I SA/Gl 579/10

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. Ł.-F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ulg płatniczych w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Odpowiadając w terminie na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 500 zł, skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek, podkreśliła, że jest osobą samotną, niepełnosprawną i utrzymującą się jedynie z emerytury w wysokości 1400 zł. Przedstawiła też istotę sporu w niniejszej sprawie, która jej zdaniem sprowadza się do odmowy sfinansowania jej kosztów przyłącza kanalizacyjnego w wysokości 1350 zł – poprzez przyznanie zwolnienia w podatku od nieruchomości. W jej ocenie przyznanie tej ulgi było szczególnie uzasadnione z uwagi na wypadek losowy – pożar domu. Pośród składników swojego majątku strona wymieniła: nieruchomość o powierzchni 700m2 z posadowionym na niej budynkiem mieszkalnym o powierzchni 90m2, kilkuletni samochód osobowy oraz "drobne oszczędności z okresu małżeństwa", systematycznie spożytkowywane na zakup opału i leków. Do wniosku dołączono "odcinek" świadczenia otrzymanego przez stronę w maju bieżącego roku. Referendarz sądowy wezwał skarżącą do uzupełnienia w terminie 7 dni danych zawartych we wniosku poprzez: nadesłanie zaświadczenia wymieniającego wszystkie osoby zameldowane pod adresem miejsca zamieszkania skarżącej oraz ewentualne wyjaśnienie, jakie relacje rodzinne łączą te osoby ze skarżącą, udokumentowanie wysokości wszelkich dochodów uzyskiwanych przez skarżącą i osoby pozostające z nią w gospodarstwie domowym, przedłożenie wyciągów i wykazów z wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącą i osoby pozostające z nią w gospodarstwie domowym, obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont, nadesłanie kopii zeznań podatkowych za rok 2009 złożonych przez skarżącą oraz inne osoby pozostające z nią w gospodarstwie domowym, sprecyzowanie wysokości wspomnianych we wniosku "drobnych oszczędności z okresu małżeństwa" i nadesłanie stosownych dokumentów w tym zakresie, np. dotyczących lokat, zakupu papierów wartościowych itp., udokumentowanie – np. poprzez przedłożenie zaświadczenia właściwego organu Straży Pożarnej – okoliczności związanych z pożarem nieruchomości skarżącej, zwłaszcza skali zniszczeń spowodowanych w tej materii, przedstawienie dokumentów dotyczących stanu zdrowia skarżącej (zaświadczeń, orzeczenia lekarza orzecznika, decyzji ZUS itp.) oraz sprecyzowanie miesięcznej wysokości wydatków związanych z leczeniem, w szczególności z zakupem leków, i wykazanie tych wydatków za pomocą faktur VAT, paragonów wystawionych przez apteki, szpitale, przychodnie itp. oraz udokumentowanie za pomocą kopii faktur lub rachunków wysokości wydatków z tytułu stałych opłat związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego. Odpowiadając na wezwanie, skarżąca podtrzymała swoje wcześniejsze wyjaśnienia, dodając, że jest niepełnosprawna ruchowo, oczekuje na dwa zabiegi i nawet w związku z prostymi czynnościami życiowymi korzysta z pomocy wolontariuszy. Stwierdziła, że zakupuje lekarstwa, głównie silne środki przeciwbólowe, i uczęszcza na zabiegi rehabilitacyjne, ale nie potrafi tej okoliczności udokumentować, gdyż nie przechowuje paragonów i rachunków. Oświadczyła nadto, że podatek dochodowy rozlicza za nią Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Według niej koszt remontu mieszkania po pożarze wyniósł 10.000 zł. Wnioskodawczyni nadesłała następujące dokumenty: zaświadczenie Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 9 lipca 2010 r. (według niego w wyniku pożaru, który miał miejsce w domu skarżącej w dniu 2 9 października 2007 r., spaleniu uległy: piec elektryczny, drzwi oraz szafki kuchenne), kopie należących do skarżącej karty parkingowej dla osoby niepełnosprawnej i legitymacji takiej osoby (w jej świetle stopień niepełnosprawności skarżącej jest lekki), pismo z dnia 17 grudnia 2009 r. wyliczające dla potrzeb postępowania podatkowego wydatki strony (najwyższa ze wskazanych tam kwot, 2600 zł, dotyczy opału na zimę; inny egzemplarz tego pisma znajduje się w aktach administracyjnych, k. 4) oraz faktury za usługi wodnokanalizacyjne, opiewającej na kwotę 82,87 zł. Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 tego Prawa obejmującym tylko zwolnienie od kosztów sądowych lub tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie wspomnianego faktu. Innymi słowy, na skutek wskazanych przez nią dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na etapie rozpoznawania wniosku o przyznanie prawa pomocy nie ma natomiast znaczenia, czy skarga jest zasadna, czy też nie – okoliczność ta może być rozstrzygana dopiero w wyroku. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić trzeba, że skarżąca nie wykazała, iż powyższa przesłanka zachodzi, nie nadsyłając większości dokumentów wskazanych w wezwaniu do uzupełnienia danych zawartych we wniosku. Podnieść przy tym wypada, że pomimo niepełnosprawności mogła ona to uczynić. Wbrew swoim oświadczeniom jest ona bowiem osobą mobilną, skoro posiada samochód i korzysta z karty parkingowej, poza tym stopień trudności w pozyskaniu brakujących dokumentów nie był większy niż w przypadku zaświadczenia w sprawie pożaru, które przecież strona dostarczyła. Pozwala to przyjąć, że uchyliła się ona od obowiązku wykonania wezwania w całości, chociaż miała taką możliwość, i wyciągnąć z tego faktu stosowne konsekwencje procesowe. Do niektórych kwestii, których wyjaśnieniu służyło wezwanie referendarza sądowego, wnioskodawczyni zresztą nawet nie próbowała się odnieść. Pominęła w szczególności milczeniem zagadnienie "oszczędności z okresu małżeństwa". Nie wiadomo zatem, jaka jest ich wysokość; nie można w konsekwencji wykluczyć i takiej ewentualności, że jest ona znaczna na tyle, by pozwolić w sposób w miarę nieodczuwalny uiścić koszty sądowe w sprawie. Wypada wszak mieć na względzie, że skarżąca samodzielnie pokryła koszty spornego przyłącza w wysokości przekraczającej dwukrotność wpisu od skargi i – jak wynika z jej oświadczeń – poniosła dużo wyższe wydatki na usunięcie skutków pożaru (miały one stanowić aż dwudziestokrotność wpisu). Ponadto wnioskodawczyni poprzestała jedynie na wyjaśnieniu, że jej podatek dochodowy rozlicza za nią płatnik jej świadczenia, nie nadesłała jednak kopii otrzymanego w tym zakresie zeznania podatkowego. Brak tego dokumentu uniemożliwia weryfikację jej twierdzenia, iż poza wspomnianym świadczeniem nie dysponuje ona innym źródłem dochodu. Podobnie jest w przypadku oświadczenia, że strona zamieszkuje samotnie, które mogłoby być potwierdzone za pomocą wskazanego w wezwaniu zaświadczenia w sprawie zameldowania. Zaświadczenie to należy uznać za niezbędne, ponieważ powyższe oświadczenie pozostaje w sprzeczności z faktem, iż wezwanie do nadesłania wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu odebrał syn skarżącej, określony w zwrotnym potwierdzeniu odbioru jako jej dorosły domownik (k. 16 akt). Niewątpliwie zaś podczas rozpoznawania wniosku o przyznanie prawa pomocy należy wziąć pod uwagę sytuację majątkową osób trzecich pozostających z wnioskodawcą we wspólnym gospodarstwie domowym. Jest tak nie tylko dlatego, że informacje o tych osobach muszą być zamieszczone w odpowiednich rubrykach formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, ale przede wszystkim ze względu na fakt, iż treść tych oświadczeń, co oczywiste, może w istotnym stopniu wpłynąć na rozstrzygnięcie wniosku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2006 r., sygn. akt I OZ 657/06, LEX nr 181557). Skoro bowiem wnioskodawca pozostaje we wspólnocie rodzinnej i majątkowej z innymi osobami, to wydatki i potrzeby finansowe tych osób bezsprzecznie kształtują jego status majątkowy, czasami wręcz przesądzając o tym, czy może on ponieść koszty postępowania, czy też nie. Skarżąca nie udokumentowała również należycie kosztów swojego utrzymania; nie wskazała nawet wysokości swoich wydatków na leczenie. Na podstawie przedłożonych dokumentów nie można zaś stwierdzić nie tylko, że te ostatnie wydatki są wysokie, ale nawet że strona w ogóle je ponosi – zgodnie z kopią jej legitymacji jest ona przecież osobą niepełnosprawną w stopniu lekkim. Podsumowując, materiał dowodowy przedstawiony przez skarżącą nie pozwala uwzględnić jej wniosku; wchodzi to jednak w rachubę, gdy nadeśle ona brakującą dokumentację, co może uczynić także na etapie ewentualnego sprzeciwu od niniejszego postanowienia. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.