I SA/Gl 578/14

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. O. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...], nr [...] ([...]) w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym p o s t a n a w i a 1. odmówić ustanowienia skarżącej adwokata; 2. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Podkreśliła, że pozostaje na utrzymaniu męża, który otrzymuje wynagrodzenie za pracę w wysokości 2700 zł. Stwierdziła, że sama nie pracuje i nie posiada majątku, zwróciła też uwagę na problemy zdrowotne swoje i małżonka i związane z tym wydatki wynoszące około 500 zł miesięcznie. Referendarz sądowy wezwał skarżącą do uzupełnienia w terminie 7 dni danych zawartych we wniosku poprzez m.in. udokumentowanie wysokości wszelkich dochodów jej gospodarstwa domowego w okresie ostatnich sześciu miesięcy oraz przedłożenie zaświadczenia, że jest ona osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Odpowiadając na to wezwanie, skarżąca wyjaśniła, że nie jest zarejestrowana jako bezrobotna, ponieważ z uwagi na nieopłacenie stosownych składek nie otrzymałaby zasiłku, a korzysta z ubezpieczenia zdrowotnego męża. Zaznaczyła, że na leki wydatkuje wraz z małżonkiem miesięcznie kwotę od 300 do 500 zł, lecz nie jest w stanie udokumentować wszystkich wydatków z tego tytułu. Dodała, iż opiekuje się ciężko chorą samotną siostrą, która otrzymuje rentę. Skarżąca przedstawiła: paragony apteczne, pismo banku o zamknięciu jej rachunku bankowego, zaświadczenie lekarskie z dnia 16 lipca 2014 r. (wynika z niego, że siostra skarżącej jest trwale hospitalizowana), zaświadczenie o zarobkach męża skarżącej (kwota do wypłaty wynosi 2.788,43 zł) oraz wyciąg z jego rachunku bankowego za okres od 3 kwietnia 2014 r. do 16 lipca 2014 r. (obroty w okresie od 3 maja 2014 r. do 16 lipca 2014 r. wyniosły po stronie MA 10.884,86 zł, a po stronie WN 12.061,20 zł, co dało ujemne saldo końcowe w kwocie 6.444,79 zł, przy ujemnym saldzie początkowym w kwocie 5.268,45 zł; po stronie wpływów, oprócz wynagrodzenia za pracę, odnotowano kwotę 4.600 zł wpłaconą przez posiadacza rachunku w dniu 13 maja 2014 r. jako "systematyczny wpływ", z kolei pośród licznych wypłat i płatności uwagę zwraca na zakup dokonany w dniu 24 czerwca 2014 r. w markecie budowlanym na kwotę 890,14 zł), wspólne zeznanie podatkowe skarżącej i jej małżonka za ubiegły rok (skarżąca wykazała w nim przychód z działalności gospodarczej w kwocie 6.947,27 zł, koszty jego uzyskania w kwocie 8.927,51 zł i stratę w kwocie 1.980,24 zł; jej maż poza przychodami ze stosunku pracy także przychody z działalności wykonywanej osobiście w kwocie 6.064,10 zł) oraz kopie faktur i rachunków związanych z bieżącym utrzymaniem, które dokumentują kwoty wydatkowane tytułem opłat za: czynsz (500 zł), wodę (250 zł), gaz (135,49 zł), energię elektryczną (276,15 zł), telefon "firmowy" skarżącej (131,29 zł) i telefon jej małżonka (31,98 zł). Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Na wstępie zaznaczyć trzeba, że skarżącej przysługuje zwolnienie od kosztów sądowych z mocy ustawy. Zgodnie bowiem z art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "P.p.s.a.") strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia takich kosztów. tak samo jak, stosownie do art. 239 pkt 4, strona, której przyznane zostało prawo do pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa. Tym samym wniosek o zwolnienie od kosztów był w rozpatrywanej sprawie zbędny i nie może być rozpoznany: niepodobna przecież wnioskodawczyni ani przyznać tego, co i tak przysługuje jej z mocy ustawy, ani tym bardziej tego odmówić, oddalając jej wniosek. Pozostaje jedynie uznanie postępowania w przedmiocie prawa pomocy w tym zakresie za bezprzedmiotowe. Takie postępowanie podlega zaś umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., który w stosunku do postępowania wpadkowego w przedmiocie prawa pomocy trzeba stosować na zasadzie analogii. Dlatego orzeczono jak w punkcie drugim sentencji. Przystępując natomiast do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałej części, a zatem do wniosku o ustanowienie adwokata, stwierdzić należy, że stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmującym tylko zwolnienie od kosztów sądowych lub tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawca powinien zatem udowodnić, że tak właśnie jest, przedkładając, na wezwanie lub z własnej inicjatywy, stosowną dokumentację źródłową. W ocenie rozpoznającego wniosek skarżąca tej przesłanki jednak nie wykazała. Z przedłożonego przez nią materiału dowodowego wynika bowiem, że w jej gospodarstwie domowym uzyskiwany jest stały dochód, który wystarcza na bieżące opłacenie wszystkich niezbędnych kosztów utrzymania. Nie odnotowano żadnych zaległości w tym zakresie. Pośród udokumentowanych wydatków, w tym tych poniesionych na leczenie, są też zresztą takie, które wykraczają poza sferę zapewnienia podstawowych potrzeb życiowych, jak niemała kwota zakupu dokonanego w sklepie budowlanym w czasie, kiedy toczyło się już postępowanie w sprawie, co powinno skłonić stronę do zapewnienia środków niezbędnych na ten cel. Nie można także pominąć opłaty za telefon "firmowy" skarżącej, która może uzasadniać pytanie o to, czy istotnie zakończyła ona działalność gospodarczą, zwłaszcza jeżeli zważyć, że ustosunkowując się do wezwania do nadesłania zaświadczenia w sprawie bezrobocia, przyznała ona, iż jako bezrobotna zarejestrowana nie jest. Kolejna wątpliwość dotyczy dochodów uzyskiwanych w gospodarstwie domowym wnioskodawczyni, które zgodnie z wezwaniem do uzupełnienia danych zawartych we wniosku miały być udokumentowane w całości. Otóż w dniu 13 maja 2014 r. jej małżonek wpłacił na swój rachunek kwotę znacznie przekraczającą jego wynagrodzenie, czyli jedyny dochód zadeklarowany we wniosku, które skądinąd wypłacane jest przelewem na ten rachunek. Bezsprzecznie zatem istnieje jakieś inne źródło dochodu, którego pomimo wezwania nie wykazano w niniejszym postępowaniu, a które, co oczywiste, musi mieć wpływ na poprawę sytuacji skarżącej i jej rodziny. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w punkcie pierwszym sentencji.