I SA/Gl 581/15
PostanowienieWSA w Gliwicach2015-07-14
Skład orzekający: Gabriel Radecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykazuje dochody wyższe od płacy minimalnej, ale jej wydatki przekraczają wynagrodzenie, co prowadzi do wykorzystania limitu zadłużenia na rachunku bankowym, może zostać częściowo zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna dysponująca stałym dochodem, nawet jeśli jej wydatki przekraczają wynagrodzenie i doprowadziły do wykorzystania limitu zadłużenia na rachunku bankowym, może zostać częściowo zwolniona od kosztów sądowych, jeśli wykaże, że poniesienie pełnych kosztów groziłoby uszczerbkiem utrzymania koniecznego. W takim przypadku sąd może zwolnić od części kosztów, nieprzekraczającej najmniejszego wpisu znanego w procedurze sądowoadministracyjnej, uznając, że taka kwota nie jest w stanie wpłacić tylko osoba znajdująca się w skrajnym ubóstwie.Stan faktyczny
Skarżąca A. W. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu dotyczącym odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych. Skarżąca podała, że nie dysponuje środkami na koszty sądowe, uzyskuje dochód 3000 zł brutto, nie posiada majątku i nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym. Do wniosku dołączono dokumenty potwierdzające jej sytuację finansową, w tym wyciągi bankowe wskazujące na przekroczenie limitu zadłużenia oraz umowę najmu lokalu.Rozstrzygnięcie
Referendarz postanowił zwolnić skarżącą od kosztów sądowych w zakresie obejmującym część każdorazowej opłaty sądowej przekraczającą kwotę 100 zł oraz odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 lipca 2015 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za okres od lipca do grudnia 2009 r. w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a 1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych w zakresie obejmującym część każdorazowej opłaty sądowej przekraczającą kwotę 100 (słownie: sto) złotych; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Pełnomocnik skarżącej, będący adwokatem, przedstawił jej wniosek
o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca stwierdziła w nim, że nie dysponuje żadnymi środkami na poniesienie jakichkolwiek kosztów sądowych. Podała, że uzyskuje dochód z wynagrodzenia za pracę
w wysokości 3000 zł brutto, nie posiada majątku i nie pozostaje z nikim we wspólnym gospodarstwie domowym.
Na wezwanie referendarza sądowego pełnomocnik skarżącej nadesłał odpisy
i wydruki: zaświadczenia o zatrudnieniu i zarobkach w okresie od grudnia ubiegłego roku do maja roku bieżącego (najwyższe wynagrodzenie netto uzyskała skarżąca
w grudniu – 2593,22 zł, najniższe w lutym – 2098,15 zł), zeznania podatkowego skarżącej za ubiegły rok, w którym wykazano wyłącznie przychody z wynagrodzenia za pracę, trzy miesięczne wyciągi z rachunku bankowego skarżącej za okres od 18 kwietnia do 18 czerwca 2015 r. (w ostatnim miesiącu ujemne saldo końcowe na rachunku wyniosło 8.999,56 zł przy przyznanym limicie zadłużenia w wysokości
9000 zł i był to pierwszy wyciąg, odnotowujący nadwyżkę uznań, w łącznej kwocie 2.216,72 zł, nad obciążeniami, w łącznej kwocie 2.051,51 zł; w jeszcze wcześniejszym miesiącu wspomniany limit zadłużenia został przekroczony
o 164,77 zł), dokumenty dotyczące należności za usługi telekomunikacyjne i kredytu na rachunku skarżącej oraz odpis umowy najmu lokalu z dnia 28 października
2010 r. (skarżąca występuje w niej jako najemca, czynsz najmu wynosi 1100 zł)
Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 2 tej ustawy obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W niniejszej sprawie strona skarżąca nie wykazała, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia takiego wniosku w całości. Nie można przecież stracić z pola widzenia, że wnioskodawczyni dysponuje stałym dochodem w postaci wynagrodzenia odczuwalnie wyższego niż płaca minimalna. Wprawdzie jej wydatki przekraczały wynagrodzenie, co doprowadziło do wykorzystania limitu zadłużenia na rachunku bankowym i konieczności jego spłaty, lecz nie oznacza to, iż sytuacja ta wyklucza poniesienie jakichkolwiek kosztów sądowych, jak podniesiono we wniosku. Sytuacja ta musi być bowiem oceniana z punktu widzenia kryteriów obiektywnych,
a w ich świetle osoba dysponująca dochodem w rozpatrywanej wysokości może wygospodarować pewne środki na potrzeby postępowania. Skądinąd również skarżąca po przekroczeniu limitu zadłużenia zdołała zredukować swoje wydatki na tyle, że w ramach swojego rachunku bankowego osiągnęła nadwyżkę wpływów nad obciążeniami, odwracając diametralnie stan rzeczy panujący przed przekroczeniem limitu.
Z drugiej strony nie można jednak nie wziąć pod uwagę, że zgodnie ze zgromadzonym materiałem dowodowym skarżąca zamieszkuje samotnie i ponosi koszty utrzymania, które są relatywnie wysokie w stosunku do jej wynagrodzenia. Zachodzi zatem niebezpieczeństwo, że obowiązek uiszczenia kosztów sądowych
w pełnej wysokości mógłby się wiązać z uszczerbkiem utrzymania koniecznego.
W ocenie rozpoznającego wniosek bez takiego uszczerbku skarżąca może pokryć wyłącznie część kosztów, o której mowa w sentencji, równą najmniejszemu wpisowi znanemu w procedurze sądowoadministracyjnej. Takiej kwoty, nieprzekraczającej nawet 5% wynagrodzenia skarżącej, nie są w stanie wpłacić tylko osoby znajdujące się w skrajnym ubóstwie.
Mając to na względzie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258
§ 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło