I SA/Gl 546/13

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 200 zł, pełnomocnik skarżącego, będący adwokatem, przedstawił jego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku skarżący zwrócił uwagę na takie okoliczności jak niskie dochody z działalności gospodarczej, określone na kwotę 1500 zł, oraz poważna choroba jego żony, otrzymującej świadczenie rehabilitacyjne w kwocie 1100 zł, a także bezrobocie jego pełnoletniej córki. We wniosku wymieniono następujące składniki majątkowe: dom o powierzchni 740 m2, mieszkanie o powierzchni 150 m2 oraz niewielką nieruchomość rolną. Referendarz sądowy wezwał pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia w terminie 7 dni danych zawartych we wniosku poprzez nadesłanie: dokumentów wskazujących wysokość wszelkich dochodów uzyskiwanych przez skarżącego i przez osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, wyciągów z wszelkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącego i przez osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, obrazujących ich stan oraz wszystkie operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy, a także dokumentów dotyczących lokat, dokumentów wskazujących wynik finansowy działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego, w szczególności raportów kasowych oraz podatkowej księgi przychodów i rozchodów (w pełnej wersji) za ostatnie trzy miesiące, zaświadczenia wystawionego we właściwym urzędzie pracy, że pełnoletnia córka skarżącego jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, dokumentów wskazujących miesięczną wysokość wydatków związanych z leczeniem małżonki skarżącego, w szczególności z zakupem leków, kopii faktur lub rachunków obrazujących wysokość wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego oraz dokumentów potwierdzających zapłatę tych należności, ewentualnie zaległości w tym zakresie. Dokonując tego wezwania, miano na uwadze materiał zgromadzony w sprawach o sygn. akt od I SA/Gl 542/13 do I SA/Gl 545/13, w których skarżący, także reprezentowany przez pełnomocnika będącego adwokatem, również wnosił o przyznanie prawa pomocy. Wnioski te zostały jednak oddalone prawomocnymi już postanowieniami z dnia 26 czerwca 2013 r. ze względu na fakt, że materiał ów uznano za niewystarczający. Wezwanie wystosowane w niniejszej sprawie doręczono w dniu 1 lipca 2013 r., lecz dotąd nie zostało ono wykonane. Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 przywołanej ustawy obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie wspomnianego faktu, przedstawiając – z własnej inicjatywy lub na wezwanie – stosowną dokumentację źródłową. Minimum staranności, jakiej można od niej wymagać, sprowadza się do dokładnego wykonania wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku. Dotyczy to zwłaszcza takiego wnioskodawcy, który, tak jak to jest w niniejszej sprawie, działa w postępowaniu przez profesjonalnego pełnomocnika. Tymczasem w rozpatrywanym przypadku wspomniane wezwanie w ogóle nie zostało wykonane, gdyż nie nadesłano ani jednego ze wskazanych w nich dokumentów źródłowych. Wezwanie takie zaś – stosownie do art. 255 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – wystosowuje do wnioskodawcy wtedy, gdy jego oświadczenia okażą się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzą wątpliwości, i rodzi po jego stronie obowiązek w postaci złożenia w zakreślonym terminie dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych. Oznacza ono więc w istocie, iż złożony przez stronę wniosek nie może niejako sam przez się stanowić podstawy do przyznania jej prawa pomocy, i ma na celu zniesienie tego stanu rzeczy. W efekcie niewykonanie wezwania nie usuwa mankamentów wniosku, uniemożliwiając weryfikację zawartych nim twierdzeń poprzez ich konfrontację z dokumentacją źródłową, a co za tym idzie wyłącza wolną od wątpliwości ocenę jego możliwości płatniczych. W rozpatrywanej sprawie występuje zaś szczególna konieczność dokładnego wyjaśnienia sytuacji majątkowej skarżącego, skoro stosunkowo niedawno prawomocnie odmówiono mu przyznania prawa pomocy w innych sprawach właśnie z uwagi na fakt, iż przedłożony w nich materiał dowodowy uznano za niedostateczny. Także więc na gruncie tej sprawy należało ustalić możliwości płatnicze przedsiębiorstwa skarżącego, koszty utrzymania jego gospodarstwa domowego i leczenia jego małżonki oraz sytuację jego córki. Jest tak tym bardziej dlatego, że koszty sądowe w sprawie nie są znaczne. Niewykonanie wezwania pozostawia bez odpowiedzi te wszystkie pytania, które w nim postawiono, i w efekcie nie pozwala uwzględnić wniosku, w orzecznictwie pojawił się nawet pogląd, w świetle którego w takiej sytuacji wniosku nie można rozpoznać merytorycznie, lecz trzeba pozostawić go bez rozpoznania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2005 r., sygn. akt I OZ 842/05, LEX nr 164157). Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.