I SA/Gl 59/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Wiciak, po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego postanawia odmówić zmiany postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 kwietnia 2009 r. o zwolnieniu skarżącego od kosztów sądowych w zakresie obejmującym część każdorazowej opłaty sądowej przekraczającą kwotę 50 zł i oddalającego wniosek o prawo pomocy w pozostałym zakresie. WSA/post.1 - sentencja postanowienia W odpowiedzi na wezwanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] nr [...] wydaną w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego, skarżący H. Z. wniósł o przyznanie mu prawa pomocy. W druku urzędowego formularza wniosku (PPF) zwrócił się on o zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek podniósł, że ma [...] lat i jest emerytem. Z uwagi na posiadane schorzenia nie jest w stanie zapewnić sobie dodatkowych źródeł dochodu. Zamieszkuje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z synem, który jest cieślą i jego praca charakteryzuje się sezonowością zatrudnienia. W okresie zimowym jego syn pozostaje bez dochodu. Z treści oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika nadto, że wnioskujący posiada dom o pow. 60 m² oraz nieruchomość rolną - łąkę o pow. 17 arów. Dochód wspomnianego gospodarstwa - na dzień wypełnienia druku PPF – został oznaczony w kwocie 915,41 zł (świadczenie emerytalne skarżącego). W dniu 8 kwietnia 2009 r. skarżący nadesłał dodatkowe dokumenty źródłowe i wyjaśnienia. Na podstawie złożonego formularza PPF i dodatkowych dokumentów źródłowych, postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2009 r. referendarz sądowy orzekł o przyznaniu skarżącemu prawa pomocy poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych w zakresie obejmującym część każdorazowej opłaty sądowej przekraczającą kwotę 50 zł i o oddaleniu wniosku o prawo pomocy w pozostałym zakresie. Rozpoznający wniosek ustalił, że syn skarżącego w okresie od 19 sierpnia 2008r. do 30 września 2008 r. osiągnął wynagrodzenie z tytułu pracy w kwocie 921,88 zł brutto, co pozwala oszacować, że miesięczne wynagrodzenie A. Z. wynosi około 615,00 zł brutto. Stałe miesięczne opłaty ponoszone w gospodarstwie domowym wynoszą około 185,74 zł. Dodatkowo w okresie zimowym skarżący ponosi koszty ogrzewania, tj. zakupu węgla i drewna. Skarżący oświadczył nadto, że ma zmiany zwyrodnieniowe w odcinku szyjnym i lędźwiowym kręgosłupa, co w połączeniu z chronicznym bólem stawów skutkuje znacznym ograniczeniem ruchowym. Ocena sytuacji skarżącego uzasadnia zdaniem referendarza sądowego wniosek, że przesłanka zwolnienia częściowego od kosztów sądowych w stosunku do niego zachodzi i że bez wspomnianego niebezpieczeństwa uszczerbku utrzymania koniecznego może on uiścić jedynie ułamek kosztów postępowania. Ustalając ten ułamek, wzięto pod uwagę także to, że syn skarżącego otrzymuje wynagrodzenie uzależnione od prac o charakterze sezonowym, a zgodnie z deklaracją skarżącego syn podejmuje pracę wraz z nastaniem wiosny. Z tych względów przyjęto, że A. Z. winien otrzymywać w chwili obecnej wynagrodzenie ustalone szacunkowo na bazie przedłożonych dokumentów źródłowych. Zaznaczono także, iż uiszczenie każdorazowej opłaty sądowej w kwocie 50 zł, nawet przy założeniu, że skarżący będzie zobowiązany do uiszczenia jednocześnie dwóch wpisów od skargi (w tym w sprawie I SA/Gl 60/09), odbędzie się bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla niego i syna. Analogiczne rozstrzygnięcie referendarza sądowego zapadło w sprawie ze skargi H. Z. o sygn. I SA/Gl 60/09. Orzeczenie referendarza sądowego, wraz z pouczeniem o sprzeciwie, doręczone zostało skarżącemu w dniu 8 maja 2009 r. W piśmie procesowym z dnia 18 maja 2009 r. (data nadania pisma) zatytułowanym "Wniosek", skarżący zwrócił się do Sądu o zmianę zapadłego postanowienia w ten sposób, że za dwie sprawy obowiązany będzie uiścić opłatę "nie 2 x 50 zł = 100 zł , tylko 1 x 50 zł = 50 zł". Dodał, iż jego sytuacja jest Sądowi znana. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm), zwanej dalej w skrócie: ppsa, postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Z uwagi na powyższe należało po pierwsze uznać, iż pismo strony skarżącej z dnia 18 maja 2009 r. stanowi wniosek o zmianę postanowienia referendarza sądowego z dnia 21 kwietnia 2009 r. o przyznaniu stronie prawa pomocy w zakresie częściowym. W dalszej zaś kolejności zbadać należało, czy w sprawie zachodzą nowe okoliczności i to takie, które pozwalałyby na zmianę wskazanego wyżej postanowienia referendarza sądowego. Odpowiadając na tak postawione pytanie, udzielić należy odpowiedzi przeczącej. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy ppsa, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, czyli w świetle art. 245 § 3 przywołanej ustawy obejmującym m. in. zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części, następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozpoznając wniosek skarżącego o zmianę postanowienia referendarza, mając na względzie treść cytowanego wyżej art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, Sąd wziął pod uwagę oświadczenia strony, zawarte w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF), przedstawione w toku postępowania dokumenty źródłowe, jak również ocenę szeroko pojętych możliwości finansowych wnioskującego, dokonaną przez referendarza sądowego. Przede wszystkim zaś, co należy zaznaczyć, Sąd stwierdził, że wniosek strony skarżącej o zmianę postanowienia nie wskazuje na jakiekolwiek nowe okoliczności, dotyczące sytuacji materialnej wnioskującego i jego rodziny, które byłyby nieznane rozpatrującemu wniosek o prawo pomocy referendarzowi sądowemu. Mając zatem na względzie stałe miesięczne dochody w gospodarstwie domowym skarżącego i ich relację do ponoszonych stale wydatków, Sąd doszedł do przekonania, iż zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych w zakresie każdorazowej opłaty sądowej przekraczającej wysokość 50 zł, zabezpiecza jego prawo do Sądu i nie spowoduje uszczerbku w koniecznym utrzymaniu wnioskującego. Mając na uwadze powyższe, na podstawie przytoczonych przepisów i przy zastosowaniu art. 16 § 2 ppsa orzeczono jak w sentencji postanowienia.