I SA/Gl 545/09

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 16 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Odpowiadając w terminie na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 1758 zł, skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika będącego adwokatem, wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek, podniósł, że wskutek dekoniunktury na rynku prowadzone przez niego przedsiębiorstwo znajduje się przejściowo w trudnej sytuacji, wobec czego przychody przeznaczane są na pokrycie kosztów działalności, w tym na wynagrodzenia 23 pracowników. Dodatkowo zwrócił uwagę, że ma na utrzymaniu bezrobotną żonę i trójkę małoletnich dzieci. Według wniosku skarżący uzyskuje dochód w kwocie 2.941 zł, nie posiada majątku, poza trzema samochodami ciężarowymi i siedmioma naczepami, i stoi przed koniecznością spłaty licznych zobowiązań publiczno i prywatnoprawnych. Pismem doręczonym w dniu 31 sierpnia 2009 r. referendarz sądowy wezwał pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia w terminie 7 dni danych zawartych we wniosku poprzez: udokumentowanie wysokości wszelkich dochodów uzyskiwanych przez skarżącego i osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, przedłożenie wyciągów i wykazów z wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącego i osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont, nadesłanie kopii zeznań podatkowych za rok 2008 złożonych przez skarżącego i jego małżonkę (zastrzeżono, że jeżeli którekolwiek z tych zeznań nie zostało złożone, należy przedłożyć poświadczające ten fakt zaświadczenie właściwego organu podatkowego), złożenie wyjaśnień dotyczących działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego (wskazano, że wyjaśnienia te powinny być wsparte odpisami: deklaracji na podatek od towarów i usług składanych przez skarżącego w okresie ostatnich sześciu miesięcy, ewidencji środków trwałych posiadanych w ramach działalności gospodarczej skarżącego oraz prowadzonych w związku z nią ksiąg rachunkowych lub podatkowej księgi przychodów i rozchodów za wskazany wyżej okres), wyjaśnienie, na podstawie jakiego tytułu prawnego skarżący korzysta z nieruchomości wskazanej jako jego adres zamieszkania, nadesłanie zaświadczenia banku wskazującego wysokość miesięcznej raty kredytu spłacanego przez skarżącego w okresie ostatnich trzech miesięcy oraz sumę zaległości już spłaconych i tych, które pozostają jeszcze do zapłaty, lub umów kredytu bankowego wraz z harmonogramem spłat, wezwań do zapłaty, wyroków zasądzających itp., przedłożenie stosownego zaświadczenia wydanego przez właściwy urząd pracy, potwierdzającego, że małżonka skarżącego jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku oraz udokumentowanie za pomocą odpisów faktur lub rachunków wysokości wydatków z tytułu stałych opłat związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego. Wykonując to wezwanie, skarżący nawiązał do swojej wcześniejszej argumentacji. Poinformował ponadto, że posiada dwa rachunki bankowe oraz że korzysta z linii kredytowej i "posiada zaciągnięte pożyczki na zakup środków trwałych". Wnioskodawca nadesłał oświadczenie jego małżonki, iż nie uzyskuje ona dochodów i nie złożyła zeznania podatkowego za ostatni rok, oraz odpisy: rachunku zysków i strat na dzień 31 lipca 2009 r. (wykazano m.in. przychody netto ze sprzedaży w wysokości [...] zł, koszty działalności operacyjnej w wysokości [...] zł, w tym koszty wynagrodzeń w wysokości [...] zł oraz zysk netto w wysokości [...] zł), kartotek środków trwałych, zeznań podatkowych za ubiegły rok (według niego skarżący wykazał z działalności gospodarczej przychód w kwocie [...] zł, koszty jego uzyskania w kwocie [...] zł oraz dochód w kwocie [...] zł), księgi wieczystej, pisma w sprawie pożyczek zaciągniętych w latach 2006-2008 na łączną kwotę [...] zł, umowy z dnia 6 stycznia 2006 r. o linię kredytową w kwocie [...] zł oraz faktury i rachunku związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego. Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 tego Prawa obejmującym m. in. zwolnienie od kosztów sądowych – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w powyższym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie tego faktu. Innymi słowy, na skutek wskazanych przez nią dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest ona w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić trzeba, że strona skarżąca nie wykazała, iż powyższa przesłanka zachodzi, nie wykonując w wystarczającym stopniu wezwania referendarza sądowego. Nie nadesłano w szczególności takich dokumentów o podstawowym znaczeniu dla oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak deklaracje dla podatku od towarów i usług oraz wyciągi z rachunków bankowych, które mogą przecież niezwłocznie i bez większych trudności dostarczona przez każdego przedsiębiorcę, zwłaszcza reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika. Skarżący poprzestał w tym ostatnim zakresie na własnym pisemnym wyjaśnieniu, nie mającym większej wartości dowodowej, tym bardziej iż jego treść pomija aktualny stan rachunków. Podobnie przedstawił tylko oświadczenie małżonki w sprawie jej dochodów, mimo iż wezwanie precyzyjnie wskazywało, jakie dokumenty należy przedłożyć, aby wykazać okoliczności przywołane w tym oświadczeniu. Niezależnie od dotychczasowych spostrzeżeń, trzeba również podkreślić, że rozpatrywany wniosek nie zasługuje na uwzględnienie w świetle tych materiałów, które zostały przedstawione na wspomniane wezwanie. Wynika z nich bowiem, że przedsiębiorstwo skarżącego prosperuje dobrze, przynosząc dochód z punktu widzenia podatku dochodowego oraz zysk netto w świetle dokumentów księgowych. Bezsprzecznie przy tym skala wydatków ponoszonych przez wnioskodawcę w ramach działalności gospodarczej, którą można oszacować w oparciu o wartość kosztów uzyskania przychodu wykazanych w zeznaniu podatkowym oraz kosztów operacyjnych podanych w przedłożonym dokumencie rachunkowym, wprost niewspółmiernie przewyższa kwotę wpisu od skargi, czyli najwyższej opłaty sądowej, jaką można pobrać w postępowaniu. W ocenie rozpoznającego wniosek, pomieszczenie pośród tych wydatków środków potrzebnych na opłacenie kosztów sądowych w sprawie nie powinno zatem w odczuwalny sposób wpłynąć na sytuację przedsiębiorstwa skarżącego, a tym samym wiązać się z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla jego i jego rodziny. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.