I SA/Gl 561/12

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 lipca 2012 r. sprawy ze skargi A.C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a zwolnić skarżącą od kosztów sądowych. Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek, podkreśliła, że ma na utrzymaniu małoletnią córkę oraz niepełnosprawnego ojca oraz że w wyniku czynności egzekucyjnych jej wynagrodzenie za pracę uległo zmniejszeniu i że w efekcie otrzymuje "minimum niepodlegające zajęciu egzekucyjnemu". Według wniosku skarżąca nie posiada żadnego majątku i pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonkiem, którego wynagrodzenie wynosi 1500 zł. Na wezwanie referendarza sądowego wnioskodawczyni wyjaśniła, że faktycznie mieszka w Czechach z mężem, będącym obywatelem tego państwa. Ponadto nadesłała – w formie kserokopii lub wydruków – swoją deklaracje PIT-11 za 2011 r., aneks do umowy o pracę z dnia 30 grudnia 2011 r. (według niego skarżąca jest zatrudniona na czas określony, a jej wynagrodzenie wynosi 1500 zł), ugodę z dnia 10 października 2007 r. dotyczącą zaległości czynszowych związanych z lokalem mieszkalnym położonym w Polsce, stanowiącym, według skarżącej, jedynie jej adres do korespondencji, orzeczenie o niepełnosprawności ojca skarżącej z dnia 16 marca 2009 r., zaliczającego tę osobę do znacznego stopnia niepełnosprawności i uznającego ją za niezdolną do pracy, protokół o stanie majątkowym, 7 zawiadomień z dnia 24 maja 2012 r. o zajęciu wynagrodzenia (najwyższa kwota do potrącenia z wynagrodzenia to 43.728,30 zł, najniższa, lecz odbiegająca znacznie od kwot pozostałych – 5400,60 zł), wyciąg z rachunku bankowego małżonka skarżącej (odnotowuje on comiesięczny wpływ kwoty 9000 CZK, co – przy uwzględnieniu kursu korony czeskiej ogłoszonego w komunikacie Narodowego Banku Polskiego z dnia 10 lipca 2012 r., wynoszącego 0,1653 zł – stanowi równowartość kwoty 1487,70 zł; saldo na rachunku jest ujemne i w dniu 21 czerwca 2012 r. wyniosło 5.084 CZK), dokumenty w języku czeskim, stanowiące według oświadczeń skarżącej: zestawienie wynagrodzeń za pracę jej małżonka w 2010 r. (skarżąca stwierdziła, że wynika z nich, iż suma wynagrodzeń uzyskanych w całym roku wyniosła 88.881 CZK, oraz że późniejsze wynagrodzenia kształtowały się na podobnym poziomie, w przeliczeniu około 1500 zł miesięcznie), umowę najmu lokalu mieszkalnego, zestawienie należności czynszowych i pokwitowanie zapłaty za energię elektryczną i paliwo gazowe (w świetle objaśnień skarżącej czynsz ma wynosić 1679 CZK, a dwie pozostałe opłaty 3065 CZK łącznie). Strona złożyła wnioski o przyznanie prawa pomocy jeszcze w 5 innych sprawach, które rozpoznawane są równolegle, na dzisiejszym posiedzeniu. Wpisy od skarg we wszystkich sprawach wynoszą po 100 zł. Skarżąca wnosiła już o przyznanie prawa pomocy w innych postępowaniach toczących się przed Sądem, lecz jej wnioski zostały oddalone (postanowienia z dnia 28 marca 2012 r., sygn. akt od III SA/Gl 87/12 do III SA/Gl 92/12). Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 tego Prawa obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie wspomnianego faktu, przedstawiając stosowną dokumentację źródłową. Minimum staranności, jaką powinna ona wykazać w tej materii, polega na należytym wykonaniu wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku. W tym kontekście wytknąć wypada skarżącej, iż nie wykonała wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku w sposób dokładny, przesyłając dokumenty, które w znacznej części znajdują się w aktach o sygn. od III SA/Gl 87/12 do III SA/Gl 92/12. Chodzi w szczególności o deklarację PIT-11 i aneks do umowy o pracę. Referendarz sądowy, wystosowując wezwanie w niniejszej sprawie, wziął treść tych dokumentów pod uwagę i dlatego zaznaczył, że skarżąca powinna nadesłać deklarację podatkową obejmującą wszystkie przychody oraz zaświadczenie pracodawcy, obrazujące aktualną wysokość wypłacanego jej wynagrodzenia z uwzględnieniem zajęcia egzekucyjnego. Tym samym wnioskodawczyni, przedkładając kolejny raz znane wcześniej dokumenty, nie uczyniła zadość wezwaniu. Podobnie nie nadesłała żadnego dokumentu dotyczącego rachunku bankowego, jaki – według informacji znajdującej się w aktach administracyjnych – posiadała w dniu 10 stycznia 2011 r. (wyciągu z tego rachunku albo zaświadczenia o jego zajęciu lub likwidacji). Z drugiej strony przedstawiła materiały i złożyła oświadczenia, które pozwalają rozwiać wątpliwości, jakie uniemożliwiły uwzględnienie jej wniosków we wspomnianych innych sprawach, tj. wyjaśniła, iż faktycznie zamieszkuje w Czechach i dostarczyła wyciąg z rachunku bankowego jej małżonka. Dalszą kwestią pozostaje to, iż wyciąg ten, tak jak część innych dokumentów, został sporządzony w języku czeskim, wobec czego nie może stanowić dowodu w postępowaniu (art. 4 i 5 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. z 2011 r. Nr 43, poz. 224 ze zm.). Dokumenty te zawierają wszak czytelne dane liczbowe, które pozwalają bez znajomości języka czeskiego zweryfikować prawdziwość nawiązujących do nich oświadczeń strony. Z kolei wystawione niedawno zaświadczenia o zajęciu wynagrodzenia, wskazujące na znaczne kwoty należności, potwierdzają jej oświadczenia na temat otrzymywanych dochodów. W ocenie rozpoznającego wniosek wątpliwości wywołane mankamentami nadesłanego materiału dowodnego powinny być więc rozstrzygane na korzyść skarżącej, zgodnie z dyrektywami wynikającymi z przysługującymi jej prawa do sądu, którego realizacji służy zresztą instytucja prawa pomocy. Bezsprzecznie przecież dochody skarżącej i jej małżonka nie są znaczne, zwłaszcza jeśli wziąć pod uwagę to, iż mają oni na utrzymaniu dziecko i stoją przed koniecznością spłaty bardzo dużych zaległości publicznoprawnych, dochodzonych w toku egzekucji. Nie można przy tym tracić z pola widzenia, że jest ona zobowiązana obecnie do uiszczenia kosztów sądowych w kilkunastu sprawach przed Sądem, co musi stanowić dla niej znaczne obciążenie, mimo iż w sprawach objętych wnioskiem koszty te są niewielkie, najmniejsze spośród znanych w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W takim stanie rzeczy poniesienie przez skarżącą kosztów sądowych może się wiązać z uszczerbkiem utrzymania koniecznego jej i jej rodziny, niezależnie od tego, czy ponosi ona wydatki łączące się z lokalem znajdującym się w Polsce i z utrzymaniem niepełnosprawnego ojca, co podnosiła we wniosku, lecz czego nie udokumentowała na wezwanie. Mając to na względzie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.