I SA/Gl 582/08
PostanowienieWSA w Gliwicach2009-01-06
Skład orzekający: Gabriel Radecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeśli jej dochód, mimo że niewielki, pozwala na pokrycie tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania?Ratio decidendi
Osoba fizyczna może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. W analizowanym przypadku skarżąca otrzymuje stały dochód z emerytury, który pozwala na bieżące pokrywanie kosztów utrzymania, w tym wydatków na leczenie. Zestawienie tego dochodu z opłatą sądową od zażalenia, która stanowi niewielką część jej emerytury, prowadzi do wniosku, że skarżąca jest w stanie wygospodarować środki na pokrycie tej opłaty bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie odrzucające wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi i uiszczenia wpisu sądowego. Wraz z zażaleniem wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, argumentując niskim dochodem z emerytury i koniecznością ponoszenia wydatków na mieszkanie i leki. Po wezwaniu do uzupełnienia danych, skarżąca przedstawiła dokumenty dotyczące dochodów i wydatków. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżąca jest w stanie pokryć koszty sądowe bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Rozstrzygnięcie
Odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 6 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]., nr [...] w przedmiocie ulg płatniczych – umorzenia zaległości podatkowej i odsetek za zwłokę w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy.
Składając zażalenie na postanowienie z dnia 6 października 2008 r., odrzucające wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi oraz do uiszczenia od niej wpisu sądowego w kwocie [...] zł, skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek, podkreśliła, że jest osobą samotną, utrzymującą się jedynie z emerytury w wysokości [...] zł, której nie stać na opłacenie opłaty sądowej w kwocie [...] zł. Wyjaśniła bowiem, że po opłaceniu mieszkania (około
[...] zł) oraz wykupieniu leków ([...] zł) na utrzymanie pozostaje jej około [...] zł. Według wniosku strona nie posiada żadnego majątku.
Na wezwanie referendarza sądowego do uzupełnienia danych zawartych we wniosku skarżąca nadesłała odpisy: rocznego obliczenia podatku za 2007 r. przez organ rentowy i decyzji w sprawie waloryzacji emerytury (w ich świetle dochód skarżącej stanowi emerytura w wysokości netto [...] zł), dokumentów dotyczących niektórych wydatków okresowych (m. in. faktura za paliwo gazowe za okres od 16 grudnia 2008 r. do 16 lutego 2009 r. opiewająca na kwotę [...] zł, rachunek za energię elektryczną w wysokości [...] zł i rozliczenie opłat za lokal mieszkalny informujące, iż miesięczna opłata wynosi [...] zł) oraz zaświadczenie o zameldowaniu. Oświadczyła nadto, że zamieszkuje w lokalu należącym do jej córki, jednak samodzielnie ponosi związane z tym koszty, oraz sprecyzowała, że na leki, które musi stale zażywać, wydaje około [...] zł miesięcznie.
Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 tego Prawa obejmującym m. in. zwolnienie od kosztów sądowych – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w powyższym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie tego faktu. Innymi słowy, na skutek wskazanych przez nią dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest ona w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania.
Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić trzeba, że przesłanka powyższa nie zachodzi. Skarżąca otrzymuje bowiem stały dochód w wysokości pozwalającej jej na bieżące pokrywanie kosztów utrzymania koniecznego, w tym wydatków na leczenie. Zestawienie tego dochodu z opłatą sądową, której uiszczenie może wchodzić w grę na obecnym etapie postępowania, tj. wpisem od zażalenia
w wysokości najniższej spośród przewidzianych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w ocenie rozpoznającego wniosek prowadzi do konkluzji, że wnioskodawczyni jest w stanie wygospodarować środki na pokrycie tej opłaty, stanowiącej przecież mniej niż 1/10 jej emerytury. Nie powinno to się przy tym wiązać z uszczerbkiem utrzymania koniecznego strony. Podkreślić zresztą wypada, że strona nie udowodniła, aby wydatki, na podstawie których w zaskarżonej decyzji wyliczono sumę kosztów jej utrzymania, nie obejmującą wyżywienia, uległy istotnemu podwyższeniu (w porównaniu z przedstawionymi odpisami faktur
i rachunków koszty energii elektrycznej wzrosły z [...] zł do [...] zł, opłaty za gaz z [...] zł do [...] zł, natomiast koszt zakupu lekarstw według jej ostatniego oświadczenia pozostał na poprzednim poziomie). W przypadku czynszu za mieszkanie można wręcz odnotować nieznaczną obniżkę (w decyzji wskazano kwotę [...] zł, z kolei w przedłożonym przez skarżącą odpisie rozliczenia – [...] zł). Tymczasem emerytura skarżącej powiększyła się o kwotę, która przekracza wysokość wpisu od zażalenia (w zaskarżonej decyzji wskazano, że skarżąca otrzymuje emeryturę w kwocie [...] zł netto).
Na marginesie zaznaczyć wypada, że bez znaczenia dla dotychczasowych konstatacji pozostaje fakt, iż wpis od skargi w niniejszej sprawie wynosi [...] zł. Obowiązek uiszczenia tej opłaty może wszak powstać jedynie w wyniku ewentualnego uwzględnienia zażalenia, które skarżąca właśnie wniosła. Ta hipotetyczna możliwość nie ma jednak znaczenia dla rozstrzygnięcia rozpatrywanego wniosku, gdyż jego oddalenie nie pozbawia strony prawa do złożenia kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy w sytuacji, gdyby była ona zobowiązana do opłacenia wpisu od skargi.
Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku
z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło