I SA/Gl 55/08
PostanowienieWSA w Gliwicach2008-04-09
Skład orzekający: Gabriel Radecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, która deklaruje wysokie dochody i posiada znaczny majątek, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.?Ratio decidendi
Osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, która deklaruje dochody znacznie przewyższające wysokość wpisu sądowego i posiada znaczny majątek, nie może zostać zwolniona z kosztów sądowych, gdyż nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W takiej sytuacji, nawet uwzględniając koszty działalności gospodarczej i obowiązek alimentacyjny, posiadane środki i majątek pozwalają na pokrycie kosztów sądowych bez negatywnego wpływu na płynność finansową przedsiębiorstwa.Stan faktyczny
Skarżący, reprezentowany przez adwokata, wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu dotyczącym zryczałtowanego podatku dochodowego. Uzasadniając wniosek, wskazał na wysokie dochody z działalności gospodarczej, obowiązek alimentacyjny oraz posiadany majątek, w tym nieruchomości i środki obrotowe. Sąd rozpatrujący wniosek odmówił przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy skarżącemu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych w kwestii wniosku o przyznanie prawa pomocy p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy.
Odpowiadając w terminie na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości [...] zł, pełnomocnik skarżącego, będący adwokatem, przedstawił jego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek, skarżący podkreślił, że wydatki ponoszone w związku z działalnością gospodarczą uniemożliwiają mu poniesienie kosztów sądowych "bez wyprzedaży składników majątkowych bądź likwidacji środków zgromadzonych na rachunkach bankowych przeznaczonych na prowadzenie działalności gospodarczej". Średnią wysokość miesięczną dochodów brutto z tej działalności określił na kwotę [...] zł, zastrzegając jednak, że dochody te "nie uwzględniają wartości faktycznie poniesionych nakładów inwestycyjnych
i odpisów amortyzacyjnych". Skarżący zaznaczył również, iż ciąży na nim obowiązek alimentacyjny w wysokości [...] zł miesięcznie.
Pośród składników swojego majątku wnioskodawca wymienił: mieszkanie, dwie działki budowlane o powierzchni 2100 m2 i 400 m2, teren przemysłowy
o powierzchni 4500 m2 wraz z budynkiem o powierzchni 1200 m2, dwa samochody ciężarowe oraz środki pieniężne w wysokości [...] zł, określone jako środki obrotowe wykorzystywane w bieżącej działalności gospodarczej.
Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej P.p.s.a.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmującym m. in. zwolnienie od kosztów sądowych – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie
i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie tego faktu. Innymi słowy, na skutek wskazanych przez nią dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest ona w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania.
Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić trzeba, że powyższa przesłanka nie zachodzi, przy czym w ocenie rozpoznającego wniosek konkluzję taką można sformułować już w oparciu o samą treść wniosku, bez potrzeby wzywania o dokumenty źródłowe. Zresztą tego rodzaju wezwanie – w myśl art. 255 P.p.s.a.– wystosowuje się do wnioskodawcy tylko wtedy, gdy jego oświadczenia okażą się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego
i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzą wątpliwości. Tymczasem w niniejszym stanie faktycznym brak powodów, by kwestionować oświadczenia wnioskodawcy, zaś podane przez niego dane, jak była o tym mowa, pozwalają na poczynienie stosownych ustaleń.
I tak okolicznością wykluczającą uwzględnienie wniosku jest wysokość dochodu uzyskiwanego w ramach prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej, znacznie przewyższająca wysokość należnego w sprawie wpisu. Oczywiście, nie można tracić z pola widzenia, że dochody te służą mu do pokrycia kosztów działalności gospodarczej, kosztów utrzymania, a także ciążących na nim alimentów. Niemniej jednak suma wchodząca w grę jest znaczna na tyle, że powinna mimo to wystarczyć na opłacenie również wpisu od skargi, stanowiącego trochę więcej niż 5% kwoty dochodów zadeklarowanej we wniosku.
Istotne znaczenie ma także wysokość środków wykorzystywanych przez skarżącego na bieżące finansowanie działalności gospodarczej, które pozostają
z kwotą należnego wpisu w jeszcze bardziej wymownej proporcji (wpis ów nie przekracza nawet 1% tej wysokości). Brak zatem przeszkód, by w strukturze jego wydatków pomieścić odpowiednią sumę na cele opłacenia kosztów sądowych,
a wydatek taki nie powinien nie tylko zaburzyć realizowanych przez niego procesów inwestycyjnych, ale w ogóle w sposób odczuwalny oddziałać na płynność finansową jego przedsiębiorstwa. Nie ulega więc wątpliwości, że tego rodzaju czynność nie wiązałaby się dla skarżącego z uszczerbkiem utrzymania koniecznego.
Identyczne spostrzeżenie można poczynić odnośnie majątku znacznej wartości, jaki skarżący posiada, szczególnie w postaci kilku nieruchomości. Może on bowiem służyć jako źródło dochodów pozwalających na uiszczenie wpisu i innych kosztów sądowych, np. stanowiąc przedmiot zabezpieczenia pożyczki lub odpłatnych praw rzeczowych.
Mając to na względzie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku
z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło