I SA/Gl 59/09

PostanowienieWSA w Gliwicach2009-11-25

Skład orzekający: Piotr Łukasik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, może zostać uwzględniony, jeśli część wniosku o zwolnienie od kosztów została już prawomocnie oddalona, a sytuacja materialna skarżącego nie uległa istotnej zmianie?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, który został już prawomocnie rozstrzygnięty, nie może być ponownie uwzględniony, chyba że nastąpiła istotna zmiana okoliczności. Okoliczności wskazane przez skarżącego, takie jak zakup okularów dla syna czy zmiana kwalifikacji gruntów, nie stanowiły istotnej zmiany jego sytuacji materialnej. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata może zostać uwzględniony, jeśli poniesienie kosztów zatrudnienia profesjonalnego pełnomocnika mogłoby skutkować uszczerbkiem koniecznego utrzymania skarżącego i jego syna, zwłaszcza gdy celem jest sporządzenie skargi kasacyjnej.
Stan faktyczny
Skarżący H.Z. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek o zwolnienie od kosztów był już częściowo rozstrzygnięty prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego. Skarżący podnosił, że jego sytuacja materialna uległa zmianie, wskazując na zakup okularów dla syna i zmianę kwalifikacji gruntów. Skarga skarżącego została odrzucona z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego. Skarżący domagał się ustanowienia adwokata, wskazując na potrzebę sporządzenia skargi kasacyjnej.
Rozstrzygnięcie
Referendarz sądowy postanowił oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie całkowitym i ustanowić dla skarżącego adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym postanawia: 1) oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla skarżącego adwokata Prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 21 kwietnia 2009 r. zwolniono H.Z. od kosztów sądowych w zakresie obejmującym część każdorazowej opłaty sądowej przekraczającą kwotę [...] zł. W pozostałym zakresie wniosek o zwolnienie od kosztów oddalono. W piśmie procesowym z dnia 18 września 2009 r. (data nadania) skarżący wniósł o "zaniechanie wykonania uiszczenia wpisu sądowego." Wskazał on, iż jego sytuacja jest Sądowi znana, nadto jego syn zmuszony był dokonać zakupu okularów. Skarżący podał również, że "pojawiła się istotna dla sprawy zmiana", dotycząca powierzchni działki. Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 października 2009 r., po bezskutecznym ponownym wezwaniu skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, odrzucono skargę H.Z. Pismem procesowym z dnia 20 października 2009 r. skarżący zwrócił się do Sądu z wnioskiem o "ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata". W dalszej kolejności, odpowiadając na wezwanie referendarza sądowego, skarżący nadesłał urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym rozszerzył zakres zgłaszanego wcześniej wniosku. W druku PPF z dnia 10 listopada 2009 r. wystąpił bowiem o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie adwokata. W motywach wniosku odnotował, że ma [...] lat i jest emerytem. Podniósł dalej, że skargę w tej sprawie wniósł do Sądu "bo urząd chciał go oszukać i zmniejszyć mu działkę." We wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z synem, który jest "budowlańcem." Wyjaśnił przy tym, że z powodu okresu jesienno-zimowego syn nie ma obecnie zleceń. W treści oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący zeznał, że posiada dom o pow. 60 m2 z poddaszem oraz łąkę o pow. 17 arów. Źródłem utrzymania skarżącego pozostaje jego świadczenie emerytalne w kwocie 915,41 zł. Po rozpoznaniu wniosku zważono, co następuje: W punkcie wyjścia należy zaznaczyć, że wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych został już w tej sprawie prawomocnie rozstrzygnięty. Obecnie nie dostrzeżono nowych okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę uprzednio zajętego stanowiska. Akcentowana przez skarżącego okoliczność zakupu okularów dla syna nie mogła wpłynąć do zmianę oceny dokonanej w ramach postanowienia z dnia 21 kwietnia 2009 r. Nie jest to bowiem zmiana istotna, która w sposób trwały zmieniłaby sytuację materialną skarżącego, tym bardziej, że rzeczony zakup miał miejsce ponad dwa miesiące temu. W kontekście omawianego tutaj dobrodziejstwa procesowego, jakim niewątpliwie jest instytucja prawa pomocy, nie sposób przyjąć, że akcentowana przez skarżącego zmiana kwalifikacji należących do niego gruntów, mogłaby wpłynąć w istotny sposób na jego możliwości płatnicze. W tym stanie rzeczy, wobec stwierdzonego braku zmiany okoliczności (art. 165 P.p.s.a.), referendarz sądowy oddalił obecnie złożony wniosek, co w praktyce oznacza, że w mocy pozostaje poprzednie rozstrzygnięcie, przyjęte w pkt 1 sentencji postanowienia z dnia 21 kwietnia 2009 r. W dalszym ciągu, w ocenie referendarza sądowego, skarżący będzie w stanie uiścić należne opłaty sądowe limitowane do kwoty [...] zł. Dokonana uprzednio ocena możliwości płatniczych skarżącego wpłynąć musi na weryfikację zasadności wniosku skarżącego o ustanowienie adwokata. Wypada ponownie w tej sprawie zaakcentować, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Już w ramach poprzedniego orzeczenia uznano, że skarżący ma ograniczone możliwości zarobkowania. Z tych względów przyjęto obecnie, iż poniesienie kosztów zatrudnienia adwokata mogłoby skutkować uszczerbkiem utrzymania koniecznego skarżącego i jego syna. Zasadność uwzględnienia wniosku skarżącego o ustanowienie adwokata doznaje nadto wzmocnienia na skutek okoliczności faktycznych tej sprawy. Skarżący wskazał bowiem wprost, że fachowy pełnomocnik jest mu potrzebny do sporządzenia skargi kasacyjnej od postanowienia kończącego postępowanie w tej sprawie. Uznano zatem, że intencją skarżącego jest wniesienie skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu z dnia 5 października 2009 r., ta zaś wymaga sporządzenia przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego bądź doradcy podatkowego. Z powyższych względów, w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło