I SA/Gl 508/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 9 maja 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił wniosek P. B. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W dalszej kolejności skarżący oprotestował ww. orzeczenie Sądu. Przy okazji zażalenia, które opłacił wpisem sądowym w należnej wysokości, tj. 100 zł, wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego (patrz rubryka nr 4 druku PPF z dnia 30 maja 2016 r.). W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący zeznał, że z nikim nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym. Pisząc o składnikach majątkowych, w rubryce "mieszkanie", wspomniał "wynajem lokal 25 m2". Nadmienił również, iż posiada samochód marki Opel Combo rok prod. 2005, będący przedmiotem zastawu bankowego. P. B. uzyskuje miesięczny dochód w kwocie około 2000 zł netto, co stanowi średnią z czterech miesięcy (patrz rubryka nr 10). Oświadczył przy tym, że zobowiązania i stale wydatki zamykają się w kwocie 1500 zł. W wyniku analizy ww. oświadczenia, wezwano skarżącego dwukrotnie do uzupełnienia wniosku poprzez nadesłanie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych (patrz pisma z 7 czerwca 2016 r. i 12 lipca 2016 r.). W oparciu o udzielone przez niego odpowiedzi ustalono, co następuje. P. B. mieszka w chwili obecnej u swojej znajomej bez jakiegokolwiek tytułu prawnego. Mieszkanie położone w T. przy ul. [...], pomimo tego, że jak stwierdził: "praktycznie nie [ma] żadnego prawa do mieszkania", jest przedmiotem wynajmu, z czynszem na poziomie 1000 zł. Niezależnie od tej kwoty najemca opłaca należności czynszowe oraz media. Wszystkie te należności, co również wynika z treści umowy najmu, wpływać powinny na rachunek kredytowy należący do skarżącego, na którym nota bene przyznano wnioskodawcy limit debetowy do kwoty 5000 zł. Ustalono, że stałe miesięczne koszty skarżącego, w tym także te związane z ww. mieszkaniem stanowią kwotę około 792 zł, w tym: opłata za abonament telefonii komórkowej (121 zł, średnia z czterech miesięcy), opłaty z tytułu zużycia energii elektrycznej (58,24 zł w okresie styczeń-sierpień 2016 r.) i gazu (18,96 zł na podstawie faktury z 7 marca 2016 r.), należność za usługę teleinformatyczną (132 zł – ustalono na podstawie dwóch dowodów wpłaty), czynsz za mieszkanie (460,55 zł). W dokumentacji przedstawiono nadto paragon za zakup medykamentów na kwotę 173 zł. Średni miesięczny dochód skarżącego z prowadzonej działalności gospodarczej wyniósł 1907,19 zł brutto w okresie od stycznia do kwietnia 2016 r. Przychód z tego tytułu stanowił w omawianym okresie 11.363,33 zł. Na gruncie nadesłanych wyciągów z rachunków bankowych ustalono, że suma wpływów na rachunku prowadzonym w A S.A., w okresie od 1 stycznia do 29 kwietnia 2016 r. wyniosła 21.936,90 zł. Skarżący wyjaśnił przy tym, że wpłata na kwotę 5500 zł dotyczy zaległej płatności za lipiec 2015 r. Z zeznania podatkowego za 2015 r. wynika, że skarżący osiągnął w tym okresie 31.026,48 zł dochodu brutto. Ustalono nadto, że mocą postanowienia sądu powszechnego z dnia 29 lipca 2011 r. zwolniono skarżącego do kosztów sądowych w części przekraczającej kwotę 1304 zł, a w pozostałym zakresie wniosek oddalono. Z kolei druga instancja oddaliła zażalenie skarżącego, podtrzymując tym samym rozstrzygnięcie sądu rejonowego. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej w skrócie: "P.p.s.a."), przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Wziąwszy pod uwagę przytoczoną wyżej przesłankę zastosowania dobrodziejstwa procesowego, jakim jest przyznanie prawa pomocy, w konfrontacji ze zgromadzonym materiałem źródłowym uznano, że skarżący nie zasługuje na przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W punkcie wyjścia rozważań należy zaznaczyć, że rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy, bez względu na jego zakres, polega w gruncie rzeczy na zestawieniu, z jednej strony wysokości kosztów sądowych, do których uiszczenia wnioskodawca został lub zostanie zobowiązany, a z drugiej – zasobów pieniężnych tegoż wnioskodawcy pomniejszonych o stałe miesięczne wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego. W ocenie rozpoznającego wniosek beneficjentem omawianej tutaj formy pomocy Państwa nie może być osoba, która po uiszczeniu wszystkich niezbędnych wydatków związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego posiada nadwyżkę finansową w kwocie ponad 2000 zł. Przyjęto bowiem, że do stałych – i co ważne – udokumentowanych wydatków, które ponosi skarżący należy zaliczyć opłaty z tytułu usług telekomunikacyjnych oraz wydatki na lekarstwa. Wszystkie inne, deklarowane przez niego, stałe pozycje kosztowe, są finansowane przez osobę, która wynajmuje od skarżącego lokal mieszkalny. Taki stan rzeczy jest wynikiem ustaleń umownych (patrz § 6 i 7 umowy na karcie nr 56). Wspomnieć wypada, że wbrew oświadczeniom skarżącego nie udokumentowano spłaty kredytu na zakup samochodu. Trzeba zatem podkreślić, że twierdzenia skarżącego, iż to on sam pokrywa koszty związane z utrzymaniem mieszkania w T. przy ul. [...], nie znajdują pokrycia w zebranym materiale źródłowym. Co się zaś tyczy miejsca aktualnego pobytu skarżącego, to nie posiada on jakiegokolwiek tytułu prawnego do tej nieruchomości, a zatem irracjonalne byłoby przyjęcie, że partycypuje w kosztach jego utrzymania. Sam zresztą tej okoliczności nie podniósł, deklarując skądinąd, że z nikim nie prowadzi wspólnego gospodarstwa. Za uwzględnieniem wniosku skarżącego w tym konkretnym przypadku nie mogą także przemawiać orzeczenia sądów powszechnych. Analiza nadesłanej kopii orzeczenia sądu drugiej instancji z dnia 19 października 2011 r. skutkowała przyjęciem, że skarżący skorzystał ze wspomnianego dobrodziejstwa procesowego, ale w ograniczonym zakresie. Mocą sentencji postanowienia z dnia 29 lipca 2011 r. zobowiązano go do uiszczenia opłaty od pozwu do wysokości 1304 zł, tj. trzynastokrotności opłaty wpisowej w tej sprawie. Końcowo wspomnieć trzeba, wszak wyłącznie w marginalnym ujęciu, że w wyniku analizy dokumentacji źródłowej, a w szczególności wyciągów z rachunku bankowego i zestawienie przychodów i dochodów, pojawiły się pewne nieścisłości dotyczące przychodów skarżącego w okresie od stycznia do kwietnia 2016 r. Wyciągi te wskazują na kwotę 21.936,90 zł, w ewidencji jest to zaś kwota 11.363,33. Skarżący wyjaśnił, że kwota 5500 zł została wpłacona tytułem zaległej płatności. Niewyjaśnione pozostają zatem transakcje uznaniowe na kwotę 5.073,57 zł. Kolejnym motywem przemawiającym na niekorzyść skarżącego, choć jak w poprzednim przypadku, o znaczeniu marginalnym, jest fakt, że wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych m.in. od wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, P. B. uiścił równowartość tytułem wpisu od zażalenia. Nie bez znaczenia w tej sprawie jest również to, że skarżący korzysta z limitu debetowego do kwoty 5000 zł. Tak ustalona linia kredytowa jest, co do zasady, poprzedzona wnikliwą analizą sytuacji finansowej dokonanej przez bank. Taki stan rzeczy pozwala przyjąć, że skarżący nie jest osobą ubogą, w takim rozumieniu, w jakim towarzyszyło ustawodawcy przy tworzeniu instytucji prawa pomocy. Reasumując, przyjęto, że skarżący nie wykazał, iż nie będzie w stanie jakichkolwiek kosztów sądowych. W związku z powyższym, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.