I SA/Gl 576/09

WyrokWSA w Gliwicach2010-02-23

Skład orzekający: Krzysztof Winiarski, Teresa Randak, Marzanna Sałuda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może odmówić wglądu do dokumentów dotyczących innego podatnika, powołując się na tajemnicę państwową lub interes publiczny, jeśli te dokumenty nie zostały formalnie włączone do akt sprawy podatkowej strony żądającej wglądu?
Ratio decidendi
Organ podatkowy nie może odmówić wglądu do dokumentów, powołując się na tajemnicę państwową lub interes publiczny, jeśli dokumenty te nie zostały formalnie włączone do akt sprawy podatkowej strony żądającej wglądu. Wniosek o udostępnienie dokumentów innego podatnika należy rozpatrzyć w trybie wniosku dowodowego, a nie w trybie odmowy udostępnienia akt sprawy.
Stan faktyczny
Strona skarżąca, J. M., zwróciła się o wgląd do dokumentów dotyczących jej wspólniczki, M. S., argumentując, że w podobnych sprawach podatkowych stosowano wobec nich różne rozwiązania. Organ I instancji odmówił wglądu, powołując się na ochronę tajemnicy państwowej. Organ II instancji utrzymał w mocy postanowienie, wskazując na przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące tajemnicy skarbowej i interesu publicznego. Strona skarżąca wniosła skargę do sądu administracyjnego, zarzucając nieuwzględnienie istotnych okoliczności i błędne zastosowanie przepisów.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Winiarski, Sędziowie WSA Teresa Randak (spr.),, Marzanna Sałuda, Protokolant Magdalena Strzałkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2010 r. sprawy ze skargi J. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wglądu do dokumentów 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Postanowieniem z dnia [...] roku Dyrektor Izby Skarbowej w K. – działając jako organ II instancji, na podstawie art. 216, art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 oraz art. 179 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 8, poz. 60 z 2005 r. z późn. zm. ) Dyrektora Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] roku Nr [...] odmawiające J. M. wglądu do dokumentów dot. M. S. udostępnionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. i Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. ze względu na ochronę tajemnicy państwowej – w sprawie wznowienia postępowania podatkowego w przedmiocie określenia J. M. zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 roku, zakończonego decyzją ostateczną Izby Skarbowej w K. z dnia [...] roku Znak: [...]. Uzasadniając rozstrzygnięcie, organ II instancji w pierwszej kolejności przedstawił stan faktyczny sprawy, wskazując w tym zakresie, że w dniu [...] 2009 roku J. M. złożył pismo dotyczące wniesienia uwag i zastrzeżeń do materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wznowienia postępowania podatkowego w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 roku zakończonego decyzją ostateczną Izby Skarbowej w K. z dnia [...] roku Znak: [...] . W powyższym piśmie podatnik wniósł o udostępnienie akt sprawy podatkowej prowadzonej przez Urząd Skarbowy w B. i Urząd Skarbowy w C. w stosunku do M. S.. Wniosek swój J.M. argumentował tym, że w 1996 roku M. S. była jego wspólniczką (50% udziałów) w prowadzonej działalności gospodarczej i według jego wiedzy w stosunku do niej organy podatkowe zastosowały inny sposób rozliczenia należnego za wymieniony okres podatku dochodowego. Mianowicie podatnik podał, iż "...decyzja określająca jej zobowiązanie w podatku dochodowym została najpierw w całości uchylona i przekazana do ponownego rozpatrzenia Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w C., a następnie Organ podatkowy w C. postępowanie egzekucyjne umorzył...". Ponadto podatnik podał, że nie posiada wskazanej dokumentacji, ale posiada informację, że na wniosek wierzyciela tj. Urzędu Skarbowego w C., Urząd Skarbowy w B. wydał postanowienie z dnia [...] roku nr [...] o umorzeniu w stosunku do M. S. postępowania egzekucyjnego. Podatnik uznał, że w celu wyjaśnienia różnicy stanowisk, dokumentacja dotycząca sprawy podatkowej M.S. powinna być dołączona do jego akt podatkowych. Organ podatkowy I instancji stwierdził, że brak jest podstaw do uwzględnienia żądania podatnika i postanowieniem z dnia [...] roku Nr [...] odmówił podatnikowi wglądu do dokumentów dotyczących M. S. udostępnionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. i Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. ze względu na ochronę tajemnicy państwowej. Na postanowienie organu podatkowego I instancji podatnik wniósł zażalenie, w którego uzasadnieniu podniósł, iż: - wspomniana M. S. była jego wspólniczką i jej także dotyczyła przedmiotowa sprawa, - od wspólniczki jest mu wiadomo, że w stosunku do niej zastosowano różne rozwiązania w tej samej sprawie, - niedopuszczalne jest, żeby w państwie prawa stosowano różne rozwiązania i nie traktowano wszystkich podatników w tym samych sprawach jednakowo, - w tej sprawie może przecież zwrócić się sama wspólniczka – ale wniosek podatnika może rozpatrzeć sam organ podatkowy – wyjaśnić różnice – w takiej sytuacji podatnik nie musi analizować akt –a sama okoliczność jest istotna dla sprawy. Do zażalenia podatnik dołączył kserokopię postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] roku Nr [...] , z którego wynika, że umorzono postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec wspólniczki. Rozpoznając zażalenie Dyrektor Izby Skarbowej w K., działając jako organ odwoławczy, stwierdził, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności organ podatkowy II instancji odwołał się do regulacji zawartej w treści art. 178 i 179 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn., zm.), podnosząc, że zgodnie z art. 178 Ordynacji podatkowej w każdym stadium postępowania organ podatkowy obowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek, kopii lub odpisów. Czynności te dokonywane są w lokalu organu podatkowego w obecności pracownika tego organu. Ponadto strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów. Z kolei art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi, iż przepisów art. 178 nie stosuje się do znajdujących się w aktach sprawy dokumentów objętych ochroną tajemnicy państwowej, a także do innych dokumentów, które organ podatkowy wyłączy z akt sprawy ze względu na interes publiczny. Z § 2 tego przepisu wynika, że odmowa umożliwienia stronie zapoznania się z dokumentami, o których mowa w §1, sporządzenia z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelnienia odpisów i kopii lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które, zgodnie z § 3 służy zażalenie. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż wniosek podatnika z dnia [...] 2009 roku (data wpływu) o dołączenie do jego akt sprawy podatkowej dokumentacji M. S. należy rozumieć, jako umożliwienie podatnikowi wglądu w dokumentację, która bezpośrednio jest skierowana do M. S.. J. M. nie chodzi bowiem o akta wspólne z M. S. np. akta kontroli podatkowej ich przedsiębiorstwa lecz akta, które są bezpośrednio skierowane do jego wspólniczki, a mianowicie: decyzje i postanowienia rozstrzygające indywidualne dla strony kwestie podatkowe, które objęte są tajemnicą skarbową. Organ II instancji powołał się ponadto na treść art. 293 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn., zm.). Zgodnie z § 1 tego artykułu tajemnicą skarbową są objęte: indywidualne dane zawarte w deklaracjach oraz w innych dokumentach składanych przez podatników, płatników lub inkasentów. Natomiast § 2 art. 293 Ordynacji podatkowej wskazuje, że § 1 stosuje się również do danych zawartych w: a. informacjach podatkowych przekazywanym organom podatkowym przez podmioty inne niż wymienione w § 1; b. aktach dokumentujących czynności sprawdzające; c. aktach postępowania