I SA/Gl 576/18
PostanowienieWSA w Gliwicach2018-07-05
Skład orzekający: Starszy referendarz Gabriel Radecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej przysługuje prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) w sytuacji, gdy jej dochody pozwalają na wygospodarowanie części kosztów, a jednocześnie istnieją wątpliwości co do pełnego wykorzystania możliwości zarobkowych?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych, może zostać przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W sytuacji, gdy dochody gospodarstwa domowego pozwalają na wygospodarowanie części kosztów, a istnieją wątpliwości co do pełnego wykorzystania możliwości zarobkowych, sąd może przyznać prawo pomocy w ograniczonym zakresie, uwzględniając możliwość cofnięcia go w przyszłości, jeśli okoliczności ulegną zmianie.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych. Przedstawił swoje dochody i wydatki, wskazując na trudną sytuację finansową. Organ administracji skarbowej, a następnie sąd, analizując wniosek, odwołały się do wcześniejszych postanowień w podobnych sprawach skarżącego, wskazując na pewną poprawę jego sytuacji finansowej oraz niewykorzystanie wszystkich możliwości zarobkowych. Skarżący był już częściowo zwalniany od wpisów od skarg w przeszłości.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącego od wpisu od skargi w części przekraczającej kwotę 200 zł. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 lipca 2018 r. sprawy ze skargi G. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odsetek za zwłokę od zaległości z tytułu zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2013 r. w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a 1. zwolnić skarżącego od wpisu od skargi w części przekraczającej kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Oświadczył, że pozostaje w gospodarstwie domowym jedynie z żoną, z którą utrzymuje się z wynagrodzeń za pracę w łącznej wysokości 3034,50 zł. Wyliczył też swoje zobowiązania i stałe wydatki, uwzględniając m.in. ratę kredytu w wysokości 382,42 zł. Według wniosków skarżący jest współwłaścicielem domu i samochodu ciężarowego, a jego żona współwłaścicielem mieszkania.
Na wezwanie do uzupełnienia danych zawartych we wniosku nadesłano
w szczególności: dokumentację dotyczącą wynagrodzeń (w maju 2018 r. wynagrodzenie skarżącego wyniosło 2.243,80 zł, zaś wynagrodzenie jego żony 797,50 zł), kserokopie deklaracji dla podatku od towarów i usług oraz podsumowanie księgi przychodów i rozchodów spółki cywilnej, której skarżący jest wspólnikiem, niewykazujący obrotów i przychodów, wyciąg z rachunku bankowego oraz dokumenty obrazujące koszty utrzymania gospodarstwa domowego.
Skarżąc był już zwalniany od wpisów od skarg w części przekraczającej kwotę 200 zł postanowieniami z dnia 23 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Gl 1192/17 (wspólnie z żoną występującą w tej sprawie w charakterze skarżącej) i z dnia 20 marca 2018 r., sygn. akt I SA/Gl 117/18.
Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli wedle jej art. 245 § 3 obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub
w części – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić trzeba, że zgromadzony materiał dowodowy nie daje podstaw do tego, by sytuację skarżącego z punktu widzenia powyższej przesłanki przyznania prawa pomocy oceniać odmiennie niż uczyniono to w powołanych prawomocnych postanowieniach wydanych niedawno w ich innych sprawach. Postanowienia te podjęto w takim samym stanie faktycznym jak ten wynikający ze wspomnianego materiału; co więcej porównanie wniosków rozpoznawanych z wnioskiem złożonym w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 117/18 dowodzi wręcz pewnej poprawy jego położenia (w tamtym wniosku wyliczył on swój dochód łącznie na 2780 zł, obecnie zaś na 3034,50 zł).
Ponownie przyjąć zatem należy, że dochody gospodarstwa domowego skarżącego pozwalają na wygospodarowanie kwoty, o której mowa w sentencji, mimo ponoszonych wydatków, w tym związanych ze spłatą kredytów i zaległości podatkowych. Podtrzymać wypada też spostrzeżenie, że nie wykorzystuje on wszystkich swoich możliwości zarobkowych, czego nie można tracić z pola widzenia podczas rozpoznawania wniosku o przyznanie prawa pomocy. W świetle ustaleń poczynionych w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 1192/17 w rzeczywistości zaprzestał on wykonywania działalności w formie spółki cywilnej, przekazując nieodpłatnie wykorzystywane przez siebie środki trwałe spółce kapitałowej o takiej samej nazwie, w której po pierwsze on sam nieodpłatnie pełni funkcję prokurenta samoistnego i po drugie jego żona jest zatrudniona za wynagrodzeniem, jakie ze względu na swoją wysokość nie podlega zajęciu.
Nadal uzasadnione jest również rodzajowe ograniczenie zwolnienia do tej opłaty sądowej, którą skarżący jest zobowiązany uiścić obecnie. Prowadzi on wszak wciąż działalność gospodarczą wznowioną z początkiem roku, mimo że miał ją zawiesić bezpośrednio po wznowieniu, ma też możliwości zarobkowe, które może wykorzystać. Nie można więc wykluczyć, że jego położenie może się poprawić
w takim stopniu, iż na dalszym etapie postępowania będzie możliwe poniesienie ewentualnych kolejnych opłaty bez uszczerbku utrzymania koniecznego. W związku z podniesionymi wyżej wątpliwościami – tak jak w poprzednich postanowieniach – przytoczenia wymaga wszelako również regulacja art. 249 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mianowicie według niej przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Mając to na względzie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258
§ 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło