I SA/Gl 54/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej (spr.), Sędziowie NSA Eugeniusz Christ, NSA Przemysław Dumana, Protokolant Aleksandra Doruch, po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie ulgi płatniczej p o s t a n a w i a odrzucić skargę. Zaskarżoną decyzją Izba Skarbowa w K., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 oraz art. 67 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania A. K. utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek za zwłokę w wysokości [...] zł. od zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym za rok 1999 i 2000. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Izba Skarbowa w pierwszej kolejności przedstawiła przebieg dotychczasowego postępowania i stwierdziła, że podstawą dla wydania decyzji jest art. 67 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, normujący możliwość umorzenia w całości lub w części zaległości podatkowych lub odsetek za zwłokę przez organ podatkowy na wniosek podatnika. Przepis ten opiera się na uznaniu administracyjnym, na podstawie którego organy podatkowe mogą, lecz nie muszą, umorzyć zaległości podatkowe. Zasada ta odpowiednio odnosi się do umorzenia odsetek za zwłokę. W dalszej części uzasadnienia Izba Skarbowa zwróciła uwagę, iż umorzenie zaległości podatkowej ma charakter instytucji nadzwyczajnej, stosowanej w razie wystąpienia czynników, na które podatnik nie ma wpływu i które są niezależne od sposobu jego postępowania. Tymczasem z akt sprawy wynika, że zaległość podatkowa A. K. powstała między innymi w związku z nierzetelnym prowadzeniem podatkowej księgi przychodów i rozchodów oraz wskutek opóźnień w regulowaniu należności podatkowych, a zatem z wyłącznej winy podatnika. Zdaniem organu odwoławczego, nie jest to sytuacja, która pozwalałaby na umorzenie zaległości podatkowych. Organ podkreślił, że podatnik domagając się umorzenia zaległości podatkowej, powinien wykazać, że jego ważny interes należy przedłożyć nad interes publiczny. Tymczasem z analizy sytuacji majątkowej podatnika nie wynika, aby miała miejsce taka sytuacja. Zaległe zobowiązania podatkowe powstały w okresie, kiedy podatnik prowadził działalność gospodarczą, otrzymując z tego tytułu przychód pozwalający mu na ich uregulowanie. Dyrektor Izby powołał przy tym na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu z dnia 18 lutego 1992 r. ( sygn. akt : SA/Wr 2/92), zgodnie z którym sposób, w jaki podatnik gospodaruje swoim majątkiem i swoimi przychodami, nie jest i nie może być nigdy podstawą do zwolnienia od zobowiązania podatkowego ani nie może stanowić podstawy do ulgowego traktowania tego zobowiązania. Odnośnie zarzutów podatnika dotyczących informowania organów skarbowych o zmianie opodatkowania, Izba Skarbowa stwierdziła, iż podatnik nie wykazał, aby w stosownym czasie zawiadomił Urząd Skarbowy o zmianie sposobu opodatkowania. Nie zawiadomił również o zawieszeniu działalności gospodarczej. Nie może przy tym powoływać się skutecznie na nieznajomość przepisów podatkowych. Decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] r. A. K. zaskarżył w całości do Naczelnego Sądu Administracyjnego, domagając się zwrotu zapłaconych odsetek. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż w dniu [...] r. otrzymał decyzję odmowną na złożony do Urzędu Skarbowego wniosek o umorzenie odsetek lub rozłożenie ich na raty. W dniu [...]r. skarżący złożył odwołanie od tej decyzji. Pismem z dnia [...] r. skarżący został wezwany do uzupełnienia braków formalnych pisma przez uiszczenie opłaty skarbowej w wysokości 5 zł. Skarżący nie został przy tym poinformowany o jednodniowym przekroczeniu terminu na złożenie odwołania, dlatego usunął brak formalny wpłacając 5 zł. Po półtora roku skarżący dowiedział się, że toczy się przeciwko niemu postępowanie egzekucyjne w sprawie, co do której sądził, że została zakończona zgodnie z jego wnioskiem. Podkreślił, że "pismo Izby Skarbowej z [...] r., utrzymujące zaskarżoną decyzję ze względu na przekroczenie terminu do złożenia odwołania, otrzymał dopiero [...] r. w siedzibie Urzędu Skarbowego. Ponadto skarżący podniósł, że w [...] r. miał [...], który zmusił go do długotrwałego leczenia, w tym także w Szpitalu [...] w R. w latach [...]