podatkowego, kontroli podatkowej oraz aktach postępowania; d. w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe; e. dokumentacji rachunkowej organu podatkowego; f. informacjach uzyskanych przez organy podatkowe z banków oraz z innych źródeł niż wymienione w § 1 lub pkt 1; g. informacjach uzyskanych w toku postępowania w sprawie zawarcia porozumień, o których mowa w dziale II a. Organ odwoławczy podniósł także, że zgodnie z art. 301 Ordynacji podatkowej przepisy o tajemnicy skarbowej nie naruszają uprawnień strony przewidzianych w art. 178 i 179 wskazanej ustawy. Co więcej wskazał, że przepisy art. 178 i 179 Ordynacji podatkowej ustanawiają zasadę względnej jawności akt sprawy podatkowej. Z art. 178 ustawy wynika bowiem, że przeglądanie akt przysługuje stronie. Z kolei art. 179 §1 i § 2 ustawy stanowi wyjątek od zasady jawności. W myśl bowiem tego artykułu ograniczenie wglądu do akt stosuje się w sprawach objętych ochroną tajemnicy państwowej, a także do innych akt, które organ podatkowy wyłączył ze względu na ważny interes publiczny. Zdaniem organu II instancji z uwagi na odesłanie do uprawnień wynikających z art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej nastąpiło zrównanie uprawnień strony związanych z dostępem do akt objętych tajemnicą skarbową z uprawnieniami strony w zakresie dostępu do akt związanych z tajemnicą państwową i służbową, podlegającymi wyłączeniu ze względu na ochronę ważnego interesu publicznego. Organ odwoławczy zaznaczył, że z art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej wynika, iż ochrona tajemnicy skarbowej nie stanowi podstawy do odmowy udostępnienia akt, to jednak nie można wykluczyć możliwości uzasadnienia konieczności ochrony tajemnicy skarbowej ze względu na interes publiczny. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że w niniejszej sytuacji, gdy organ podatkowy dysponuje materiałami z postępowania podatkowego dotyczącymi dwóch stron (J. M. i M. S.), może a nawet powinien udostępnić stronie materiały dotyczące wspólnej dla nich sytuacji procesowej w granicach określonych przedmiotem orzekania oraz bez ograniczeń materiały dotyczące strony występującej z żądaniem ich udostępnienia. W sytuacji, gdy zakres materiałów uzyskanych od różnych stron przekracza ramy wspólnego dla nich stanu faktycznego, to organ podatkowy ma obowiązek zachowania w tajemnicy danych, które nie są dla stron wspólne. A za takie nie można uznać decyzji i postanowień podatkowych wydanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w C.. Organy podatkowe w postępowaniu dowodowym wykorzystują informacje dotyczące innych podatników, związanych jedynie pośrednio z przedmiotową sprawą, mają obowiązek utrzymać w tajemnicy te ich cechy, które pozwoliłby osobom nieuprawnionych (w tym stronie postępowania) na ich identyfikację (wyrok NSA z dnia 7 listopada 2001 r., I SA/Gd 2143/00, POP 2002, z .3, poz. 71). Dyrektor Izby Skarbowej działający jako organ II instancji, oceniając wcześniejsze rozważania stwierdził, że organ podatkowy I instancji słusznie uznał, iż o wyłączeniu dostępności dla podatnika dokumentów sprawy podatkowej prowadzonej przez Urząd Skarbowy w B. i Urząd Skarbowy w C. w stosunku do M. S. zadecydował interes publiczny, rozumiany w tej sprawie jako nienaruszalny interes innych podmiotów w toczących się innych postępowaniach podatkowych. Dokumenty te dotyczą bowiem M. S., a nie podatnika. Końcowo stwierdzono, że w takim stanie faktycznym i prawnym wniosek podatnika o udostępnienie do wglądu akt sprawy podatkowej prowadzonej przez Urząd Skarbowy w B. i Urząd Skarbowy w C. w stosunku do M. S. ze względu na wskazany w przepisie art. 179 § 2 Ordynacji podatkowej "interes publiczny" nie może być uwzględniony. W skardze na w/w postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K., strona skarżąca zarzuciła nieuwzględnienie istotnej dla sprawy okoliczności, że M. S. była wspólnikiem