I SA/Gl 514/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Przemysław Dumana, Sędzia WSA Krzysztof Winiarski, Asesor WSA Teresa Randak ( sprawozdawca), Protokolant Marta Lewicka, po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. zasadza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżącego kwotę [...] zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 3. orzeka, że decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Wójt Gminy W. wznowił z urzędu postępowanie podatkowe zakończone ostateczną decyzją wymiarową z dnia [...] r. w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2004. Decyzją z dnia [...] nr [...] Wójt Gminy w W. zmienił swoją własną decyzję z dnia [...] r. nr [...] w sprawie ustalenia M. K. łącznego zobowiązania podatkowego i ustalił nową kwotę podatku w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy wskazał, że otrzymał ze Starostwa Powiatowego z B. zawiadomienie z dnia [...] 2003 r. o zmianie w rejestrze gruntów i klasyfikacji gruntów, a zatem spełniona została przesłanka określona w art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.), zgodnie z którym ostateczna decyzja podatkowa określająca zobowiązanie podatkowe za dany okres może być zmieniona przez organ, który ją wydał, jeżeli wyjdą na jaw istotne okoliczności faktycznych lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a nie znane organowi, który decyzję wydał. Od decyzji tej podatnik złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., zaznaczając, że w sprawie wydane zostały już trzy decyzje podatkowe. W uzasadnieniu odwołania strona podniosła, że zarówno postanowienie o wznowieniu postępowania, jak i decyzja o zmianie decyzji wymiarowej oparte zostały na nowych okolicznościach faktycznych nie znanych organowi. Odwołujący wskazał, że zmiana klasyfikacji gruntów, nie nastąpiła, wbrew uporczywemu twierdzeniu organu podatkowego, w dniu [...] 2003 r. Ponadto podniósł, że zmiana okoliczności faktycznych nie nastąpiła po doręczeniu decyzji, lecz okoliczności te istniały już w czasie wydawania pierwszej decyzji tj. w dniu [...] r., gdyż faktyczna zmiana klasyfikacji gruntów nastąpiła w dniu [...] 2004 r. decyzją Starosty B. o nr [...] , o której to okoliczności został poinformowany Wójt Gminy W.. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., uchyliło zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. W uzasadnieniu decyzji opisano dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie, a ponadto podniesiono, że przedłożone przez organ pierwszej instancji zawiadomienie z dnia [...] 2004 r. nie mogło stanowić podstawy zmiany opodatkowania, gdyż dokument ten, w świetle przedłożonych przez stronę dowodów na etapie postępowania odwoławczego, nie jest wiarygodnym dowodem stanu ewidencyjnego. Z dokumentów tych wynika, że wystąpiło dwukrotne przekwalifikowanie gruntów strony tj. jedno z urzędu w dniu [...] 2004 r., drugie na wniosek strony w dniu [...] 2004. Zwracając uwagę na treść art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz. U. Nr 100, poz. 1086 z 2000 r. z późn. zm.), organ podatkowy podniósł, że wymiar podatku dokonywany jest przez organy podatkowe w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Istotną więc okolicznością mającą wpływ na ten wymiar będą miały daty dokonania poszczególnych zmian i to właśnie organ podatkowy powinien ustalić w sposób rzetelny i bezsporny, w oparciu o dokumenty urzędowe – po powtórnym przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została zaskarżona przez podatnika do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu skargi przedstawiono dotychczasowy sposób postępowania organów podatkowych i rozstrzygnięcia podjęte w sprawie, a ponadto wskazano na ich rażącą niesprawiedliwość. W dalszej części skargi, podniesiono, że nowy wymiar podatku został oparty na zmianie klasyfikacji gruntów, która nie miała miejsca, gdyż skarżący nie otrzymał decyzji administracyjnej o przekwalifikowaniu gruntów, a ponadto nie była podjęta w tym zakresie uchwała Rady Gminy ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego. Skarżący zwrócił także uwagę na fakt, że zawiadomienie o przeklasyfikowaniu gruntu z dnia [...] 2003 r., wpłynęło do Urzędu Gminy w dniu [...] 2004 r., zatem nie stanowiło nowego dowodu, czy nowych okoliczności, w dniu wydawania decyzji o wymiarze podatku tj. w dniu [...] 2004 r. Wskazując na uchybienia proceduralne skarżący podniósł, że Kolegium nie powołało wnioskowanych przez niego świadków – pracowników Wydziału Geodezji Starostwa Powiatowego w B. na okoliczność przeklasyfikowania gruntów w dniu [...] 2004 r., a także nie zażądało informacji i dokumentów od tej jednostki w trybie art. 19 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych ( Dz. U. Nr 79, poz. 856 z 2001 r. z późn. zm.). W końcowej części skargi zostało podniesione, że decyzja wójta z dnia [...] r. jest niezgodna ze stawkami ustanowionymi przez uchwałę Radę Gminy z dnia 10 grudnia 2003 r. Skarżący wnioskując o ostateczne i sprawiedliwe rozpatrzenie sprawy, zauważył, że organ podatkowy, ponownie wyda decyzję powołując się na nowe okoliczności i dowody, co spowoduje kolejne odwołanie i sprawa po raz kolejny nie zostanie zakończona. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. oraz decyzji organu pierwszej instancji, umorzenie postępowania w sprawie, a także o wspólne rozpoznanie niniejszej skargi ze skargą dotyczącą wymiaru podatku za 2003 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył co następuje. Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem legalności, a więc zgodności działań administracji z obowiązującym prawem. W sytuacji, gdy sąd administracyjny stwierdzi, iż wydana decyzja narusza prawo, to zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) uchyla ją w części lub całości. Uchylenie decyzji następuje w przypadku, gdy wystąpiło naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu, decyzja organu odwoławczego zawiera uchybienia, które uzasadniają jej uchylenie. Odnosząc się do argumentów podniesionych w skardze, należy zauważyć, że zasadny jest zarzut skarżącego dotyczący zasad prowadzenia postępowania dowodowego przez organ odwoławczy. Celem postępowania odwoławczego jest zgodnie z art. 233 § 1 Ordynacji podatkowej ponowne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy. Zadaniem organu odwoławczego jest wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, ustalenie jaka norma stanowi podstawę rozstrzygnięcia danej sprawy i jaka jest jej treść oraz dokonanie subsumcji stanu faktycznego pod tę normę. Należy zauważyć, że katalog rozstrzygnięć zawarty w treści przepisu art. 233 jest zamknięty. Zasadą wynikającą z § 1 wskazanego przepisu, jest orzekanie przez organ odwoławczy co do istoty sprawy poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, uchylenie w całości albo w części i orzeknięcie co do istoty lub umorzenie postępowania lub też uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, jeżeli decyzja wydana została z naruszeniem przepisów art. 240 i 247 Ordynacji podatkowej oraz umorzenie postępowania odwoławczego. Możliwość uchylenia decyzji w całości i przekazanie jej organowi pierwszej instancji – tak jak miało to miejsce w rozpatrywanej sprawie – zachodzi w sytuacji, gdy wydanie rozstrzygnięcia uzależnione jest od uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przenosząc te rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy, należy zauważyć, że po pierwsze sprawa była przedmiotem dwukrotnego rozstrzygania przez organ odwoławczy, po drugie, że przedmiotem sporu, co do zasady, była kwestia istnienia przesłanki do wznowienia postępowania podatkowego, a zatem stwierdzenie czy została spełniona w sprawie okoliczność wynikająca z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, na którym organ pierwszej instancji oparł rozstrzygnięcie, a którą to przesłankę kwestionował skarżący, podnosząc konsekwentnie, że okoliczność przekwalifikowania gruntów była organowi znana w dniu wydania decyzji z dnia [...] , a zatem nie wystąpiła przesłanka do wznowienia postępowania podatkowego w sprawie. Jedynym zatem zagadnieniem wymagającym w tej sprawie wyjaśnienia, była kwestia ustalenia daty powzięcia wiadomości przez organ o przekwalifikowaniu gruntów, a w konsekwencji ustalenie, czy w dniu [...] 2004 r. organowi podatkowemu pierwszej instancji znana była okoliczność przekwalifikowania gruntów. Organ odwoławczy – wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu decyzji – posiadał w materiale dowodowym dane do rozstrzygnięcia w sprawie, w tym zawiadomienie o zmianie w ewidencji gruntów z dnia [...] 2003 r., a także kserokopię wypisu z rejestru gruntów z dnia [...] 2004 r., z którego wynika, że dokument został wydany dla Kolegium Odwoławczego i że zmianę użytku dokonano w dniu [...] 2004 r. Należałoby zatem, postawić pytanie, jakie jeszcze dokumenty były niezbędne w celu merytorycznego rozpatrzenia odwołania, skoro jak stwierdził sam organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji podstawą do ustalenia podatku są przede wszystkim dokumenty urzędowe, a w szczególności dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków – art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Zasadny, zdaniem Sądu był także wniosek skarżącego w odniesieniu do przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka w osobie przedstawiciela organu ewidencyjnego, a także zobowiązanie Starosty Wodzisławskiego do przedłożenia stosownych informacji. W sprawie należało zatem przeprowadzić rozprawę administracyjną w celu wyjaśnienia wątpliwości, a nie po raz trzeci przekazywać ją do rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Gdyby jednak organ stwierdził, że niezbędne było pozyskanie dodatkowych dowodów, należało na podstawie art. 229 Ordynacjo podatkowej przeprowadzić postępowanie w celu uzupełnienia dowodów, przy czym Kolegium mogło w formie postanowienia wykonanie tych czynności zlecić organowi pierwszej instancji, określając termin przeprowadzenia postępowania uzupełniającego i jego zakres. W przypadku niezachowania terminu lub niewykonania postanowienia organu odwoławczego, organ był uprawniony do wydania rozstrzygnięcia na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Należy przy tym zauważyć, że w aktach przekazanych Sądowi brak postanowienia z dnia 15 grudnia 2004 r., na które powołuje się Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu decyzji. Sąd zauważa także, że w rozpatrywanej sprawie to skarżący wykazał się aktywnością, przedkładając organowi dowody, które należało ocenić i ewentualnie uzupełnić oraz wydać rozstrzygnięcie. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki określone w art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, a zatem Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie było uprawnione do przekazywania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W sprawie należało orzec i zakończyć postępowanie podatkowe, wszczęte na skutek wznowienia postępowania w trybie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Biorąc zatem pod uwagę opisany stan faktyczny orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 z póź. zm.). Koszty postępowania zasądzono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powyższej ustawy.