I SA/Gl 587/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Przemysław Dumana po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy sprawy ze skargi G. S. i M. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych p o s t a n a w i a przywrócić termin do wniesienia skargi kasacyjnej Wyrokiem z dnia 10 grudnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę G. S. i M. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. oznaczoną w sentencji niniejszego orzeczenia. Odpis tego doręczono pełnomocnikowi skarżących (córce) w dniu 4 marca 2014r. Z kolei postanowieniem sądu z dnia 24 marca 2014 r. ustanowiono dla skarżących radcę prawnego z urzędu. Pismem z dnia 8 maja 2014 r., skierowanym do radcy prawnego W. W., Dziekan Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. wyznaczył ją pełnomocnikiem skarżących. Odpis tego pisma wpłynął do Sądu w dniu 16 maja 2014 r. We wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik wskazał, że pismo Okręgowej Izby Radców Prawnych w K., wyznaczające ją pełnomocnikiem skarżących z urzędu, wpłynęło do jego kancelarii w dniu 16 maja 2014 r. Zaakcentował, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dopiero z chwilą otrzymania przez pełnomocnika informacji na temat wyznaczenia go pełnomocnikiem z urzędu, rozpoczyna dla niego bieg 30 dniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej i przy zachowaniu tego terminu nie można przypisać winy w niezachowaniu pierwotnego terminu do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie podkreślić należy, że trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie został uchybiony. Z uwagi na doręczenie skarżącej odpisu wyroku z uzasadnieniem w dniu 4 marca 2014 r. upłynął on bowiem z dniem 3 kwietnia 2014 r. Termin przewidziany na wniesienie skargi kasacyjnej jest terminem ustawowym, nie może być zatem skrócony ani przedłużony. Dopuszczalne jest jednak jego przywrócenie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie: P.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z kolei w myśl art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do Sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodobniając okoliczności wskazujące na brak winy w tym uchybieniu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 omawianej ustawy). Należy w tym miejscu odnotować, że zastosowanie literalnej wykładni powołanego wyżej przepisu art. 87 § 4 P.p.s.a. oznaczałoby, że termin do dokonania czynności, której uchybiono (w tym również sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej) przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu powinien zawsze zamykać się w ciągu 7 dni od daty, w której ustała przyczyna uchybienia terminu. Przyjęcie takiego założenia w praktyce prowadziłoby do ograniczenia pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu terminu do sporządzenia skargi kasacyjnej do 7 dni, liczonego od momentu, w którym mógł on zaznajomić się ze sprawą, co w praktyce mogłoby uniemożliwić sporządzenie prawidłowo skonstruowanej skargi kasacyjnej. Ponadto stawiałoby to w uprzywilejowanej sytuacji pełnomocników ustanowionych w drodze wyboru, którzy teoretycznie na sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej dysponują 30 dniami (zgodnie z art. 177 § 1 P.p.s.a.). Tego typu zróżnicowanie sytuacji prawnej pełnomocników jest niczym nieuzasadnione i nie powinno mieć miejsca (por. np. postanowienie NSA z dnia 1 października 2010 r. sygn. akt I OZ 725/10). Obecnie, na gruncie orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz uchwały 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 lutego 2009 r. sygn. akt III CZP 117/08 (LEX nr 478083), wypracowano jednolite stanowisko judykatury i doktryny. Zarówno w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienia NSA: z dnia 8 czerwca 2005 r., sygn. akt I FZ 198/06; z dnia 15 kwietnia 2005 r. sygn. akt II OZ 253/05; z dnia 6 stycznia 2010 r., I OZ 1164/09; z dnia 1 października 2010 r. sygn. akt I OZ 725/10, LEX nr 741980; z dnia 19 lipca 2012 r., sygn. akt II OZ 612/12, LEX nr 1225743) jak i w piśmiennictwie (por. B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Warszawa 2011 r., s. 286 – 287) dominuje pogląd, iż przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej ustaje w dniu, w którym radca prawny (adwokat, doradca podatkowy, rzecznik patentowy) miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż dzień upływu 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie. W podobnym duchu wypowiedział się nadto Europejski Trybunał Praw Człowieka (por. uzasadnienie wyroku z dnia 14 września 2010 r. w sprawie Subicka v. Polska nr 29342/06, LEX nr 603448). W rozpatrywanej sprawie radca prawny wyznaczony w ramach przyznanego skarżącej prawa pomocy otrzymał informację o wyznaczeniu go pełnomocnikiem w dniu 16 maja 2014 r. i ten dzień należy traktować jako moment "ustanowienia w ramach prawa pomocy", o którym mowa w art. 244 § 2 P.p.s.a. Po tym fakcie skontaktował się ze skarżącymi w celu dokonania analizy stanu faktycznego i prawnego oraz ustalenia "stanowiska kasacyjnego" oraz wniósł wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej przed upływem trzydziestu dni. Przenosząc zatem powyższe rozważania na grunt tej sprawy należało stwierdzić, że wniosek o przywrócenie uchybionego terminu został złożony w terminie, a uchybienie terminu jest usprawiedliwione. Pełnomocnik strony skarżącej uprawdopodobnił bowiem, że niemożność terminowego złożenia skargi kasacyjnej zaistniała na skutek okoliczności niezawinionych przez niego. Dowiedział się on o wyznaczeniu jego osoby do reprezentowania skarżących już po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Pełnomocnik nie miał zatem realnej możliwości wniesienia skargi kasacyjnej w terminie i co oczywiste nie ponosi winy w uchybieniu temu terminowi. Czyni to wniosek o przywrócenie terminu uzasadnionym. W związku z powyższym, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.