skarżącego i że jej także dotyczyła przedmiotowa sprawa. Skarżący zaznaczył, że w stosunku do jego wspólniczki umorzono postępowanie w tej samej sprawie, jednak organ podatkowych nie uwzględnił tych faktów powołując się na argument ochrony tajemnicy państwowej, która w niniejszej sprawie nie powinna mieć zastosowania. Skarżący podniósł ponadto, że w państwie prawa nie jest dopuszczalne stosowanie różnych rozwiązań i różne traktowanie podatników. Ważniejsze jest, aby w sprawie zapadło sprawiedliwe orzeczenie, zgodne z rozstrzygnięciem wydanym w innej sprawie charakteryzującej się identycznym stanem faktycznym. Włączenie do postępowania w sprawie wznowienia postępowania akt sprawy podatkowej dotyczącej M. S. przyczyniłoby się do wydania takiego rozstrzygnięcia. Zdaniem skarżącego żądanie udostępnienia w/w akt nie narusza "interesu publicznego". Odnosząc się do stanowiska przedstawionego przez organ odwoławczy, a mianowicie że jeżeli zakres materiałów uzyskanych od różnych stron przekracza ramy wspólnego dla nich stanu faktycznego, to organ podatkowy ma obowiązek zachowania w tajemnicy danych, które nie są dla stron wspólne, skarżący podniósł, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z identycznymi stanami faktycznymi. Skarżący podkreślił także, że w prawdzie dokumenty, których się domaga nie dotyczą jego samego, ale jego wspólniczki, to jednak nie może być mowy o naruszeniu "ważnego interesu publicznego", na który powołuje się organ odwoławczy. W przedmiotowej sprawie ważniejszy jest bowiem interes podatnika wyrażający się w sprawiedliwym rozstrzygnięciu sprawy. Powołując się na wyrok NSA z dnia 7 listopada 2001 roku sygn, akt: I SA/Gd 2143/00 skarżący podniósł, że w przedmiotowej sprawie umożliwienie skarżącemu dostępu do dokumentów podatkowych M. S. nie spowoduje jej identyfikacji przez osoby nieuprawnione. Ponadto organ podatkowy wyłączając z akt sprawy przedmiotowy dokument ze względu na "interes publiczny" powinien w aktach sprawy pozostawić jego kopię z trwale usuniętymi informacjami, które pozwoliłyby na identyfikację podmiotu, którego dane zawarte były w tym dokumencie. Jeżeli więc organ podatkowy dysponuje uprawnieniem do wyłączenia całego dokumentu, ma on również możliwość pozbawienia strony dostępu tylko do części dokumentu. Tak też organ podatkowy mógł postąpić w niniejszej sprawie. Końcowo skarżący wyjaśnił, że przed upływem czasu do wniesienia przedmiotowego odwołania, skarżący otrzymał w dniu [...] 2009 roku zawiadomienie Nr [...] o możliwości ponownego wglądu do materiału dowodowego, pomimo tego, że decyzja w przedmiotowej sprawie już zapadła i biegnie termin do ewentualnego wniesienia odwołania do sądu administracyjnego. Zapoznał się z dokumentami i dołączył do dokumentacji korespondencję pomiędzy Urzędem Skarbowym w C., Urzędem Skarbowy w B. a M.S. w całości (13 dokumentów). Skarżący dołączył również oświadczenie M. S. z dnia [...] 2009 roku o zezwoleniu na wykorzystanie jej danych osobowych oraz treści korespondencji w przedmiotowej sprawie. Na rozprawie w dniu 23 lutego 2010 r. skarżący podkreślił, iż nigdy przedmiotem jego żądania nie było udostępnienie akt wspólniczki, ale włączenie ich do materiału dowodowego, poprzez przekazanie Dyrektorowi Izby Skarbowej rozpoznającemu sprawę. Skarżący nie rozumie zatem dlaczego organ wydał zaskarżone postanowienie, skoro jego żądanie dotyczyło przeprowadzenia dowodu z dokumentów, co jasno wynika z pisma z dnia [...] 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Sądy administracyjne sprawują w zakresie swej właściwości kontrolę aktów organów administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 a – c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. Dz. U. z 2005 r. Nr 169, poz. 1417) Sąd uchyla decyzję gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego bądź inne naruszenie przepisów postępowania jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wyeliminowanie z obrotu prawnego aktu wydanego przez organ administracyjny wymaga zatem stwierdzenia i wykazania, że doszło w nim do naruszenia, o którym w mowa w/w przepisie. Zdaniem Sądu taka też sytuacja miała miejsce w badanej sprawie. Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie wydane w trybie art. 179 § 2 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym odmowa umożliwienia stronie zapoznania się z dokumentami, o których mowa w § 1, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelniania odpisów i kopii lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w formie postanowienia. Jak wynika natomiast z regulacji art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej, przepisów art. 178 ( prawo strony wglądu do akt ) nie stosuje się do znajdujących się w aktach sprawy dokumentów objętych ochroną tajemnicy państwowej, a także do innych dokumentów, które organ podatkowy wyłączy z akt sprawy ze względu na interes publiczny. Nie ulega zatem wątpliwości, że wydanie w/w postanowienia ( o odmowie udostępnienia akt ) może dotyczyć akt, które znajdują się w aktach sprawy, a właściwie, które stanowiły dowód w postępowaniu podatkowym. Odmowa ta w oparciu o art. 179 – dotyczy tylko dwóch kategorii dokumentów tj. objętych tajemnicą państwową bądź też wyłączonych przez organ z akt sprawy ze względu na interes publiczny. Ujmując rzecz inaczej, aby można było wydać postanowienie o odmowie udostępnia do wglądu określonych dokumentów – z uwagi na objęcie ich tajemnicą państwową lub wyłączenie przez organ z uwagi na interes publiczny – dokumenty te winny być "w aktach sprawy". W niniejszej sprawie, nie ulega wątpliwości, że akta podatkowe wspólniczki skarżącego nie były dołączone do postępowania w sprawie wznowienia postępowania podatkowego za 1996 r. ( w aktach sprawy przekazanych Sądowi brak postanowienia o włączeniu tychże akt w poczet materiału dowodowego w sprawie wznowienia postępowania ), a skoro tak, to przepis art. 179 Ordynacji podatkowej, nie mógł mieć zastosowania w sprawie. Wymaga także komentarza wskazana przez organ podstawa prawna wydanego rozstrzygnięcia, a zwłaszcza sformułowanie " odmawiające wglądu do dokumentów (...) ze względu na tajemnicę państwową". Taka podstawa rozstrzygnięcia w świetle uregulowań przepisów ustawy z dnia 22 stycznia 1999 r. o ochronie informacji niejawnych ( Dz. U. Nr 196, poz. 1631 z 2005 r. z późn. zm. ) w badanej sprawie nie mogła mieć zastosowania, a to ze względu na treść art. 2, zgodnie z którym "tajemnicą państwową - jest informacja określona w wykazie rodzajów informacji, stanowiącym załącznik nr 1, której nieuprawnione ujawnienie może spowodować istotne zagrożenie dla podstawowych interesów Rzeczypospolitej Polskiej dotyczących porządku publicznego, obronności, bezpieczeństwa, stosunków międzynarodowych lub gospodarczych państwa". W wymienionym tym przepisie załączniku rodzajów informacji stanowiących tajemnicę państwową w żadnym razie nie ma dokumentów dotyczących indywidualnych spraw administracyjnych, w tym także podatkowych, zatem dokumenty te nie zawierają tajemnicy państwowej, a skoro tak, to nie było podstaw – z odwołaniem się do tej tajemnicy – odmowy udostępnienia akt, gdyż akta podatkowe innego podatnika/innej osoby czy to fizycznej, czy prawnej nie są objęte tajemnicę państwową. Niezależnie od powyższych konstatacji, zasadnym jest dokonanie oceny pisma skarżącego złożonego w dniu [...] 2009 r. w Izbie Skarbowej po zapoznaniu się ze zgromadzonym materiałem dowodowym w dniu [...] 2009 r., głównie zaś zamieszczonych w punkcie II stwierdzeń dotyczących po pierwsze, określenia wysokości zobowiązania podatkowego za 1996 r. wspólniczce M. S., po drugie zaś umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec wspólniczki, w odniesieniu do tego zobowiązania ( karta Nr 8 akt ). Jak wskazał skarżący, "należy przedmiotową dokumentację z Urzędu Skarbowego w C. dołączyć do akt sprawy i bezwzględnie wyjaśnić różnice stanowisk". Skarżący wskazał ponadto w tymże piśmie, że nie posiada przedmiotowej dokumentacji poza postanowieniem w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego wydanego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. w dniu [...] r. na wniosek wierzyciela tj. Naczelnika Urzędu Skarbowego w C.. Jak wynika z zacytowanych twierdzeń, skarżący w żadnym razie nie domagał udostępnia mu do wglądy tychże akt, ale zgłosił wniosek dowodowy o przeprowadzenie dowodu z dokumentów wspólniczki zgromadzonych przez Urząd Skarbowy w C.. Mało tego w punkcie pierwszym tego pisma skarżący podniósł, że materiał zgromadzony w sprawie nie jest kompletny, a ponadto, że nie można w tej samej sprawie w różny sposób oceniać i traktować tych samych podatników w tej samej sprawie w różnych urzędach. Na rozprawie w dniu 23 lutego 2010 r. skarżący podtrzymał to stanowisko, stwierdzając, m.in. że nie rozumie z jakiego powodu wydane zostało zaskarżone postanowienie, skoro przedmiotem jego wniosku zawartym w piśmie złożonym w Izbie Skarbowej w dniu [...] 2009 r. było przeprowadzenie dowodu z dokumentów dotyczących tego samego roku w odniesieniu do wspólniczki, a nie udostępnienie tychże akt jemu do wglądu. W tej sytuacji, przyjęcie przez organ, że skarżący domagał się udostępnienia mu do wglądu akt – bez wyjaśnienia wątpliwości organu, co do zgłoszonego wniosku, chociażby poprzez wezwanie skarżącego do jasnego sformułowania żądania – zgromadzonych przez inny organ nie znajduje uzasadnienia, a wniosek skarżącego winien zostać rozpatrzony w trybie art. 188 Ordynacji podatkowej tj. w trybie rozpoznania żądania strony o przeprowadzenie dowodu. W sytuacji, gdyby żądanie skarżącego – z powodów uznanych przez organ – nie zasługiwało na uwzględnienie należało wydać postanowienie o odmowie przeprowadzenia wnioskowanego dowodu, w ramach prowadzonego postępowania dotyczącego wznowionego postępowania. W żadnym razie – w ocenie Sądu – nie było podstaw do prowadzenia postępowania w sprawie rozpoznania wniosku o udostępnienie skarżącemu akt wspólniczki M. S., a to z tego tytułu, że wniosek taki nie został złożony, a skoro tak to brak było podstawy do wydania zaskarżonego postanowienia. Wydanie bowiem postanowienia w trybie art. 179 Ordynacji podatkowej może nastąpić tylko i wyłącznie w sytuacji, gdy strona złoży taki wniosek, co do dokumentów ( znajdujących się w aktach sprawy ): 1. objętych tajemnicą państwową, 2. wyłączonych z akt sprawy ze względu na interes publiczny. Reasumując, skoro w niniejszej sprawie, skarżący nie złożył wniosku o udostępnienie mu do wglądu akt dotyczących wspólniczki, a wniosek o przeprowadzenie dowodu z dokumentów, a ponadto, dokumenty będące przedmiotem wniosku nie zostały włączone do akt sprawy to nie istniała prawna możliwość wydania postanowienia o odmowie udostępnienia akt. Udostępnienia bądź też odmowy udostępnia akt można bowiem dokonać tylko w odniesieniu do tych dokumentów, które są w aktach danej sprawy, a nie jakichkolwiek dokumentów, w tym dokumentów będących czy to w posiadaniu, czy dyspozycji innego organu podatkowego (w badanej sprawie organów podatkowych pierwszej instancji – Urzędu Skarbowego w C. i Urzędu Skarbowego w B. ). W tym stanie rzeczy zasadna jest konstatacja, że wydając zaskarżone postanowienie Dyrektor Izby Skarbowej naruszył art. 179 Ordynacji podatkowej, a to przesądza z kolei o konieczności uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia. W ocenie Sądu, opisane powyżej okoliczności wyczerpują przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tym stanie rzeczy, Sąd w oparciu o powołany przepis ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżone postanowienie. Wniosek strony o zasądzenie kosztów postępowania uwzględniono w oparciu o art. 200 powołanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło