I SA/Gl 502/14

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym p o s t a n a w i a 1. ustanowić skarżącemu adwokata. 2. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Podkreślił, że jest inwalidą całkowicie niezdolnym do pracy i utrzymującym się z emerytury, która – po odliczeniu zajęć egzekucyjnych – wynosi 916,97 zł netto. Wyliczył też swoje miesięczne wydatki, uwzględniając koszt lekarstw (200 zł), rehabilitacji (150 zł) i usług pocztowych (150 zł). Według wniosku skarżący nie pozostaje z nikim we wspólnym gospodarstwie domowym, nie posiada majątku i zamieszkuje "kątem" u pełnoletniego syna. Do wniosku dołączono dokumenty, które potwierdzają powyższe okoliczności, w szczególności kserokopię zeznania podatkowego skarżącego za 2013 r. oraz wyciąg z jego rachunku bankowego (odnotowuje on tylko wpływy z tytułu świadczenia z ubezpieczenia społecznego, natomiast spośród wymienionych w nim wydatków przeważają te ponoszone na leczenie). Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: W pierwszej kolejności podkreślić należy, że wnioskujący, który zaskarżył postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, jest zwolniony od kosztów sądowych z mocy ustawy. Zgodnie bowiem z art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej powoływanej jako P.p.s.a.) strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, tak samo jak, stosownie do art. 239 pkt 4, strona, której przyznane zostało prawo do pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa. Tym samym wniosek o zwolnienie od kosztów był w rozpatrywanej sprawie zbędny i nie może być rozpoznany: niepodobna przecież wnioskodawcy ani przyznać tego, co i tak przysługuje mu z mocy ustawy, ani tym bardziej tego odmówić, oddalając jego wniosek. Pozostaje jedynie uznanie postępowania w przedmiocie prawa pomocy w tym zakresie za bezprzedmiotowe. Takie postępowanie podlega zaś umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., który w stosunku do postępowania wpadkowego w przedmiocie prawa pomocy trzeba stosować na zasadzie analogii. W związku z tym orzeczono jak w punkcie drugim sentencji. Odnosząc się z kolei do wniosku o ustanowienie adwokata, będącego stosownie do art. 245 § 3 P.p.s.a., wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, odnotować wypada, że w myśl art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. może on być uwzględniony, jeżeli osoba fizyczna wykaże, iż nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie rozpoznającego wniosek skarżący wykazał, że w jego sytuacji powyższa przesłanka zachodzi. W świetle przedłożonego przez niego materiału dowodowego jego dochody ograniczają się bowiem do niewielkiej emerytury, która nie może wystarczyć na opłacenie zarówno wszystkich życiowych wydatków, jak i kosztów sądowych w sprawie, zwłaszcza że w znacznej części przeznaczana jest na pokrycie kosztów leczenia. Nie można też tracić z pola widzenia, że skarżący jest stroną także w innych postępowaniach sądowych, m.in. w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 189/14, w której również toczy się obecnie postępowanie w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy, a na wezwanie referendarza sądowego nadesłano dokumenty dodatkowo poświadczające powyższe spostrzeżenia, takie jak kopie postanowień przyznających skarżącemu prawo pomocy czy zawiadomień o wszczęciu egzekucji z dnia 10 października 2011 r. i z dnia 29 stycznia 2014 r. (w tym pierwszym wskazano należność główną w kwocie 142.443,5 zł oraz odsetki w kwocie 131.782,68 zł). Mając to na względzie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a orzeczono jak w punkcie pierwszym sentencji.