I SA/Gl 552/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Pyszny, Sędziowie Sędzia WSA Anna Rotter (spr.), Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi A. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 20 lutego 2025 r. nr 2401-IEE.7192.26.2025.5/MSL UNP: 2401-25-046601 w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 20 lutego 2025r. nr 2401-IEE.7192.26.2025.5/MSL UNP: 2401-25-046601 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: DIAS, organ odwoławczy) po rozpatrzeniu zażalenia A.Z. (dalej: skarżąca, zobowiązana) utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w C. (dalej: Dyrektor, organ pierwszej instancji) nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o nr TW1060012013834, TW1060012013835, TW1060012013836, TW1060012013837, TW1060012013838, TW1060012013839, TW1060012013840, TW1060012013841, TW1060012013842, TW1060012013843, TW1060012013844, TW1060012013845, TW4060012010881, TW4060012010882, TW4060012010883, TW4060012010884, TW4060012010885, TW4060012010886, TW4060012010887, TW4060012010888, TW4060012010889, TW4060012010890. Powyższe postanowienie wydane zostało na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025r., poz. 1691, dalej: k.p.a.) oraz art. 17 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2025r., poz. 132 ze zm., dalej: u.p.e.a.), art. 18, art. 59 § 5 u.p.e.a. Stan sprawy. Dyrektor prowadzi wobec zobowiązanej postępowanie egzekucyjne na podstawie własnych tytułów wykonawczych z 15.03.2012r. wymienionych w komparycji zaskarżonego postanowienia obejmujących należności z tytułu składek na: - ubezpieczenia społeczne za okres 7/2003 r., od 9/2003 r. do 12/2003 r., od 5/2007 r. do 7/2007 r., od 1/2008 r. do 5/2008 r., - ubezpieczenia zdrowotne za okres od 11/2002 r. do 3/2003 r., 7/2003 r., od 9/2003 r. do 1/2004 r., od 5/2004 r. do 8/2004 r., od 5/2007 r. do 7/2007 r., od 1/2008 r. do 5/2008 r., - Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres 7/2003 r., od 9/2003 do 12/2003 r., od 5/2007 r. do 7/2007 r., 1/2008 r., 2/2008 r. Odpisy tytułów wykonawczych skarżąca odebrała osobiście dnia 29 marca 2012 r. Zawiadomieniami z dnia 30 października 2023 r. o nr od [...] do [...], organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności skarżącej z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w A S.A. Natomiast zawiadomieniami z 16.07.2024 r. o nr [...] do [...] dokonał zajęcia należnego zobowiązanej wynagrodzenia za pracę w C Sp. z o. o. Pismem z 12.12.2024 r. skarżąca wniosła do organu egzekucyjnego wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia 24 grudnia 2024r. Dyrektor odmówił zobowiązanej umorzenia postępowania prowadzonego na podstawie spornych tytułów wykonawczych. Pismem z dnia 14 stycznia 2025r. zobowiązana reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła zażalenie na powyższe postanowienie. Powyższemu postanowieniu Dyrektora skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania tj.: 1. art. 59 § 1a pkt 1 w zw. z art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym od dnia 30.07.2020 r. względnie art. 59 § 1 pkt 2, § 3 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym przed 30.07.2020r. poprzez nieuznanie zarzutu przedawnienia zobowiązań względem ZUS i wobec tego niezastosowanie tego przepisu, co skutkowało odmówieniem przez Dyrektora umorzenia postępowania egzekucyjnego; 2. 45 § 1 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym zarówno przed 30.07.2020 r., jak i po tej dacie, poprzez jego niezastosowanie i wobec tego brak odstąpienia od czynności egzekucyjnych, w sytuacji, gdy należność zobowiązanej wygasła w całości na skutek przedawnienia; 3. art. 77, 80 k.p.a. poprzez brak należytego i wnikliwego rozpatrzenia sprawy i dokonywania interpretacji materiału dowodowego oraz przepisów postępowania na niekorzyść zobowiązanej, wbrew zasadzie logicznego myślenia i doświadczenia życiowego; 4. art. 7 k.p.a. poprzez naruszenie prawdy obiektywnej i zasady uwzględniania słusznego interesu obywateli. Wobec powyższych zarzutów skarżąca wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Po rozpoznaniu zażalenia DIAS postanowieniem z dnia 20 lutego 2025r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji z dnia 24 grudnia 2024r. w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu powyższego postanowienia organ odwoławczy stwierdził, iż postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte przed 30 lipca 2020 r., dlatego też z mocy art. 13 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 2070 ze zm.) zastosowanie do niego znajdują przepisy u.p.e.a., w wersji obowiązującej przed tą datą. Zauważono, iż problem przedawnienia należności z tytułu składek reguluje art. 24 ust. 4-6 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2025r., poz. 350 ze zm., dalej: u.s.u.s.), który ulegał wielokrotnej nowelizacji. Przepis art. 24 ust. 4 u.s.u.s. na skutek nowelizacji mocą ustawy z 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 241, poz. 2074 ze zm.) stanowił, że należności z tytułu składek ulegały przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Ustawa zmieniająca weszła w życie w dniu 1 stycznia 2003 r. Mocą ustawy nowelizującej dodano art. 24 ust. 5b, zgodnie z którym bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia wszczęcia do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego oraz postępowania przed sądem. Jak wskazano, przepis art. 24 ust. 5b - z dniem 1 lipca 2004 r. - uległ dalszej nowelizacji na postawie art. 10 pkt 10 lit. b ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U, Nr 121, poz. 1264) i otrzymał brzmienie: "Bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego". Kolejna zmiana okresu przedawnienia została wprowadzona od 1 stycznia 2012 r. Z tym dniem na podstawie art. 11 pkt 1 ustawy z 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz.U. Nr 232, poz. 1378) zmieniono treść art. 24 ust. 4 u.s.u.s. i skrócono okres przedawnienia składek na ubezpieczenia społeczne z 10 do 5 lat. Zgodnie z art. 27 powołanej ustawy z 16 września 2011 r., do przedawnienia należności z tytułu składek, o którym mowa w art. 24 ust. 4 u.s.u.s., którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą z tym, że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r. Jak podano w postanowieniu, wedle zasady wynikającej z tego przepisu do należności składkowych nieprzedawnionych do 1 stycznia 2012r. (według zasad z zastosowaniem 10- letniego okresu przedawnienia) ma zastosowanie 5-letni termin przedawnienia, z tym jednak bardzo istotnym zastrzeżeniem, że liczy się go nie od daty ich wymagalności, tak jak o tym stanowi art. 24 ust. 4 u.s.u.s., ale od dnia 1 stycznia 2012r. Wyjątek od tej zasady ustanawia art. 27 ust. 2 ustawy z 16 września 2011r. stosownie do którego, jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego przepisu (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 27 czerwca 2013 r. sygn. akt III AUa 1656/12, Lex nr 1350353). Zdaniem DIAS, szczególne znaczenie dla oceny wymagalności dochodzonych należności ma art. 24 ust. 5b u.s.u.s. w brzmieniu obwiązującym od 1 lipca 2004 r., który skutek zawieszenia biegu terminu przedawnienia wiąże z podjęciem pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony. Następnie podano, iż zgodnie z tym uregulowaniem zawieszenie biegu przedawnienia trwa do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Zauważono, iż przepis art. 24 ust. 5b u.s.u.s. posługuje się pojęciem "wyegzekwowania" należności. W ocenie DIAS wyegzekwowanie należności polega na ich ściągnięciu za pomocą przymusu egzekucyjnego. Skutkiem czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek jest zawieszenie postępowania, które to zawieszenie ma, według dalszej treści przepisu art. 24 ust. 5b u.s.u.s., zakończyć się (co jest kluczowe dla skutków omawianej instytucji) dopiero z dniem zakończenia postępowania egzekucyjnego. Zdaniem DIAS, okoliczność ta jest bardzo istotna dla wykładni pojęcia "pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności", tym bardziej, że przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie przewidują innego momentu zakończenia zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Powyższe oznacza, że zdarzenie, które powoduje zawieszenie biegu terminu przedawnienia należności z tytułu składek musi mieć miejsce w toku postępowania egzekucyjnego, albo nieuchronnie prowadzić do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, skoro zawieszenie biegu terminu przedawnienia nie może zakończyć się inaczej niż na skutek zakończenia postępowania\egzekucyjnego. DIAS wyraził przekonanie, iż czynnością zmierzającą do wyegzekwowania należności może być doręczenie odpisu tytułu wykonawczego, zawiadomienia o zajęciu składnika majątkowego, czyli czynności sensu stricto egzekucyjnych, podjęcie tych czynności wiąże się bowiem z uruchomieniem postępowania egzekucyjnego, a zatem służy bezpośrednio wyegzekwowaniu należnych składek (wyroki: WSA w Lublinie z 19 września 2018 r., sygn. akt I SA/Lu 396/18; WSA w Gdańsku z 12 lipca 2017 r., sygn. akt I SA/Gd 737/17; WSA w Lublinie z 15 stycznia 2020 r., sygn. akt I SA/Lu 676/19). DIAS stwierdził odmiennie od Dyrektora, że bieg terminu przedawnienia składek na: - ubezpieczenia społeczne za okres 7/2003r., od 9/2003r. do 12/2003r., od 5/2007r. do 7/2007r., od 1/2008 r. do 5/2008 r., - ubezpieczenia zdrowotne za okres od 11/2002r. do 3/2003r., 7/2003r., od 9/2003r. do 1/2004r., od 5/2004r. do 8/2004r., od 5/2007r. do 7/2007r., od 1/2008r. do 5/2008r., - Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres 7/2003r., od 9/2003 do 12/2003r., od 5/2007r. do 7/2007r., 1/2008r., 2/2008r., został zawieszony dopiero w momencie doręczenia zobowiązanej dnia 29 marca 2012r. odpisów tytułów wykonawczych o nr od TW1060012013834 do nr TW1060012013845 oraz od nr TW4060012010881 do nr TW4060012010890. DIAS skonkludował, iż powyższe nie zmienia jednak faktu, że dochodzone przez organ egzekucyjny należności nie uległy przedawnieniu. Zdaniem organu odwoławczego, przed upływem 10-cio letniego terminu przedawnienia należności z tytułu składek, który w przypadku skarżącej był korzystniejszy, doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia, w związku z doręczeniem zobowiązanej ww. tytułów wykonawczych. Organ odwoławczy podał, że termin przedawnienia, jest wstrzymany na podstawie art. 24 ust. 5b u.s.u.s. do momentu zakończenia postępowania egzekucyjnego. Administracyjne postępowanie egzekucyjne kończy się zazwyczaj poprzez realizację tytułu wykonawczego. Może jednak się zakończyć z innego powodu, np. poprzez jego umorzenie. W ocenie DIAS, z akt sprawy wynika, że prowadzone przez Dyrektora ZUS postępowanie egzekucyjne nie doprowadziło do przymusowego uzyskania od zobowiązanej kwot z tytułu zaległych składek. Nie został również wydany akt administracyjny, który zamykałby postępowanie egzekucyjne. W efekcie według organu odwoławczego zasadnym jest stwierdzenie, że dochodzone zaległości nie uległy przedawnieniu, gdyż prowadzone postępowanie egzekucyjne trwa nadal i nie zostało zakończone, a zatem bieg terminu przedawnienia pozostaje zawieszony. W rezultacie DIAS uznał podnoszony przez skarżącą zarzut przedawnienia za niezasadny. W zakresie naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. stwierdzono, że zgromadzony przez organ egzekucyjny materiał dowodowy był kompletny i wystarczający do wydania zaskarżonego postanowienia. Skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika wniosła na postanowienie DIAS skargę do tut. Sądu. Zobowiązana zaskarżyła powyższe postanowienie w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania tj.: • art. 59 § 1a pkt 1 w zw. z art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym od dnia 30.07.2020 r. względnie art. 59 § 1 pkt 2, § 3 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym przed 30.07.2020r. poprzez nieuznanie zarzutu przedawnienia zobowiązań względem ZUS i wobec tego niezastosowanie tego przepisu, co skutkowało odmówieniem przez Dyrektora umorzenia postępowania egzekucyjnego, • art. 45 § 1 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym zarówno przed 30.07.2020 r., jak i po tej dacie, poprzez jego niezastosowanie i wobec tego brak odstąpienia od czynności egzekucyjnych, w sytuacji, gdy należność zobowiązanej wygasła w całości na skutek przedawnienia, • art. 77, 80 k.p.a. poprzez brak należytego i wnikliwego rozpatrzenia sprawy i dokonywania interpretacji materiału dowodowego oraz przepisów postępowania na niekorzyść zobowiązanego, wbrew zasadzie logicznego myślenia i doświadczenia życiowego, • art. 7 k.p.a. poprzez naruszenie prawdy obiektywnej i zasady uwzględniania słusznego interesu obywateli. Ponadto zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego tj.: • art. 1 ust. 13, 14 i 15, art. 27 ustawy z dnia 09.11.2012 roku o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz. U. z 2012r., poz. 1551, dalej: ustawa abolicyjna), poprzez ich niezastosowanie, • art. 24 ust. 4 u.s.u.s. poprzez jego błędną wykładnię i wobec tego jego niezastosowanie, co doprowadziło do niekorzystnego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, • art. 24 ust. 5b u.s.u.s. poprzez dokonanie jego błędnej wykładni i wobec tego zastosowanie go przez organ odwoławczy. W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniesiono o uwzględnienie skargi i uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia DIAS oraz o uchylenie w całości poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji, umorzenie postępowania administracyjnego oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zdaniem skarżącej sporna wierzytelność uległa przedawnieniu. Kwestie przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne reguluje przepis art. 24 ust. 4 u.s.u.s. W pierwotnej wersji powyższej ustawy, okres przedawnienia ustalono na 5 lat. Taki stan prawny uległ zmianie na mocy nowelizacji, która weszła w życie 1 stycznia 2003 r., a która wydłużyła okres przedawnienia do 10 lat - art. 1 pkt 9 ustawy z dnia 18 grudnia 2002r o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Natomiast z dniem 1 stycznia 2012 r., na podstawie art. 11 pkt 1 ustawy o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców zmieniającego treść art. 24 ust. 4 u.s.u.s., skrócony został okres przedawnienia składek. Zgodnie z tym przepisem, wraz z dniem 1 stycznia 2012r. należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5 - 6. Tym samym, zdaniem skarżącej, ustawodawca skrócił okres przedawnienia składek z dotychczas obowiązującego okresu 10 letniego, do 5 lat. Jednocześnie w art. 27 ust. 1 ustawy o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców, ustawodawca stwierdził, iż do przedawnienia należności z tytułu składek, o których mowa w art. 24 ust. 4 u.s.u.s., którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r. stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym tą ustawą, z tym że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012r. Wedle zatem zasady wynikającej z tego przepisu do należności składkowych nieprzedawnionych do 1 stycznia 2012r. (wedle starych zasad z zastosowaniem 10-letniego okresu przedawnienia) ma zastosowanie 5-letni termin przedawnienia, z tym jednakże zastrzeżeniem, że liczy się go nie od daty ich wymagalności, tak jak o tym stanowi art. 24 ust. 4 u.s.u.s., ale od dnia 1 stycznia 2012r. W konsekwencji zdaniem skarżącej, w najgorszym wypadku termin przedawnienia roszczeń ZUS, a przynajmniej ich część, rozpoczęło swój 5 - letni termin od 01.01.2012r. A to oznacza, że w dniu 5 stycznia 2017 roku tj. w dniu, w którym zobowiązana złożyła wniosek o umorzenie nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne i fundusz Pracy wobec ZUS, jej należności wobec ZUS były już prawdopodobnie przedawnione. Według zobowiązanej, przy hipotetycznym założeniu, że ww. zobowiązania względem ZUS nie uległy przedawnieniu w dniu 2 stycznia 2017 roku, należy mieć na uwadze, że zobowiązana 5 stycznia 2017 roku złożyła wniosek o umorzenie nieopłaconych składek wobec ZUS, na podstawie ustawy abolicyjnej. W dniu 16 marca 2017 roku została wydana decyzja nr [...] określająca warunki umorzenia należności. Decyzja ta została odebrana przez zobowiązaną w dniu 22 marca 2017 roku. W dniu 8 czerwca 2018 roku została wydana decyzja nr [...] odmawiająca umorzenie należności z tytułu składek z uwagi na nie uregulowanie należności nie podlegających umorzeniu na podstawie ww. ustawy abolicyjnej. Decyzja została odebrana osobiście przez zobowiązaną 13 czerwca 2018 roku. Decyzja ta stała się prawomocna 14 lipca 2018 roku. W skardze podkreślono, iż organ odwoławczy naruszył przepisy prawa materialnego tj. art. 1 ust. 13, 14 i 15, art. 27 ustawy abolicyjnej oraz art. 24 ust. 4 i 5b u.s.u.s. Zgodnie z art. 1 ust. 14 ustawy abolicyjnej w okresie od dnia złożenia wniosku o umorzenie do dnia uprawomocnienia się decyzji, o której mowa w ust. 13, postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu. Według tej ustawy bieg terminu przedawnienia należności ulega zawieszeniu na okres od dnia złożenia wniosku o umorzenie do dnia uprawomocnienia się decyzji, o której mowa w ust. 13 (art. 1 ust. 15 ustawy abolicyjnej). Z kolei art. 1 ust. 13 pkt 2 ww. ustawy stanowi, że ZUS wydaje decyzję o odmowie umorzenia należności, o których mowa w ust. 1 i 6 - w przypadku niespełnienia warunku, o którym mowa w ust. 10. Wobec powyższego, zdaniem skarżącej, bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu zgodnie z art. 1 ust. 15 ustawy abolicyjnej, w okresie od 5 stycznia 2017 roku do 14 lipca 2018 roku. Postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu również w okresie od 5 stycznia 2017 roku do 14 lipca 2018 roku (art. 1 ust. 14 ustawy abolicyjnej). Przepisy ustawy abolicyjnej należy traktować jako lex specialis w stosunku do art. 24 ust. 5b u.s.u.s. W skardze podkreślono, iż w niniejszej sprawie nie wydano żadnego orzeczenia o podjęciu postępowania egzekucyjnego. W dniu 30 października 2023 roku Dyrektor, jako organ egzekucyjny, dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bakowego w A S.A. na podstawie zawiadomień o zajęciu o nr od [...] do [...]. Pierwsza czynność egzekucyjna została zatem podjęta już po upływie 5 lat licząc od 14 lipca 2018 roku, czyli po upływie okresu zawieszenia postępowania egzekucyjnego oraz po upływie terminu przedawnienia przedmiotowego zobowiązania wobec ZUS. Pięcioletni termin przedawnienia roszczenia upłynął bowiem 15 lipca 2023 roku. To, że organ egzekucyjny nie podjął zawieszonego postępowania egzekucyjnego nie oznacza, że przedłużył tym samym termin przedawnienia roszczenia. Nie oznacza to, że wierzyciel – ZUS - jako organ państwowy - może sztucznie przedłużać zawieszenie postępowania i tym samym wydłużać termin przedawnienia, który wynika z prawa materialnego. Zdaniem skarżącej, takie postępowanie organu państwowego względem obywatela jest naruszeniem zaufania obywatel do Państwa i jako takie jest niedopuszczalne. Nie mniej jednak od wydania decyzji określającej warunku umorzenia należności minęło ponad 5 lat. Wierzyciel dopiero na skutek złożenia przez zobowiązaną, w lipcu 2024 roku, pisma z prośbą o informację wskazania ew. stanu jej zaległości wobec ZUS, dokonał zajęcia jej rachunku bankowego a następnie, w 2024 roku, wynagrodzenia za pracę. Z zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia za pracę wynika, że wierzyciel dochodzi od zobowiązanej należności wobec ZUS z okresu od 11.2002 r. do 02.2009 r. Organ egzekucyjny od momentu wydania decyzji o ustaleniu warunków umorzenia należności z 2017 roku nie powiadomił zobowiązanej o podjęciu postępowania egzekucyjnego. Przez 5 lat i prawie 2 miesiące nie były podjęte żadne czynności egzekucyjne. W rezultacie organ odwoławczy naruszył art. art. 59 § la pkt 1 w zw. z art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym od dnia 30.07.2020r. względnie art. 59 § 1 pkt 2, § 3 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym przed 30.07.2020r. poprzez nieuznanie zarzutu przedawnienia zobowiązań względem ZUS i wobec tego niezastosowanie tego przepisu, co skutkowało odmówieniem przez Dyrektora ZUS umorzenia postępowania egzekucyjnego. Zgodnie bowiem z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym przed 30.07.2020r.) postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał; a zgodnie z 59 § 1a pkt 1 w zw. z art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym od dnia 30.07.2020 r., postępowanie egzekucyjne umarza się w całości albo w części na wniosek wierzyciela albo z urzędu, jeżeli organ egzekucyjny jest jednocześnie wierzycielem, w przypadku wystąpienia przyczyny określonej w art. 33 § 2 pkt 1-5, tj. w niniejszej sprawie z powodu wygaśnięcia obowiązku w całości albo w części. Przez wygaśnięcie obowiązku rozumie się natomiast m.in. przedawnienie tego obowiązku, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Zdaniem skarżącej DIAS naruszył również art. 77, 80 k.p.a. poprzez brak należytego i wnikliwego rozpatrzenia sprawy i dokonywania interpretacji materiału dowodowego oraz przepisów postępowania na niekorzyść zobowiązanego, wbrew zasadzie logicznego myślenia i doświadczenia życiowego. Tym samym naruszył również art. 7 k.p.a. poprzez naruszenie prawdy obiektywnej i zasady uwzględniania słusznego interesu obywateli. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu nakazującym jego uchylenie. W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli jest postanowienie DIAS utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji wydane na podstawie art. 17 § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 59 § 1 pkt 2, art. 59 § 3 i § 4 u.p.e.a. w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego. W rozpoznanej sprawie poza sporem pozostaje, iż postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte przed dniem 30 lipca 2020r., dlatego też z mocy art. 13 ustawy z dnia 11 września 2019r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019r., poz. 2070 ze zm.) zastosowanie do niego znajdą przepisy u.p.e.a. w wersji obowiązującej przed tą datą. Zgodnie z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. W realiach niniejszej sprawy w piśmie z dnia 12 grudnia 2024r. (data otrzymania przez organ: 16 grudnia 2024r.) skarżąca wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego, wskazując na przedawnienie dochodzonych należności. Okoliczności podniesione przez skarżącą odnosiły się zatem do nieistnienia obowiązku; tj. przesłanki wskazanej w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. i w takim zakresie wniosek zobowiązanej został rozpoznany. W skardze podkreślono, iż w najgorszym wypadku termin przedawnienia roszczeń ZUS wobec zobowiązanej, a przynajmniej ich część, rozpoczęło swój 5-letni termin od 1 stycznia 2012r., co oznacza, iż w dniu 5 stycznia 2017r., czyli w dniu w którym zobowiązana złożyła wniosek o umorzenie nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne i fundusz Pracy wobec ZUS, należności zobowiązanej wobec ZUS były już prawdopodobnie przedawnione. Dokonując analizy przepisów odnoszących się do terminu przedawnienia spornych nieruchomości wskazać należy na wielokrotnie nowelizowany art. 24 ust. 4-6 u.s.u.s. Mocą art. 18 ustawy z dnia 18 grudnia 2002r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2002r., poz. 241 ze zm.) z dniem 1 stycznia 2003r. dokonano zmiany treści art. 24 ust. 4 u.s.u.s. Zgodnie z nowym brzmieniem art. 24 ust. 4 u.s.u.s. należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-5d. Ponadto dodano również art. 24 ust. 5b u.s.u.s., zgodnie z którym bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia wszczęcia do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego oraz postępowania przed sądem. Kolejna nowelizacja art. 24 ust. 5b u.s.u.s. dokonana została ustawą z dnia 20 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004r., Nr 121, poz. 1264, dalej: ustawa nowelizująca). Z dniem 1 lipca 2004r. art. 24 ust. 5b u.s.u.s. otrzymał brzmienie zgodnie z którym bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Następna zmiana art. 24 u.s.u.s. została wprowadzona ustawą z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. z 2011r., poz. 232, poz. 1378, dalej: ustawa zmieniająca). Z dniem 1 stycznia 2012r. art. 24 ust. 4 u.s.u.s. otrzymał nowe brzmienie. Zgodnie z nowym brzmieniem tej normy, należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5—6. Jednocześnie według art. 27 ust. 1 ustawy nowelizującej do przedawnienia należności z tytułu składek, o którym mowa w art. 24 ust. 4 u.s.u.s., którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012r. Według art. 27 ust. 2 ustawy nowelizującej, jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu. W realiach rozpoznanej sprawy istotne znaczenie dla biegu terminu przedawnienia spornych zaległości ma treść art. 24 ust. 5b u.s.u.s. w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lipca 2004r. Według tej normy bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. W niniejszej sprawie przedmiot toczącej się egzekucji stanowią należności z tytułu składek na: - ubezpieczenia społeczne za okres 7/2003r., od 9/2003r. do 12/2003r., od 5/2007r. do 7/2007r., od 1/2008 r. do 5/2008 r., - ubezpieczenia zdrowotne za okres od 11/2002r. do 3/2003r., 7/2003r., od 9/2003r. do 1/2004r., od 5/2004r. do 8/2004r., od 5/2007r. do 7/2007r., od 1/2008r. do 5/2008r., - Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres 7/2003r., od 9/2003 do 12/2003r., od 5/2007r. do 7/2007r., 1/2008r., 2/2008r. Nie budzi wątpliwości Sądu, iż czynnością zmierzającą do wyegzekwowania należności może być doręczenie odpisu tytułu wykonawczego, zawiadomienie o zajęciu składnika majątkowego czyli czynności sensu stricto egzekucyjne. Jak słusznie podniósł DIAS, podjęcie powyższych czynności wiąże się z uruchomieniem postępowania egzekucyjnego, a zatem służy bezpośrednio wyegzekwowaniu należnych składek. Zatem prawidłowo na zasadzie art. 24 ust. 5b u.s.u.s. przyjęto, iż bieg terminu przedawnienia spornych należności został zawieszony w momencie doręczenia zobowiązanej dnia 29 marca 2012r. odpisów tytułów wykonawczych o nr od TW1060012013834 do nr TW1060012013845 oraz od nr TW4060012010881 do nr TW4060012010890. W tym miejscu ponownie należy wskazać, iż według art. 24 ust. 5b u.s.u.s. bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Z akt sprawy wynika, iż prowadzone wobec skarżącej postępowanie egzekucyjne nie zostało zakończone – nie został wydany akt administracyjny, który zamykałby postępowanie egzekucyjne. W rezultacie dochodzone zaległości nie uległy przedawnieniu, gdyż bieg terminu przedawnienia wobec spornych zaległości został zawieszony na skutek doręczenia zobowiązanej dnia 29 marca 2012r. odpisów tytułów wykonawczych o nr od TW1060012013834 do nr TW1060012013845 oraz od nr TW4060012010881 do nr TW4060012010890. Jednocześnie zawieszenie biegu terminu przedawnienia trwa nadal, gdyż postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanej nie zostało zakończone. Odnosząc się do zarzutu naruszenia wskazanych w skardze norm ustawy abolicyjnej, podnieść należy, iż zgodnie z art. 1 ust. 15 w/w ustawy bieg terminu przedawnienia należności, o których mowa w ust. 1, 6, 10 i 12 tej ustawy, ulega zawieszeniu na okres od dnia złożenia wniosku o umorzenie do dnia uprawomocnienia się decyzji, o której mowa w ust. 13 ww. ustawy (tj. decyzji o umorzeniu należności lub decyzji o odmowie umorzenia należności). W realiach rozpoznanej sprawy decyzją z dnia 16 marca 2017r. ZUS Oddział w C., po rozpoznaniu wniosku skarżącej z dnia 5 stycznia 2017r., określił warunki umorzenia należności składkowych na podstawie ustawy abolicyjnej. W rezultacie zaistniała przyczyna zawieszenia biegu terminu przedawnienia należności składkowych, przewiedziana w art. 1 ust. 15 ustawy abolicyjnej. Powyższe zawieszenie nie miało jednak wpływu na bieg terminu przedawnienia spornych należności, gdyż przed upływem terminu przedawnienia należności w dniu 29 marca 2012r. doszło do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek stosowanie do art. 24 ust. 5b u.s.u.s. W niniejszej sprawie bieg terminu przedawnienia spornych należności pozostaje nadal zawieszony, gdyż postępowanie egzekucyjne jest w toku. Reasumując organ prawidłowo uznał, iż w sprawie nastąpiły zdarzenia które spowodowały, że bieg terminu przedawnienia spornych należności został zawieszony od dnia 29 marca 2012r. i pozostaje nadal zawieszony. Organ prawidłowo i wszechstronnie rozpatrzył materiał dowodowy w jego całokształcie, przy uwzględnieniu zasady pogłębiana zaufania obywatela do władzy publicznej i wyjaśniania zasadności przesłanek, którymi organy administracji publicznej kierują się przy załatwieniu sprawy. Reasumując, niezasadne okazały się zarzuty naruszenia art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a. a także art. 45 § 1 u.p.e.a., art. 33 § 2 pkt 5 oraz art. 59 § 1 pkt 2, § 3 u.p.e.a., art. 59 § 1a pkt 1 u.p.e.a. w zw. z art. 24 u.s.u.s. Organ nie naruszył także przepisów ustawy abolicyjnej, w szczególności zaś art. 1 ust. 15 tej ustawy. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026r., poz. 143) skargę oddalił, uznając ją za bezzasadną.