I SA/Gl 588/08

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 listopada 2008 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]., nr [...] w przedmiocie ulgi płatniczej – umorzenia zaległości podatkowej w kwestii wniosku o przyznanie prawa pomocy p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od wpisu sądowego od skargi. Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości [...] zł, skarżący w piśmie z dnia 17 lipca 2008 r. wniósł o zwolnienie go od tej opłaty. Żądanie to podtrzymał w treści urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, w której również wspomniał o niemożliwości uiszczenia wpisu, nie wypełniając jednak jego rubryki nr 4, przeznaczonej dla sprecyzowania zakresu wniosku. Wnioskodawca podniósł, że jego trzyosobowa rodzina utrzymuje się jedynie z otrzymywanej przez niego renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w wysokości [...] zł. Jako jedyny składnik swojego majątku wymienił dom o powierzchni 135,1 m2 oraz niewielką nieruchomość rolną (0,14 ha). Ponadto odwołał się do ustaleń poczynionych w toku innych postępowań w przedmiocie składanych przez niego wniosków, w wyniku których wielokrotnie przyznawano mu prawo pomocy, ostatnio postanowieniem z dnia 29 września 2008 r., sygn. akt I SA/Gl 78/08, zwalniającym go z kosztów sądowych. Do wniosku skarżący dołączył kserokopię "odcinka" świadczenia otrzymanego przez niego w ostatnim miesiącu, potwierdzającego jego twierdzenia w tym zakresie. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Przystępując do rozpoznania wniosku, najpierw należy ustalić jego zakres. Kwestia ta może bowiem budzić wątpliwości, gdyż skarżący nie wypełnił rubryki nr 4 urzędowego formularza przeznaczonej dla złożenia oświadczenia w tej materii. Niemniej jednak w piśmie z dnia 17 lipca 2008 r., nadesłanym w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, wyraźnie wskazał, że domaga się on zwolnienia właśnie z tej opłaty, wspominając o niej również w treści urzędowego formularza. Przyjąć zatem należy, że skarżący wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od skargi. Odnotować przy tym wypada, iż w orzecznictwie uznaje się taki sposób wyrażania żądania przyznania prawa pomocy za dopuszczalny i odpowiadający warunkom formalnym, jakie musi spełnić tego rodzaju wniosek (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 maja 2007 r., sygn. akt II FZ 203/07). W ocenie rozpoznającego wniosek dopuszczalne jest również żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu, choć w rubryce 4 urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy nie przewidziano możliwości wyboru takiego zakresu zwolnienia. Nie pozbawia to wszak wnioskującego prawa do domagania się zwolnienia tylko ze ściśle określonej części kosztów sądowych, np. z wpisu od skargi, mimo iż aby to prawo zrealizować, nie może on skorzystać z rubryki 4 urzędowego formularza, lecz musi niejako własnoręcznie to dopisać, zamieszczając stosowne oświadczenie w treści wniosku. Jeśli zaś to uczyni, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, to orzeczenie w zakresie szerszym stanowi naruszenie zasady skargowości poprzez wyjście poza ramy zakreślone żądaniem wnioskodawcy. Nie ma też znaczenia, iż zwolnienie od opłat sądowych w części, które stosownie do art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) składa się na jeden z częściowych zakresów prawo pomocy, w myśl art. 245 § 4 przywołanego Prawa może polegać tylko na zwolnieniu od ułamkowej części opłat albo określonej ich kwoty pieniężnej. Niewątpliwie wszak wyliczenie to ma charakter jedynie przykładowy, co oznacza, iż zwolnienie takie może również sprowadzać się do zwolnienie z konkretnej opłaty, np. od wpisu, jak domaga się tego skarżący. Zgodnie z kolei z art. 246 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnym przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie tego faktu. Innymi słowy, na skutek wskazanych przez nią dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest ona w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić trzeba, że przesłanka powyższa w stosunku do skarżącego została spełniona. Wprawdzie bowiem otrzymuje on stały dochód w postaci świadczenia rentowego, jednak jego wysokość jest nieznaczna i nie może być uznana za wystarczającą dla łącznego pokrycia wszystkich wydatków trzyosobowej rodziny i nawet najmniejszych opłat sądowych. Jest przecież poza sporem, iż jakichkolwiek dodatkowy wydatek wiązałby się dla wnioskodawcy i jego rodziny nie tylko z uszczerbkiem utrzymania koniecznego, ale wręcz z zagrożeniem dla podstawowych warunków egzystencji. Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.