–[...], co miało bezpośredni wpływ na prowadzoną przez niego działalność gospodarczą. Obecnie utrzymuje się jedynie z renty w wysokości [...] zł miesięcznie, co nie pozwoli mu na uregulowanie ciążących na nim zobowiązań. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie lub odrzucenie. Polemizując z zarzutami zawartymi w skardze, Dyrektor nawiązał do wcześniejszej argumentacji organów podatkowych, a ponadto odniósł się do zarzutu skarżącego dotyczącego wadliwego doręczenia decyzji. Stwierdził, iż decyzja ta była awizowana przez Urząd Pocztowy w dniu [...] r. Skarżący, mimo prawidłowego zawiadomienia przez Urząd Pocztowy, nie odebrał przesyłki, nie zawiadomił też wcześniej organów skarbowych o zmianie miejsca pobytu. Zgodnie z art. 150 ustawy Ordynacja podatkowa przesyłkę należało uznać za doręczoną. Termin wniesienia skargi upływał w dniu [...] r. podczas gdy skarżący wniósł ją dopiero [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności Sąd jest zobowiązany do skontrolowania dochowania przez stronę wnoszącą skargę, wymogów formalnych tej skargi, w tym wniesienia skargi w ustawowym terminie. Art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) stanowi, że "skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie". Z akt administracyjnych, przesłanych Sądowi przez Dyrektora Izby Skarbowej w K. wraz z odpowiedzią na skargę, wniesioną przez A. K. na decyzję tego organu z dnia [...] r. nr [...], wynika, że zaskarżona decyzja została przesłana na adres miejsca zamieszkania podatnika bezpośrednio po jej wydaniu, za pośrednictwem poczty. W poleconej przesyłce listowej znajdowała się wskazana wyżej decyzja Izby Skarbowej w K., utrzymująca w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] r. o odmowie umorzenia odsetek od zaległości podatkowej w zryczałtowanym podatku dochodowym za 1999 i 2000 r. oraz postanowienie tego organu z dnia [...] r. nr [...], mocą którego stwierdzono, że odwołanie A. K. od decyzji odmawiającej rozłożenia na raty zaległości podatkowej, zostało wniesione z uchybieniem terminu i pozostawiono je bez rozpoznania. Adnotacje na powyższej przesyłce wskazują, że adresata nie zastano w miejscu zamieszkania, w związku z czym pozostawiono awizo w dniu [...] r., a przesyłkę złożono w Urzędzie Pocztowym. Wobec nieodebrania listu w terminie siedmiu dni, w dniu [...] r. zwrócono nadawcy tj. Izbie Skarbowej w K.. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 150 Ordynacji podatkowej ( w brzmieniu ówcześnie obowiązującym), doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, na jaki pismo złożono w urzędzie pocztowym, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. W niniejszej sprawie za termin doręczenia decyzji należy zatem przyjąć [...] r. i od tego dnia biegł trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na tę decyzję. Skarga A. K. została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach z siedzibą w Gliwicach w dniu [...] r., a więc niemal półtora roku po upływie ustawowego terminu do jej wniesienia. Tej konstatacji nie zmienia fakt, że z treścią decyzji i postanowienia, wydanych w dniu [...] r. A. K, zapoznał się w rzeczywistości dopiero w dniu [...] r., kiedy to odebrał w organie podatkowym odpisy tych aktów administracyjnych. Domniemanie doręczenia decyzji z dniem [...] r. nie zostało obalone, albowiem A. K. nie zakwestionował prawidłowości doręczenia, nie powiadomił organów podatkowych o swej nieobecności w miejscu zamieszkania. Na rozprawie A. K. wyjaśnił, na pytanie Sądu, że przez cały czas trwania postępowania podatkowego i do chwili obecnej mieszkał w tym samym domu. Wnosząc skargę do Sądu, skarżący nie złożył równocześnie wniosku o przywrócenie mu uchybionego terminu do dokonania tej czynności procesowej. W przypadku niezawinionego uchybienia terminu Sąd mógłby orzec o jego przywróceniu, ale może to uczynić wyłącznie na wniosek strony, a nie z urzędu. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł o odrzuceniu skargi, jako wniesionej po terminie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.