I SA/Gl 579/15

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. H. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. W skardze z dnia 6 maja 2015 r. pełnomocnik procesowy zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach między innymi z wnioskiem o zwolnienie K. H. od kosztów sądowych, a w szczególności od wpisu sądowego od skargi. W dalszej kolejności ww. wniosek został uzupełniony poprzez złożenie do akt sprawy urzędowego formularza z dnia 6 lipca 2015 r., w którym skarżący oświadczył, że ze względu na aktualną sytuację materialną nie jest w stanie ponieść kosztów niniejszego postępowania. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach zawartego w druku PPF wynika, iż skarżący tworzy gospodarstwo domowe wraz z partnerką i córką. Zeznał, że nie posiada jakiegokolwiek majątku. Do pozostałych członków gospodarstwa należy samochód osobowy marki [...] o wartości 25.000,00 zł. Oświadczył również, że jedynym źródłem dochodu w tym gospodarstwie domowym jest dochód jego partnerki w kwocie około 3000 zł z tytułu prowadzonej przez nią działalności gospodarczej. Pismem z dnia 13 lipca 2015 r., w wyniku zestawienia ww. oświadczenia skarżącego z zawartością akt administracyjnych, referendarz sądowy wezwał K. H. do uzupełnienia w terminie 7 dni danych zawartych we wniosku poprzez nadesłanie: 1) dokumentów wskazujących wysokość wszelkich dochodów uzyskiwanych przez skarżącego i przez osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, w szczególności zaświadczeń o wysokości wynagrodzeń, honorariów i innych należności oraz świadczeń z okresu ostatnich sześciu miesięcy; 2) odpisów zeznań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2014 (lub rocznego obliczenia podatku przez organ rentowy) złożonych przez skarżącego oraz przez inne osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym. Jeżeli skarżący takiego zeznania nie złożył, należało przedstawić zaświadczenie właściwego organu podatkowego, które by ten fakt poświadczało; 3) zaświadczenia wydanego we właściwym urzędzie pracy, że skarżący jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. W przypadku, gdyby nie było podstaw do wydania takiego zaświadczenia, należało – niezależnie od dokumentów wskazanych w punkcie poprzednim – przedłożyć zaświadczenie właściwego organu podatkowego, że w roku bieżącym nie odnotowano jakichkolwiek wpłat tytułem zaliczek na podatek dochodowy skarżącego; 4) wyciągów z wszelkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącego i przez osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, w szczególności tych wymienionych w znajdującym się w aktach administracyjnym protokole kontroli z dnia 24 kwietnia 2013 r. (w A i w B – Bankowość Elektroniczna B S.A.), obrazujących ich stan oraz wszystkie operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy, a także dokumentów dotyczących lokat. W przypadku, gdyby rachunki te były zajęte, należało przedłożyć potwierdzające ten fakt zaświadczenie wystawione przez bank, informujące o wysokości zajęć i sposobie ich spłaty w okresie ostatnich trzech miesięcy, w tym o środkach, którymi posiadacz rachunku może dysponować, a w razie ich likwidacji – stosowne zaświadczenie wystawione przez bank lub kopię umowy z bankiem o zamknięciu rachunku; 5) dokumentacji dotyczącej działalności gospodarczej prowadzonej przez partnerkę skarżącego, w szczególności odpisów: raportów kasowych za ostatnie trzy miesiące oraz deklaracji na podatek od towarów i usług i ksiąg rachunkowych lub podatkowej księgi przychodów i rozchodów za ostatnie sześć miesięcy (w pełnej wersji), a także ewidencji środków trwałych; 6) kopii faktur lub rachunków, innych niż te dołączone do wniosku, obrazujących aktualną wysokość wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego oraz z zakupem leków oraz dokumentów potwierdzających zapłatę tych należności lub wysokość ewentualnych zaległości w tym zakresie. W przywołanym wyżej piśmie pouczono stronę skarżącą, że niezastosowanie się do treści wezwania w terminie 7 dni może zostać potraktowane jako brak należytego wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy określonych w art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a."). Odpowiadając na przywołane wyżej wezwanie, pełnomocnik skarżącego nadesłał przy piśmie z dnia 24 lipca 2015 r. plik dokumentów źródłowych, w tym: zaświadczenie o dochodach skarżącego (średnie miesięczne wynagrodzenie stanowi kwotę 1.750,00 zł); zeznanie PIT-37 (wynika z niego, że skarżący osiągnął w 2014 r. dochód ze stosunku pracy w kwocie 2.736,25 zł brutto); zeznanie PIT-36L (wynika z niego, że w ramach prowadzonej działalności gospodarczej partnerka skarżącego osiągnęła w 2014 r. dochód w kwocie 11.109,32 zł brutto przy przychodzie rzędu 394.564,20 zł i kosztach w wysokości 383.454,88 zł); historię transakcji na rachunku bankowym prowadzonym na rzecz C za okres od 24 kwietnia 2015 r. do 24 lipca 2015 r. (suma obciążeń wyniosła 237.158,28 zł; suma transakcji uznaniowych zamknęła się w kwocie 199.630,59 zł; saldo końcowe rachunku wyniosło 2.475,40 zł); ewidencję przychodów i kosztów w cenach netto za okres od stycznia do czerwca 2015 r. prowadzonej dla ww. Firmy (wynika z niej, że firma partnerki skarżącego przyniosła w tym okresie dochód netto w kwocie 33.156,75 zł); deklaracje VAT-7 za maj i czerwiec 2015 r.; faktury dokumentujące sprzedaż usług: telekomunikacyjnych (432,33 zł łącznie na rzecz skarżącego i jego partnerki), dostawy sygnału TV satelitarnej (średnio 98,24 zł miesięcznie), dostawy energii elektrycznej (ok. 186 zł miesięcznie). W piśmie z dnia 24 lipca 2015 r. pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że wszelkie płatności z tytułu utrzymania gospodarstwa domowego ponoszone są z rachunku bankowego jego partnerki. Podniósł nadto, że z uwagi na ograniczenie przez organy podatkowe dostępu do rachunków bankowych skarżącego, nie był on w stanie uzyskać stosownych zaświadczeń z banku na temat stanu środków na tych rachunkach. Wpis sądowy od skargi w tej sprawie stanowi kwotę 500 zł i jest wpisem stałym, uregulowanym w § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 3193 ze zm.). Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, czyli w świetle art. 245 § 3 przywołanej ustawy obejmującym m. in. zwolnienie od kosztów sądowych, następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie tego faktu. Innymi słowy, na skutek wskazanych przez nią dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności, co do tego, iż nie jest ona w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Wziąwszy pod uwagę przytoczoną wyżej przesłankę zastosowania dobrodziejstwa procesowego, jakim jest przyznanie prawa pomocy, w konfrontacji ze zgromadzonym materiałem źródłowym uznano, że skarżący nie zasługuje na zwolnienie od kosztów sądowych. W punkcie wyjścia rozważań należy zaznaczyć, że rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy, bez względu na jego zakres, polega w gruncie rzeczy na zestawieniu, z jednej strony wysokości kosztów sądowych, do których uiszczenia wnioskodawca został lub zostanie zobowiązany, a z drugiej – zasobów pieniężnych tegoż wnioskodawcy pomniejszonych o stałe miesięczne wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego. Przenosząc przywołane wyżej założenie natury ogólnej na grunt tej sprawy, uznano, ze wniosek K. H. zawiera szereg mankamentów dowodowych bądź nieścisłości. W pierwszej kolejności należy nadmienić, że skarżący składając oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach (druk PPF z 6 lipca 2015 r.) pominął dość istotną kwestię, jaką niewątpliwie są jego dochody z tytułu umowy o pracę w kwocie 1.750,00 zł. Już ta okoliczność może rzutować na stopień wiarygodności pozostałych oświadczeń składanych przez skarżącego. Za mało prawdopodobne można uznać deklaracje pełnomocnika co do braku możliwości uzyskania jakichkolwiek dokumentów obrazujących stan rachunków bankowych skarżącego. Zdaniem referendarza sądowego uzyskanie takich informacji było możliwe, co więcej, mając na uwadze art. 54 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (Dz. U. z 2015 r., poz. 128), skarżący pomimo zastosowanych środków egzekucyjnych, ma dostęp do środków pieniężnych do wysokości wskazanej w tym przepisie. Stwierdzono jednocześnie, pomimo akcentowanych wyżej nieścisłości, że skarżący będzie mógł bez przeszkód partycypować w ponoszeniu kosztów sądowych tego postępowania. Po pierwsze z uwagi na to, że wpis sądowy do skargi stanowi 1/3 jego ujawnionych (ostatecznie) dochodów. Po wtóre, jego sytuacja materialna jest współkształtowana przez jego partnerkę życiową w stopniu, który pozwoli na wykorzystanie jego osobistych dochodów na pokrycie niezbędnych kosztów sądowych, w tym wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł. Reasumując, przyjęto, że skarżący nie wykazał, iż nie będzie w stanie ponieść pełnych kosztów sądowych, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W związku z powyższym, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.