącej, nawet jeżeli uwzględni się racje podnoszone przez jej pełnomocnika wskazujące powody, dla których nie powinno się zobowiązywać jej rodziców do tego, by te należące do nich środki przeznaczali na cele postępowania toczącego się z udziałem ich córki. Bezsprzecznie wszak możliwość pokrycia w większości wspólnych kosztów utrzymania gospodarstwa domowego przez rodziców wnioskodawczyni umożliwia jej wygospodarowanie pewnej kwoty na potrzeby postępowania z jej osobistego dochodu, szczególnie przy wsparciu rodziców, jakiego może ona oczekiwać. Oczywiście, zgodzić się wypada, że niewielka wysokość tego dochodu nie pozwala jej na pokrycie wszystkich kosztów sądowych. Dlatego uznano, że bez uszczerbku utrzymania koniecznego jest ona obecnie w stanie uiścić jedynie część kosztów wskazaną w sentencji, odpowiadającą każdorazowo najmniejszej opłacie sądowej znanej procedurze sądowoadministracyjnej. Identyczny zakres zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych przyjęto w przywołanej sprawie o sygn. akt I SA/Gl 581/15, stwierdzić trzeba zaś, że jej możliwości płatnicze nie uległy od tego czasu istotnej zmianie, mimo iż teraz otrzymuje ona niższe wynagrodzenie. Otóż wcześniej wnioskująca nie mieszkała z rodzicami, lecz w samodzielnie wynajmowanym mieszkaniu, ponosząc z tego tytułu czynsz w wysokości wyższej niż kwota, o jaką zmniejszyły się jej dochody (czynsz ten wynosił 1100 zł, podczas gdy strona wykazywała wynagrodzenie w przedziale od 2098,15 do 2593,22 zł). Ponadto musiała wówczas pokryć inne koszty utrzymania, w tym takie, które obecnie dzieli z rodzicami. W efekcie sytuacja, jaką skarżąca wykazała w tym postępowaniu, stwarza jej wręcz większe szanse na zapłacenie rozpatrywanej kwoty. Mając to na względzie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.