I SA/Gl 545/13

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 200 zł, pełnomocnik skarżącego, będący adwokatem, przedstawił jego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku skarżący zwrócił uwagę na takie okoliczności jak niskie dochody z działalności gospodarczej, określone na kwotę 1500 zł, oraz poważna choroba jego żony, otrzymującej świadczenie rehabilitacyjne w kwocie 1050 zł. Stwierdził nadto, że ma na utrzymaniu pełnoletnią córkę, która nie uzyskuje żadnych dochodów. We wniosku wymieniono następujące składniki majątkowe: dom o powierzchni 800 m2, mieszkanie o powierzchni 160 m2 oraz niewielką nieruchomość rolną. Referendarz sądowy wezwał pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia w terminie 7 dni danych zawartych we wniosku, w szczególności poprzez nadesłanie: dokumentów wskazujących wysokość wszelkich dochodów uzyskiwanych przez skarżącego i przez osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, wyciągów z wszelkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącego i przez osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, obrazujących ich stan oraz wszystkie operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy, kopii zeznań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2012 złożonych przez skarżącego oraz przez inne osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, dokumentów wskazujących wynik finansowy działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego, w szczególności raportów kasowych za ostatnie trzy miesiące oraz deklaracji na podatek od towarów i usług ksiąg rachunkowych lub podatkowej księgi przychodów i rozchodów za ostatnie sześć miesięcy, ewidencji środków trwałych; dokumentów potwierdzających, że pełnoletnia córka skarżącego nie uzyskuje dochodów, tj. jeżeli osoba ta nadal się uczy, zaświadczenia wystawionego przez szkołę lub uczelnię, jeśli natomiast jest bezrobotna – zaświadczenia właściwego urzędu pracy, dokumentów dotyczących stanu zdrowia małżonki skarżącego oraz wskazujących miesięczną wysokość wydatków związanych z leczeniem, w szczególności z zakupem leków, np. faktur VAT, paragonów wystawionych przez apteki, szpitale, przychodnie itp. oraz kopii faktur lub rachunków obrazujących wysokość wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego i dokumentów potwierdzających zapłatę tych należności, ewentualnie zaległości w tym zakresie. Ustosunkowując się do wezwania, pełnomocnik nadesłał – w większości w formie kserokopii niedoświadczonych za zgodność z oryginałem – następującą dokumentację: wspólne zeznanie podatkowe skarżącego i jego małżonki za ubiegły rok (skarżący wykazał w nim przychód z działalności gospodarczej w kwocie 500.478,72 zł, koszty jego uzyskania w kwocie 496.751,42 zł oraz dochód w kwocie 3.727,30 zł, natomiast jego małżonka przychód w kwocie 74.823.14 zł, koszty jego uzyskania w kwocie 58.820,33 zł i dochód w kwocie 16.002,81 zł – głównym źródłem przychodu w jej przypadku była działalność gospodarcza), deklaracje dla podatku od towarów i usług złożone przez skarżącego za miesiące od listopada ubiegłego roku do kwietnia roku bieżącego (najniższa podstawa opodatkowania, 23.618 zł, została wykazana w lutym, najwyższa, 34.402 zł, w grudniu), bilans za te miesiące (wykazuje on zarówno straty, najwyższą w styczniu – 6.823,56 zł, jak i zyski, najwyższy w grudniu – 5.362,42 zł; w kwietniu wykazano przychód w kwocie 27,999,98 zł, wydatki w kwocie 29,906,29 zł i stratę w kwocie 1.906,31 zł), ewidencję środków trwałych, a także dokumentację potwierdzającą bardzo ciężką chorobę żony skarżącego. Na dzisiejszym posiedzeniu rozpatrywane są również wnioski o prawo pomocy złożone przez skarżącego w trzech innych sprawach, w których wpis od skargi wynosi także po 200 zł. Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 przywołanej ustawy obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie wspomnianego faktu, przedstawiając – z własnej inicjatywy lub na wezwanie – stosowną dokumentację źródłową. Minimum staranności, jakiej można od niej wymagać, sprowadza się do dokładnego wykonania wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku. Dotyczy to zwłaszcza takiego wnioskodawcy, który, tak jak to jest w niniejszej sprawie, działa w postępowaniu przez profesjonalnego pełnomocnika. Tymczasem wezwanie wystosowane do pełnomocnika skarżącego zostały wykonane tylko częściowo, w wybiórczy sposób. Nie nadesłano w szczególności wszystkich objętych wezwaniem dokumentów obrazujących wynik finansowy prowadzonej przez niego działalności gospodarczej oraz jego możliwości płatnicze, zwłaszcza raportów kasowych i wyciągów z rachunków bankowych. Uniemożliwia to prześledzenie operacji dokonywanych przez skarżącego, w tym struktury jego przychodów i wydatków, tym bardziej iż nie przedstawił on również księgi przychodów i rozchodów, lecz tylko sporządzony na jej podstawie bilans, zawierający zbiorcze zestawienie danych. Dokument ten daje ograniczony obraz sytuacji przedsiębiorstwa skarżącego. Dowodzi on, że w poszczególnych miesiącach niejednolicie kształtuje się relacja uzyskiwanych przychodów do dokonywanych wydatków. Nie musi oznaczać to jednak poważnych problemów finansowych, szczególnie jeżeli wziąć pod uwagę treść przedstawionych zeznań podatkowych. Otóż w zakresie podatku dochodowego skarżący wykazał dochód za ubiegły rok, przy zdecydowanie ponadprzeciętnym przychodzie, a na gruncie podatku od towarów i usług regularne, wysokie obroty, co wskazuje na stabilny stan przedsiębiorstwa. Znamienny jest również stały wysoki poziom wydatków ponoszonych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Przykładowo w kwietniu bieżącego roku koszty tej działalności wyniosły 29,906,29 zł. Skarżący wydatkował więc w ciągu jednego miesiąca, kiedy zresztą toczyło się już postępowanie w przedmiocie prawa pomocy, środki przewyższające wprost niewspółmiernie sumę wpisów od skarg należnych we wszystkich sprawach skierowanych na dzisiejsze posiedzenie. Suma ta, czyli 800 zł, stanowi przecież zaledwie nieco ponad 2,5% wspomnianych miesięcznych wydatków. W tym kontekście zaznaczyć wypada, że koszty postępowania sądowego przedsiębiorca powinien w pierwszej kolejności kalkulować w ramach kosztów prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, i to traktując jej priorytetowo z uwagi na ich publicznoprawny charakter. Nie może zatem preferować innych wydatków, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych, zwłaszcza w sytuacji, gdy znacznie wyższe kwoty przeznacza na inne cele. Braki dokumentacji źródłowej, o czym była już mowa, uniemożliwiają analizę struktury tych wydatków. Skądinąd strona skarżąca nie wykonała również wezwania do udokumentowania kosztów utrzymania gospodarstwa domowego oraz wydatków związanych z leczeniem, które z pewnością muszą być znaczne ze względu na ciężki stan zdrowia małżonki skarżącego. Pełnomocnik wnioskodawcy nie złożył jednak nawet oświadczeń na temat wysokości tych wszystkich wydatków, co wyklucza jakiekolwiek ustalenia, co do ich skali, ewentualnych zaległości w ich zapłacie, a tym samym i ocenę, czy w całości mogą one być zaliczone do sfery utrzymania koniecznego, czy też mogą być ograniczone celem zgromadzenia środków niezbędnych na uiszczenie kosztów sądowych. Spostrzeżenia te nie wyczerpują listy mankamentów materiału dowodowego. Odnotować wypada w szczególności, że pełnomocnik w ogóle nie ustosunkował się do tej części wezwania, która dotyczyła pełnoletniej córki skarżącego. Brak zatem jakichkolwiek dokumentów potwierdzających oświadczenie, iż osoba ta nie osiąga żadnych dochodów. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.