I SA/Gl 596/15
WyrokWSA w Gliwicach2015-10-15
Skład orzekający: Eugeniusz Christ, Przemysław Dumana, Dorota Kozłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Poczta Polska S.A. ma uprawnienia do wystawiania tytułów wykonawczych w celu egzekucji zaległych opłat abonamentowych RTV, a urzędy skarbowe są właściwe do prowadzenia takiej egzekucji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Poczta Polska S.A. ma uprawnienia do wystawiania tytułów wykonawczych w celu egzekucji zaległych opłat abonamentowych RTV, a urzędy skarbowe są właściwe do prowadzenia takiej egzekucji. Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych wynika wprost z ustawy, a Poczta Polska działa na podstawie ustawowego obowiązku egzekucji. Opłata abonamentowa ma charakter daniny publicznej, do której stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące przedawnienia, co oznacza 5-letni termin przedawnienia.Stan faktyczny
Skarżąca D. Ł. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. utrzymujące w mocy postanowienie o uznaniu jej zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione. Zarzuty dotyczyły m.in. braku umowy z Pocztą Polską, nieotrzymania upomnień, błędnego okresu przedawnienia, braku uprawnień Poczty Polskiej do wystawiania tytułów wykonawczych oraz braku kompetencji urzędów skarbowych do egzekucji. Skarżąca podniosła również kwestię zakwestionowania opłat abonamentowych przez Komisję Europejską.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędzia NSA Przemysław Dumana, Sędzia WSA Dorota Kozłowska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 października 2015 r. sprawy ze skargi D. Ł. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. (dalej: Dyrektor COF, wierzyciel) postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], na podstawie art. 34 § 2 i art. 17 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2012 r., poz. 1015 z późn. zm., obecnie tj. Dz.U. z 2014 r., poz. 1619, dalej: u.p.e.a.) w zw. z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz.U. z 2005 r. Nr 85, poz. 728 z późn. zm., dalej: ustawa abonamentowa) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 267, dalej: k.p.a.) w zw. z art. 144 k.p.a. i art. 18 u.p.e.a. po rozpoznaniu zażalenia D. Ł. (dalej: skarżąca, zobowiązana) utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] r., nr [...] wydane z upoważnienia Dyrektora Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej, w którym zarzuty zobowiązanej uznano za nieuzasadnione.
Wierzyciel w związku z brakiem realizacji należności z tytułu zaległych opłat abonamentu RTV przez zobowiązaną sporządził tytuły wykonawcze o nr od [...] do nr [...], które w dniu z [...] r. zostały przekazane do realizacji Naczelnikowi Urzędu Skarbowego W. we W.. Przedmiotowe tytuły wykonawcze obejmowały: należności z tytułu zaległych opłat abonamentu RTV za okres od stycznia 2008 r. do lipca 2013 r. , w wysokości [...] zł oraz odsetki w wysokości [...] zł. Pismem z dnia 17 lutego 2014 r., zatytułowanym "odwołanie", sprecyzowanym na żądanie organu egzekucyjnego pismem z dnia 4 marca 2014 r. zobowiązana wniosła do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w administracji, których podstawą mieszczącą się w katalogu zawartym w art. 33 u.p.e.a. są:
1. wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku,
2. niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego,
3. brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a.
Zobowiązana uzasadniając podniesione zarzuty wskazała na:
1. brak umowy wiążącej ją z Pocztą Polską S.A. i TVP S.A na wnoszenie opłat abonamentowych,
2. nieotrzymanie upomnień wzywających do zapłaty abonamentu RTV,
3. błędne przyjęcie przez wierzyciela 5-cio letniego okresu przedawnienia roszczeń abonamentowych, zamiast 3 letniego,
4. brak uprawnień Poczty Polskiej S.A. do wystawiania tytułów egzekucyjnych, odkąd przestała być "urzędem pocztowym",
5. brak kompetencji urzędów skarbowych do egzekucji zaległych opłat abonamentowych.
Zobowiązana wskazała także na zakwestionowanie w dniu 7 grudnia 2011 r. przez Komisję Europejską pobierania opłat abonamentowych jako niezgodnego z prawem europejskim.
Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], wierzyciel uznał zarzuty za nieuzasadnione.
Zobowiązana po otrzymaniu postanowienia wierzyciela pismem z dnia 19 listopada 2014 r. złożyła do Dyrektora COF zażalenie, wskazując w nim na:
1. brak umowy wiążącej ją z Pocztą Polską S.A. na wnoszenie opłat abonamentowych,
2. błędne przyjęcie przez wierzyciela 5-cio letniego okresu przedawnienia roszczeń abonamentowych, zamiast 3 letniego, do czego zobowiązują przepisy k.p.a.,
3. brak uprawnień Poczty Polskiej S.A. do wystawiania tytułów egzekucyjnych, odkąd przestała być "urzędem pocztowym",
4. brak kompetencji urzędów skarbowych do egzekucji zaległych opłat abonamentowych,
5. nieotrzymanie "wezwań do zapłaty zaległego abonamentu" oraz indywidualnego numeru identyfikacyjnego nadanego na mocy rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187 poz.1342)
6. brak w wystawionych tytułach wykonawczych nadanego zobowiązanej indywidualnego numeru identyfikacyjnego.
Dyrektor COF rozpoznając zażalenie stwierdził, że obowiązki związane z rejestracją odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz uiszczaniem opłat za ich użytkowanie mają swoje źródło w przepisach ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych. Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej zgodnie z art. 2 ust. 3 tej ustawy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego i trwa do czasu ich wyrejestrowania lub dopełnienia w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych. Uprawnienia Poczty Polskiej S.A. do wystawiania tytułów wykonawczych i egzekwowania realizacji obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych, wynikającego wprost z przepisu art. 7 ust. 3 ustawy abonamentowej, nie zależą od swobodnego wyboru Poczty Polskiej S.A. jako wierzyciela, lecz opierają się na ustawowo sformułowanym obowiązku prowadzenia przez Pocztę Polską S.A. egzekucji.
Dyrektor COF powołał się również na stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, który w uzasadnieniu wyroku z 16 marca 2010 r. sygn. akt K 24/08, stwierdził, że mimo, iż obowiązek uiszczania abonamentu nie należy do zakresu administracji rządowej, przepis art. 3 u.p.e.a. nie stanowi przeszkody prowadzenia egzekucji administracyjnej opłat abonamentowych. Poczta Polska S.A. jest wierzycielem i egzekucja nieuiszczonego abonamentu jest prawnie możliwa, gdyż ustawa o opłatach abonamentowych z dnia 21 kwietnia 2005 r., jako lex specialis ma pierwszeństwo przed przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym. Poczta Polska S.A. nie ustala wysokości należności z tytułu niezapłaconego abonamentu, bo i wysokość ta i obowiązek zapłaty wynikają wprost z przepisów ustawy.
Odnosząc się do podniesionego przez zobowiązaną charakteru opłaty abonamentowej wierzyciel wskazał, że abonament radiowo-telewizyjny, zgodnie z poglądem wyrażonym w uzasadnieniu powołanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego jest rodzajem daniny publicznej niebędącej podatkiem, a jedynie zbliżonej do podatku. Nie jest on opłatą w klasycznej postaci, lecz ma charakter daniny publicznej związanej z możliwością korzystania z publicznych mediów i stanowi dochód celowy pozabudżetowy, przeznaczony na finansowanie misji publicznej Polskiego Radia i TVP. Abonament jest opłatą, o której mowa w art. 2 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm., obecnie t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 613, dalej: O.p.), zgodnie z którym w przypadku, gdy odrębne przepisy nie stanowią inaczej, przepisy działu III Ordynacji podatkowej - Zobowiązania podatkowe, stosuje się również do opłat oraz niepodatkowanych należności budżetu państwa, do których ustalenia lub określenia uprawnione są organy inne niż organy podatkowe. Zatem na mocy tego przepisu, do opłat abonamentowych będzie miał zastosowanie między innymi art. 70 § 1 O.p., który stanowi, iż zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Tym samym, także obowiązek zapłaty opłaty abonamentowej będzie ulegał przedawnieniu w wyżej wskazanym terminie. Wierzyciel na poparcie prawidłowości swojego stanowiska powołał się na treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 listopada 2012 r. sygn. akt ISA/GI 210/12, w którym Sąd stwierdził: "opłata z tytułu rejestracji odbiornika radiowego lub telewizyjnego (abonamentu RTV) stanowi opłatę, o której mowa w art. 2 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (..), a to oznacza, że ma do niej zastosowanie art. 70 § 1 tej ustawy, a więc że opłata ta przedawnia się po upływie pięciu lat, licząc od końca roku, w którym upłynął termin jej płatności".
Odnosząc się do zarzutu, że zobowiązana nigdy nie zawierała z Pocztą Polską S.A. żadnej umowy i nigdy też nie otrzymywała żadnych upomnień do zapłaty z tytułu odbioru TV, Dyrektor COF podkreślił, że zgodnie z poglądem wyrażonym w uzasadnieniu powołanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej ciąży na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika z mocy prawa i nie trzeba w tym celu wydawać decyzji, ani postanowienia. Obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych został przez ustawodawcę nałożony na wszystkie podmioty, które posiadają i używają odbiorniki telewizyjne lub radiofoniczne, a obowiązek rejestracji odbiorników, który ma umożliwić zidentyfikowanie zobowiązanych do wnoszenia opłaty abonamentowej, tak samo jak sama opłata, ma charakter powszechny i dotyczy wszystkich obywateli. Dla obowiązku ponoszenia opłaty abonamentowej bez znaczenia pozostaje fakt, czy osoba ją uiszczająca korzysta lub zamierza korzystać z odbioru programów nadawanych przez Telewizję Polską S.A. czy Polskie Radio S.A. Opłaty abonamentowe nie są świadczeniem uiszczanym w zamian za dostarczaną ofertę programową przez publiczne media. Do zaistnienia obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych nie ma zatem potrzeby zawierania umowy cywilnoprawnej z Pocztą Polską S.A. ani z Telewizją Polską S.A. czy Polskim Radiem S.A.
Wierzyciel wskazał, że zobowiązana została powiadomiona o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych (nr [...]), czego dowodem jest duplikat Zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych z dnia 3 września 2008 r. Wraz z Zawiadomieniem o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych /telewizyjnych przesłano blankiety wpłat zawierające imię i nazwisko abonenta, jego adres oraz spersonalizowany numer rachunku bankowego dla wpłat RTV. Ponadto Dyrektor COF podniósł, że zobowiązana dokonała rejestracji odbiorników radiofonicznego i telewizyjnego w 1992 r.
Dyrektor COF wyjaśnił także, że w związku z wejściem w życie z dniem 13 grudnia 2007 r. rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342), Poczta Polska została zobowiązana, w terminie dwunastu miesięcy od dnia jego wejścia w życie, na podstawie § 5 ust. 2, do nadania indywidualnych numerów identyfikacyjnych posiadaczom imiennych książeczek i powiadomienia ich o tym fakcie. Rozporządzenie wskazywało również, że dotychczasowe dowody rejestracji odbiorników RTV w formie imiennych książeczek, stanowiły dowód ich zarejestrowania nie dłużej niż dwanaście miesięcy, od dnia wejścia w życie rozporządzenia (do dnia 13 grudnia 2008 r.) Na mocy rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. nie utraciły ważności dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników RTV dokonane na podstawie przepisów poprzedzających ustawę abonamentową co oznacza, że użytkownicy posiadający przed dniem wejścia w życie wskazanego wyżej rozporządzenia zarejestrowane odbiorniki RTV, do których należy także zobowiązana pozostali nadal abonentami zobowiązanymi do uiszczania opłat, za wyjątkiem osób, które dopełniły formalności zwolnienia od opłat lub wyrejestrowania posiadanych odbiorników. W piśmie Poczty Polskiej S.A. z dnia 25 sierpnia 2014 r., znak: [...], wierzyciel wskazał na fakt dokonania przez zobowiązaną w styczniu 1992 r. rejestracji odbiorników radiofonicznego i telewizyjnego, czego potwierdzeniem było wydanie jej imiennej książeczki radiofonicznej. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. (§ 5 ust. 2 zdanie drugie) Poczta Polska S.A. była zobowiązana wyłącznie do powiadomienia użytkowników o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego poprzez przesłanie zawiadomienia w formie wzoru, stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia. Przepis mówi o "powiadomieniu" użytkowników, a zatem przesłanie przez Pocztę Polską zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej (bez potwierdzenia odbioru), na prawidłowy adres użytkownika czyniło zadość wymogom określonym we wskazanym przepisie rozporządzenia. Potwierdza to również wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 października 2014 r., sygn. akt I SA/GI 518/14, w uzasadnieniu którego Sąd jednoznacznie stwierdził, że: "dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia. Prawodawca nakazał bowiem operatorowi przesłanie, a nie doręczenie stronie powiadomienia."
Wierzyciel stwierdził, że Poczta Polska nie odnotowała zwrotu przesyłki listowej zawierającej zawiadomienie, co pozwala przyjąć, że zostało ono przez zobowiązaną odebrane. Tylko w przypadku zwrotu przesyłki do Poczty Polskiej S.A. mogłaby zobowiązana dowodzić, że nie doszło do skutecznego zawiadomienia jej o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Poczta Polska S.A nie posiada również informacji, aby zobowiązana składała reklamację lub w jakiejkolwiek innej formie złożyła w placówkach Poczty Polskiej zarzut nieotrzymania zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, bądź wystąpiła o przesłanie duplikatu tego zawiadomienia.
Ponadto Dyrektor COF wskazał także, że zobowiązana była w latach 2005-2010 5-cio krotnie informowana w formie pisemnych zawiadomień, o narastającym zadłużeniu w opłatach abonamentowych, a w dniu 1 sierpnia 2012 r. doręczono pod adresem jej zamieszkania pełnoletniemu domownikowi wysłane przez Pocztę Polską upomnienie z dnia [...] r., nr [...], wzywające do uregulowania należności, informujące jednocześnie o zagrożeniu skierowania sprawy na drogę egzekucji administracyjnej. W upomnieniu podany był między innymi indywidualny numer identyfikacyjny nadany zobowiązanej.
Odnosząc się do kwestii braku w wystawionych tytułach wykonawczych nadanego zobowiązanej indywidualnego numeru identyfikacyjnego wierzyciel wskazał, że tytuł wykonawczy powinien zawierać elementy identyfikujące zobowiązanego wskazane w art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Powyższy przepis zobowiązuje wierzyciela wystawiającego tytuł wykonawczy do zamieszczenia w tytule wykonawczym imienia, nazwiska lub nazwy firmy zobowiązanego i jego adresu, a także określenie zatrudniającego go pracodawcy i jego adresu, jeżeli wierzyciel posiada taką informację. Umieszczenie danych osobowych zobowiązanego tylko w postaci jego imienia, nazwiska oraz adresu, w posiadaniu których jest wierzyciel, czyni zadość wskazanemu przepisowi ustawy.
Dyrektor COF nadmienił również, że Komisja Europejska nigdy nie zakwestionowała dopuszczalności publicznego finansowania TVP S.A. w formie abonamentu radiowo-telewizyjnego. Komisja natomiast uznała, że powierzenie misji publicznej TVP S.A. na mocy ustawy i potrzeba jej finansowania są uzasadnione w świetle prawa europejskiego.
W skardze na postanowienie Dyrektora COF, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżąca zarzuciła:
1. nieistnienie obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych z uwagi na braku umowy wiążącej ją z Pocztą Polską S.A. i Telewizją Polską S.A.,
2. nieotrzymanie "upomnień do zapłaty z tytułu odbioru TV",
3. brak uprawnień Poczty Polskiej S.A. do wystawiania tytułów egzekucyjnych, "odkąd przestała być urzędem pocztowym stając się Pocztą Polską Spółką Akcyjną",
4. brak kompetencji urzędów skarbowych do egzekucji zaległych opłat abonamentowych,
5. brak w wystawionych tytułach wykonawczych nadanego jej indywidualnego numeru identyfikacyjnego,
6. błędne przyjęcia przez wierzyciela 5-cio letniego okresu przedawnienia roszczeń abonamentowych, zamiast 3 letniego, do czego zobowiązują przepisy k.p.a.,
7. nieotrzymanie "wezwań do zapłaty zaległego abonamentu" oraz indywidualnego numeru identyfikacyjnego nadanego na mocy rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187 poz.1342).
Skarżąca kwestionując skuteczność doręczenia upomnienia stwierdziła, że upomnienie zostało doręczone Z. M., który na zwrotnym potwierdzeniu odbioru został określony jako mąż, a ona nie ma męża, a Z. M. jest jej kuzynem, zameldowanym pod wskazanym w upomnieniu adresem, ale od kilku lat przebywa za granicą. Jeżeli nawet odebrał on przesyłkę, to był to przypadek, a przesyłka do niej nie dotarła. Podniosła także, że nie otrzymała od wierzyciela uwierzytelnionych odpisów dokumentów, na podstawie których wysunięto wobec niej roszczenie o zapłatę zaległego abonamentu, o które w trybie art. 73 k.p.a. zwracała się do Poczty Polskiej S.A. Ponadto zarzuciła Poczcie Polskiej S.A. nieterminowe udzielanie odpowiedzi na pisma w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. Skarżąca wskazała ponownie na zakwestionowanie w dniu 7 grudnia 2011 r. przez Komisję Europejską pobierania opłat abonamentowych, jako niezgodnego z prawem europejskim.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Dyrektor COF w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją wcześniejszą argumentację.
Dodatkowo wierzyciel wskazał, że skarżącej wraz z pismem Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] r., znak: [...]. został przekazany uwierzytelniony duplikat w postaci Zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych /telewizyjnych, który stanowi obecnie, w stosunku do abonentów, którzy posiadali zarejestrowane odbiorniki radiofoniczne i/lub telewizyjne, na dzień wejścia w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r., jedyny i wyłączny dowód potwierdzający obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych. Przesłanie tego dokumentu przez Pocztę Polską S.A. było realizacją wniosków skarżącej o udostępnienie, na mocy art. 73 k.p.a., uwierzytelnionych odpisów dokumentów, na podstawie których wysunięto wobec niej roszczenie o zapłatę zaległych opłat abonamentowych.
Ponadto Dyrektor COF odniósł się do kwestii nierozpatrzenia w ustawowym terminie przez Pocztę Polską S.A. zarzutów podniesionych przez skarżącą w piśmie z dnia 17 lutego 2014 r. wskazując, że z uwagi na dużą ilość korespondencji wpływającej do Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A., nastąpiło opóźnienie w rejestracji pism, co spowodowało wydanie postanowienia dopiero w dniu [...] r. Odnosząc się do naruszenia art. 35 k.p.a. wierzyciel wskazał, że terminy określone w tym przepisie mają charakter terminów procesowych, a ich upływ nie pozbawia wierzyciela możliwości orzekania w sprawie, ani też nie powoduje wadliwości wydanego w postępowaniu postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 cyt. ustawy).
Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja/postanowienie zostało wydane
z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji/postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.).
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Postanowienie Dyrektora COF nie zawiera uchybień, które mogłyby uzasadniać wyeliminowanie go z obrotu prawnego.
Na wstępie rozważań Sąd dokona krótkiego rysu historycznego dotyczącego opłat abonamentowych. Po raz pierwszy opłaty "za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych" zostały ustawowo usankcjonowane mocą art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o Komitecie do Spraw Radia i Telewizji "Polskie Radio i Telewizja" ( Dz.U. z 1960 r. Nr 54, poz. 307), dodanego do niej z dniem 1 marca 1985 r., a ich wysokość była kształtowana przez Radiokomitet w porozumieniu z Ministrem do Spraw Cen i ogłaszana w wielokrotnie zmienianym zarządzeniu przewodniczącego Radiokomitetu z dnia 31 października 1985 r. w sprawie opłat za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (M.P. Nr 41, poz. 264, ze zm.). Obowiązki rejestracyjne w dacie rejestracji wynikały z przepisów rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 15 września 1985 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 46, poz. 236). Zgodnie z § 6 tego rozporządzenia posiadacz odbiorników mógł w każdym czasie dokonać ich wyrejestrowania. Niedopełnienie tego wymogu oznaczało, że obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwał do końca obowiązywania ustawy z dnia 2 grudnia
1960 r.
W dniu 1 marca 1993 r. weszła w życie ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz.U. z 1993 r., Nr 7, poz. 34). Jej przepisy regulowały problematykę opłat abonamentowych (art. 48) oraz obowiązek rejestracji odbiorników (art. 49). Zgodnie z zasadą natychmiastowego (bezpośredniego) działania prawa, nowe przepisy (jeśli brak przepisów szczególnych stanowiących inaczej) znajdują zastosowanie nie tylko do zdarzeń mających miejsce po wejściu w życie nowej ustawy, ale również do wszystkich sytuacji znajdujących się "w toku", które nie zostały jeszcze zakończone (zamknięte). Ponieważ w tej ustawie z faktem posiadania odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji, ustawodawca połączył obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych, pod rządami ustawy o radiofonii i telewizji obowiązek taki ciążył zarówno na osobach, w stosunku do których powstał on w okresie od wejścia w życie ustawy, ale również na osobach, które w dniu wejścia w życie tej ustawy spełniały wymogi objęcia obowiązkiem abonamentowym. W takiej sytuacji znajdowały się osoby, które w dniu wejścia w życie ustawy o radiofonii i telewizji miały zarejestrowane odbiorniki RTV. Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 70, poz. 338) posiadacz książeczki radiofonicznej był obowiązany powiadomić urząd pocztowy między innymi o zaprzestaniu używania odbiornika.
Z dniem 16 czerwca 2005 r. weszła w życie ustawa abonamentowa. Również i ta ustawa nie zawiera przepisów intertemporalnych, a zatem znajduje bezpośrednie zastosowanie także do spraw "w toku". W tym stanie rzeczy obowiązek ponoszenia opłaty abonamentowej ciąży m.in. na podmiotach, które w dacie jej wejścia w życie miały zarejestrowany odbiornik.
Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych wynika wprost z przepisu prawa – z art. 2 ust. 1 i 3 ustawy abonamentowej – powstaje on od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego i trwa do czasu ich wyrejestrowania lub dopełnienia w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych.
Z ustawy abonamentowej wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin płatności. Stwierdzenie zatem, że użytkownik zarejestrowanego odbiornika zalega z zapłatą abonamentu, pozwala na ustalenie kwoty zaległości i naliczenie stosownych odsetek podatkowych.
Kwestia opłat z tytułu abonamentu RTV była przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08 (LEX nr 564548) orzekając o zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej art. 7 ust. 1, 3, 5 i 6 ustawy o opłatach abonamentowych wskazał, że "zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika".
Przepis art. 7 ustawy abonamentowej zawiera postanowienia, których celem jest umożliwienie kontroli wywiązywania się z obowiązku rejestracji odbiorników i uiszczania abonamentu. Kontrolę tę sprawuje Poczta Polska, a nadzór nad jej działaniami sprawuje minister właściwy do spraw łączności (ust. 1 i 2). Nieuiszczone opłaty abonamentowe oraz opłaty karne mają być egzekwowane w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym (art. 7 ust. 3 ustawy abonamentowej). Ustawodawca przesądził też, że w razie opóźnień w uiszczaniu abonamentu naliczane będą odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowych w rozumieniu Ordynacji podatkowej (art. 7 ust. 4 ustawy abonamentowej).
Nie ma zatem racji skarżąca, że Poczta Polska S.A. nie ma uprawnień do wystawiania tytułów wykonawczych a urzędy skarbowe nie są uprawnione do egzekucji zaległych opłat abonamentowych.
Poczta Polska zgodnie z obowiązkiem nałożonym na mocy § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342) zastąpiła imienną książeczkę opłat indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Należy także wskazać, że w myśl § 5 ust. 2 zdanie drugie powyższego rozporządzenia Poczta Polska była zobowiązana wyłącznie do powiadomienia użytkowników o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, poprzez przesłanie zawiadomienia w formie wzoru, stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia. Przywołany przepis mówi zatem o "powiadomieniu" użytkowników, a więc przesłanie przez Pocztę Polską zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej (bez potwierdzenia odbioru),na prawidłowy adres abonenta czyniło zadość wymogom określonym we wskazanym wyżej przepisie rozporządzenia.
Skarżąca, będąc użytkownikiem zarejestrowanych odbiorników RTV została powiadomiona o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego w dniu 3 września 2008 r., czego dowodem jest duplikat zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Poczta Polska nie odnotowała zwrotu przesyłki listowej zawierającej zawiadomienie, co pozwoliło na przyjęcie, że zostało ono skutecznie przesłane skarżącej.
Sąd w pełni aprobuje pogląd wyrażony w wyroku tut. Sądu z dnia 15 października 2014 r., sygn. akt I SA/GI 518/14, że: "dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia. Prawodawca nakazał bowiem operatorowi przesłanie, a nie doręczenie stronie powiadomienia."
Reasumując zarejestrowanie odbiornika pod rządami którejkolwiek z wymienionych ustaw bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z ustawy obowiązku uiszczania opłat za jego używanie (aktualnie jest to opłata abonamentowa), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym.
Bezzasadny zatem okazał się zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.) oraz zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.)
Niezasadny jest także zarzut przedawnienia podnoszony przez skarżącą. Abonament RTV jest opłatą o charakterze administracyjnym, a nie cywilnoprawnym. Obowiązek ten wynika z ustawy. Abonament jest opłatą, o której mowa w art. 2 § 2 O.p. zgodnie z którym w przypadku, gdy odrębne przepisy nie stanowią inaczej, przepisy działu III (Zobowiązania podatkowe), stosuje się również do opłat oraz niepodatkowanych należności budżetu państwa, do których ustalenia lub określenia uprawnione są organy inne niż organy podatkowe. Zatem do opłat abonamentowych będzie miał zastosowanie między innymi art. 70 § 1 O.p., który stanowi, iż zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. W zakresie terminu przedawnienia przedmiotowych opłat Sąd orzekający w pełni podziela wywody i oceny przedstawione w uzasadnieniu wyroków tut. Sądu w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 210/12 oraz w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 1208/12. Ponadto ustalenia Trybunału Konstytucyjnego wyrażone w wyroku z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08 pozwalają na uznanie, że do opłat za abonament zastosowanie ma akt prawny rangi ustawowej, jakim jest Ordynacja podatkowa.
Bezzasadny okazał się również zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 (art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a.). Upomnienie z dnia [...] r., nr [...], wzywające do uregulowania należności i informujące jednocześnie o zagrożeniu skierowania sprawy na drogę egzekucji administracyjnej zostało wysłane przez Pocztę Polską na adres skarżącej i odebrane w dniu 1 sierpnia 2012 r. przez osobę, określoną jako pełnoletni domownik.
Na marginesie Sąd wyjaśnia także, gdyż takiego zarzutu skarżąca nie podniosła na etapie złożenia zarzutów, tylko w zażaleniu oraz w skardze, że brak w tytułach wykonawczych nadanego skarżącej indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie stanowi niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a.
Natomiast okoliczność podnoszona przez skarżąca, że nie otrzymała "wezwań do zapłaty zaległego abonamentu" nie stanowi zarzutu w rozumieniu art. 33 u.p.e.a. Zarzuty bowiem mogą być oparte tylko na podstawach wyczerpująco wskazanych w art. 33 u.p.e.a.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło