I SA/Gl 551/10

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Odpowiadając w terminie na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 1691 zł, skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika będącego adwokatem, wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek, stwierdziła, że po zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej jej dochody ograniczają się do wpływów z prac dorywczych w wysokości 800 zł i że ma na utrzymaniu, pełnoletnią, uczącą się córkę. Według wniosku skarżąca nie posiada żadnego majątku, poza prawem do mieszkania, które jednak jest obciążone hipoteką przymusową. W tym kontekście wnioskodawczyni podkreśliła, że toczy się przeciwko niej postępowanie egzekucyjne. Do wniosku dołączono kopie formularzy NIP-3 oraz VAT-Z, wypełnionych w dniu [...] 2010 r., z których wynika, że skarżąca z dniem [...] 2009 r. zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej. Pismem doręczonym w dniu [...] 2010 r. referendarz sądowy wezwał pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia w terminie siedmiu dni danych zawartych we wniosku poprzez: udokumentowanie wysokości wszelkich dochodów uzyskiwanych przez skarżącą i osoby pozostające z nią w gospodarstwie domowym, przedłożenie wyciągów i wykazów z wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącą i osoby pozostające z nią w gospodarstwie domowym, obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont, nadesłanie kopii zeznań podatkowych za rok 2009 złożonych przez skarżącą, oraz inne osoby pozostające z nią w gospodarstwie domowym (wskazano, że do wniosku dołączono tylko zgłoszenia aktualizacyjne oraz że jeżeli którekolwiek z tych zeznań nie zostało złożone, należy przedstawić poświadczające ten fakt zaświadczenie właściwego organu podatkowego) oraz udokumentowanie za pomocą kopii faktur lub rachunków wysokości wydatków z tytułu stałych opłat związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego. Wezwanie to do chwili obecnej nie zostało wykonane. Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 tego Prawa obejmującym tylko zwolnienie od kosztów sądowych lub tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić trzeba, że strona skarżąca nie wykazała, iż powyższa przesłanka zachodzi, nie wykonując wezwanie do uzupełnienia danych zawartych we wniosku. Wezwanie takie zaś – stosownie do art. 255 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – wystosowuje do wnioskodawcy wtedy, gdy jego oświadczenia okażą się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzą wątpliwości, i rodzi po jego stronie obowiązek w postaci złożenia w zakreślonym terminie dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych. Omawiane wezwanie oznacza więc w istocie, iż złożony przez stronę wniosek nie może niejako sam przez się stanowić podstawy do przyznania jej prawa pomocy, i ma na celu zniesienie tego stanu rzeczy. W efekcie niewykonanie wezwania nie usuwa mankamentów wniosku, co więcej ukazuje je w jeszcze bardziej niekorzystnym świetle. Nie tylko uniemożliwia ono bowiem weryfikację twierdzeń skarżącego poprzez ich konfrontację z niezbędną dokumentacją źródłową, ale nawet może wzmocnić zastrzeżenia co do ich wiarygodności, a co za tym idzie wyłącza wolną od wątpliwości ocenę jego możliwości płatniczych. W kontekście rozpatrywanego stanu faktycznego podnieść wypada, że oświadczenia skarżącej oraz przedłożona przez nią dokumentacja umożliwiają jedynie fragmentaryczną ocenę jej sytuacji. Szczególnie przedstawione kopie formularzy podatkowych dowodzą tylko, że w dniu [...] 2009 r. zaprzestała ona prowadzenia działalności gospodarczej, nie dostarczają natomiast – w przeciwieństwie np. do kopii zeznania podatkowego lub zaświadczenia organu podatkowego, których zażądano w wezwaniu – żadnych dalszych informacji na temat ewentualnych innych źródeł dochodu. Na okoliczność tę zwrócono zresztą bezskutecznie uwagę skarżącej, reprezentowanej przecież przez profesjonalnego pełnomocnika, od którego można wymagać zarówno pewnej aktywności procesowej, jak i świadomości skutków, jakie pociągnąć za sobą może niewykonanie wezwania. Podsumowując, niewykonanie wezwania referendarza sądowego nie pozwala uwzględnić wniosku; w orzecznictwie pojawił się nawet pogląd, w świetle którego w takiej sytuacji wniosku nie można rozpoznać merytorycznie, lecz trzeba pozostawić go bez rozpoznania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2005 r., sygn. akt I OZ 842/05, LEX nr 164157). Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.