I SA/Gl 576/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędzia WSA Dorota Kozłowska (spr.), Asesor WSA Monika Krywow, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2019 r. sprawy ze skargi M.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2019 r. oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: organ odwoławczy) decyzją z dnia [...] r. nr [...], na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2018 r. poz. 800, ze zm.; obecnie: t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 900, dalej: O.p), po rozpatrzeniu odwołania M.K. (dalej: podatnik, skarżący) od decyzji Prezydenta Miasta B. (dalej: organ pierwszej instancji) z dnia [...]r. nr [...] w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2019 r. - utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Przedmiotowa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: Organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...]r. ustalił podatnikowi wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2019 r. w wysokości [...] zł. Odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji złożył podatnik. Wniósł on o uchylenie decyzji z uwagi na odczuwalną podwyżkę zobowiązania podatkowego na rok 2019 w stosunku do roku 2016. Podatnik zarzucił także organowi, że nie wykazał uzasadnienia dla wyższych stawek podatku, w związku z czym wniósł o wymierzenie podatku za rok 2019, według stawek obowiązujących za rok 2018, w dotychczasowej kwocie [...] zł. Rozpatrując sprawę organ odwoławczy wyjaśnił, iż podatek od nieruchomości został uregulowany w ustawie z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1785, ze zm., obecnie t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1170, dalej: u.p.o.l.). Zgodnie tą ustawą w brzmieniu obowiązującym w 2019 r. podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości (art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l.). Podatek od nieruchomości na rok podatkowy od osób fizycznych, z zastrzeżeniem ust. 11, ustala w drodze decyzji organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania (art. 6 ust. 7 zd. 1 u.p.o.l.). Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty; 2) budynki lub ich części; 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (art. 2 ust. 1 u.p.o.l.). Z kolei podstawę opodatkowania stanowi: 1) dla gruntów - powierzchnia; 2) dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa (art. 4 ust. 1 u.p.o.l.). Na podstawie art. 5 u.p.o.l. rada gminy ustala stawki podatku od nieruchomości w granicach maksymalnych stawek wskazanych w tym przepisie. Dalej organ odwoławczy wskazał, że z akt sprawy wynika, iż postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z dnia [...]r., sygn. akt [...] stwierdzono, że podatnik nabył spadek po matce H.K., zmarłej w dniu [...]r., w skład którego weszła własność lokalu przy ul. [...] (dalej: lokal mieszkalny) oraz związane z nim pomieszczenie piwniczne i udział w gruncie. Orzeczenie to uprawomocniło się z dniem 27 września 2017 r. W dniu 30 sierpnia 2018 r. podatnik złożył po raz pierwszy informację podatkową, wykazując do opodatkowania powierzchnię [...]m2 budynku mieszkalnego i [...]m2 gruntu. Organ podatkowy ustalił zgodność tych danych z posiadanymi danymi i wymierzył na ich podstawie wysokość zobowiązania podatkowego. Organ odwoławczy uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Organ podatkowy wyliczył podatek dokonując prawidłowej kwalifikacji przedmiotów opodatkowania i stosując właściwe stawki podatku. Stawki te zostały określone w uchwale Rady Miejskiej w Bytomiu nr III/21/18 z dnia 7 grudnia 2018 r. w sprawie wysokości stawek podatku od nieruchomości na terenie miasta Bytomia, która stanowi źródło powszechnie obowiązującego prawa. Organy podatkowe mają zatem obowiązek respektowania uchwalonych stawek i nie mają prawnych możliwości ich weryfikowania. Organ odwoławczy końcowo wyjaśnił, że sytuacja życiowa podatnika nie wpływa na wymiar podatku i nie podlega rozpatrzeniu w niniejszym postępowaniu. Jednakże na podstawie art. 67a §1 O.p. organ podatkowy na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może: a) odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek lub b) umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Podatnik może więc zwrócić się do organu pierwszej instancji z odrębnym wnioskiem o zastosowanie ulgi, przedstawiając i dokumentując swoją sytuację życiową. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję organu odwoławczego skarżący wniósł o jej uchylenie. Zarzucił błędne ustalenie stanu faktycznego, polegające na braku zobowiązania Prezydenta Bytomia do uzasadnienia uchwały Rady Miejskiej z dnia 7 grudnia 2018 r., które wyjaśniłoby podwyżkę podatku o 20%. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 4 czerwca 2019 r. referendarz sądowy ustanowił skarżącemu adwokata z urzędu. Na rozprawie w dniu 22 października 2019 r. pełnomocnik z urzędu poparł skargę wniesioną osobiście przez skarżącego. Dodatkowo podniósł, iż być może skarżący wnosił w skardze u umorzenie spornych należności, miał także wątpliwości co do zastosowanych w uchwale Rady Miasta Bytomia stawek podatkowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący w skardze, jak również jego pełnomocnik z urzędu, nie sformułowali zarzutów skargi, ani jej podstawy prawnej. Niemniej zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, dalej: P.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (który to wyjątek nie ma w niniejszej sprawie zastosowania). W ocenie Sądu przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest zastosowana przez organy podatkowe wysokość stawki podatku od nieruchomości. Na wstępie rozważań nad legalnością zaskarżonej decyzji zasadne jest przytoczenie regulacji prawnych, mających zastosowanie w sprawie. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są m.in. osoby fizyczne będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych. Z kolei w myśl art. 2 ust. 1 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty; 2) budynki lub ich części; 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Natomiast zgodnie z art. 4 ust. 1 u.p.o.l. podstawę opodatkowania stanowi: 1) dla gruntów - powierzchnia; 2) dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa; 3) dla budowli lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 4-6 - wartość, o której mowa w przepisach o podatkach dochodowych, ustalona na dzień 1 stycznia roku podatkowego, stanowiąca podstawę obliczania amortyzacji w tym roku, niepomniejszona o odpisy amortyzacyjne, a w przypadku budowli całkowicie zamortyzowanych - ich wartość z dnia 1 stycznia roku, w którym dokonano ostatniego odpisu amortyzacyjnego. Skarżący jest właścicielem lokalu mieszkalnego oraz związanego z nim pomieszczenia piwnicznego i udziału w gruncie. Skarżący bowiem nabył spadek po zmarłej matce w dniu [...]r., co stwierdzono postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z dnia [...]r., sygn. akt [...]. Ponadto skarżący w dniu 30 sierpnia 2018 r. złożył informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, wykazując do opodatkowania powierzchnię [...] m2 budynku mieszkalnego i [...] m2 gruntu. Zatem ciąży na nim obowiązek zapłaty podatku od nieruchomości. Na mocy art. 5 ust. 1 u.p.o.l. rada gminy, w drodze uchwały, określa wysokość stawek podatku od nieruchomości (przepis ten wskazuje przy tym, jakich wielkości stawki te nie mogą rocznie przekroczyć). Niemniej przepis ten chociaż określa wysokość stawek maksymalnych, to nie zawiera aktualnych maksymalnych stawek rocznych przedmiotowego podatku. Ustawodawca bowiem w przepisie art. 20 u.p.o.l. wprowadził możliwość i zasady waloryzacji stawek podatków i opłat lokalnych. W myśl tej regulacji górne granice stawek kwotowych określone w art. 5 ust. 1, art. 10 ust. 1 i art. 19 pkt 1, obowiązujące w danym roku podatkowym ulegają corocznie zmianie na następny rok podatkowy w stopniu odpowiadającym wskaźnikowi cen towarów i usług konsumpcyjnych w okresie pierwszego półrocza roku, w którym stawki ulegają zmianie, w stosunku do analogicznego okresu roku poprzedniego. (ust. 1). Minister właściwy do spraw finansów publicznych ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", górne granice stawek kwotowych na każdy rok podatkowy z uwzględnieniem zasady określonej w ust. 1, zaokrąglając je w górę do pełnych groszy (ust. 2). Wskaźnik cen, o którym mowa w ust. 1, ustala się na podstawie komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego ogłoszonego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" w terminie 20 dni po upływie pierwszego półrocza (ust. 3). Zatem stawki te są corocznie aktualizowane przez stosowne obwieszczenie Ministra Finansów w sprawie górnych granic stawek kwotowych podatków i opłat lokalnych, które publikowane są w Monitorze Polskim. I tak w 2019 r. zgodnie z obwieszczeniem Ministra Finansów z dnia 25 lipca 2018 r. w sprawie górnych granic stawek kwotowych podatków i opłat lokalnych na rok 2019 (M.P. z 2018 r. poz. 745) maksymalna stawka podatku od budynków mieszkalnych nie może przekroczyć 0,79 zł od m2 powierzchni użytkowej, zaś od gruntów pozostałych 0,49 od m2 powierzchni. Zatem stawki podatku określone w uchwale Rady Miejskiej w Bytomiu nr III/21/18 z dnia 7 grudnia 2018 r. nie przekraczają stawek maksymalnych. Zostały uchwalone w wysokościach zgodnych z aktualnym obwieszczeniem Ministra Finansów z dnia 25 lipca 2018 r. w sprawie górnych granic stawek kwotowych podatków i opłat lokalnych na rok 2019. Organy podatkowe prawidłowo zastosowały stawkę podatkową, zgodnie z powołanym wyżej przepisem ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz uchwałą Rady Miejskiej w Bytomiu nr III/21/18 z dnia 7 grudnia 2018 r. (Dziennik Urzędowy Województwa Śląskiego z 2018 r. poz. 7945). Ponadto uchwała jak i jej uzasadnienie znajdują się w aktach administracyjnych. Są również powszechnie dostępne jako prawo miejscowe, z którym może zapoznać się każdy zainteresowany. Końcowo wskazać należy, iż podatek od nieruchomości ma charakter majątkowy, a jego pobór zależny jest od faktu posiadania nieruchomości. Obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości powstaje niezależnie, jest to podatek obciążający właścicieli nieruchomości, bez względu na sposób w jaki jest ona wykorzystywana i bez względu na ich sytuację materialną. Niemniej jednak, jak trafnie zauważył organ odwoławczy, skarżący w każdym czasie może zainicjować postępowanie w przedmiocie zastosowania ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych na podstawie art. 67a O.p., składając stosowny wniosek i odpowiednio go dokumentując. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd stwierdził, że jest ona prawidłowa i w żaden sposób nie narusza prawa. Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę. Natomiast koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu przez pełnomocnika z urzędu zostaną przyznane odrębnym postanowieniem na posiedzeniu niejawnym.