I SA/Gl 597/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ (spr.), Sędziowie WSA Agata Ćwik – Bury, Anna Rotter, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi K. sp. z o. o. w C. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 8 marca 2022 r. nr 2401-IEW1.4253.71.2021.2 UNP: 2401-21-246881 w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji w sprawie podatku od towarów i usług oddala skargę. Postanowieniem z dnia 8 marca 2022 r. Nr 2401-IEW1.4253.71.2021.2 UNP: 2401-21-246881, wydanym po rozpatrzeniu zażalenia K. Sp. z o.o. w C. (dalej Spółka lub strona) na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. (dalej organ podatkowy) z dnia 8 października 2021 r., nr [...] w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej organu podatkowego z dnia 9 lipca 2020 r., nr [...], w której określił Spółce z tytułu podatku od towarów i usług za IV kwartał 2016 r.: - kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w wysokości 0 zł tj. niższą od zadeklarowanej o 47.909 zł w tym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości 0 zł tj. niższej od zadeklarowanej o 47.909 zł, - kwotę do zwrotu na rachunek bankowy w wysokości 0 zł, tj. niższą od zadeklarowanej o 400.000 zł, na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, z tytułu faktur wystawionych w miesiącu: - listopadzie 2016 r. kwotę do zapłaty w wysokości 37.260 zł - grudniu 2016 r. kwotę do zapłaty w wysokości 28.106 zł Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej Dyrektor lub organ odwoławczy) działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239b § 1 pkt 2 i § 2 oraz art. 13 § 1 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2021. 1540 ze zm.) utrzymał w mocy postanowienie organu podatkowego. Uzasadniając rozstrzygnięcie Dyrektor wskazał, że strona złożyła odwołanie od decyzji określającej Spółce sporne zobowiązanie podatkowe. Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Na postanowienie w tej sprawie Spółka wniosła zażalenie zarzucając naruszenie art. 239b § 1 pkt 2 w związku z art. 239b § 2 O.p., art. 210 § 4 w związku z art. 217 oraz 219 O.p., art. 121, art. 122, art. 124 i art. 125 O.p. oraz przepisów ogólnych ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców tj. art. 10, art. 11, art. 12 i art. 14 tej ustawy. Następnie organ odwoławczy przytoczył treść art. 239e, art. 239a, art. 239b § 1 i § 2 O.p. stwierdzając, że organ podatkowy obowiązany jest ustalić wystąpienie chociażby jednej z przesłanek wymienionych w art. 239b § 1 poprzez jej udowodnienie, natomiast w przypadku przesłanki określonej w art. 239b § 2 O.p. wystarczy samo uprawdopodobnienie. Zauważył, że sporne zobowiązanie podatkowe nie uległo przedawnieniu, gdyż jego bieg został zawieszony w świetle art. 70 § 6 pkt 1 O.p. Ustalił, że Spółka nie figuruje jako właściciel pojazdów w systemie CEPIK, czy jako właściciel nieruchomości według Centralnej Bazy Danych Ksiąg Wieczystych, a tym samym spełniona została przesłanka wymieniona w art. 239b § 1 pkt 2 O.p. ponieważ po stronie Spółki brak jest majątku o wartości odpowiadającej przedmiotowej zaległości podatkowej o łącznej kwocie 81.434 zł, na którym można byłoby ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, korzystające z pierwszeństwa zaspokojenia. Stwierdził, że za lata 2019-2020 Spółka wykazała straty łącznie w wysokości 2.685.682 zł co wskazuje, że nie jest w stanie pokryć kwot wynikających z decyzji objętej rygorem. Wskazał, że w okresie 2015-2021 Spółka wykazała nabycie środków trwałych jedynie w IV kwartale 2016 r. w wysokości 2.231.632 zł jednakże wartość tych środków jak i pozostałych nabyć w tym kwartale organ podatkowy w całości zakwestionował. Tym samym Dyrektor stwierdził, że Spółka nie dysponuje środkami trwałymi, z których możliwe byłoby zaspokojenie przedmiotowych zobowiązań. Oznacza to, że zaistniała przesłanka z art. 239b § 1 pkt 2 O.p. Co do przesłanki z art. 239b § 2 O.p. Dyrektor podniósł, że okoliczność posiadania przez Spółkę nieuregulowanych należności z tytułu podatku VAT wynikających z przedmiotowej decyzji, w zestawieniu z ustaloną sytuacją finansową Spółki i brakiem posiadania majątku w odpowiedniej wysokości, w wystarczający sposób uzasadnia prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania objętego decyzją. Wskazał na fakt, że wobec Spółki organ egzekucyjny prowadzi postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego wystawione w oparciu o przedmiotową decyzję, w którego toku ustalono, że w jednym z banków Spółka nie ma rachunku, a w drugim brak było środków na takim rachunku. Odnosząc się do zarzutów zażalenia organ odwoławczy zauważył, że Spółka, poza kwestionowaniem ustaleń organu, nie przedstawiła argumentów wykazujących istnienie majątku. W skardze na to rozstrzygnięcie, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarżąca Spółka, reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, domagała się uchylenia postanowień organów obu instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania zarzucając naruszenie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239b § 1 pkt 2 i § 2 O.p. poprzez uznanie za prawidłowe nadanie spornego rygoru pomimo braku ku temu jakichkolwiek przesłanek. Uzasadniając skargę Spółka wyjaśniła, że analiza jej sytuacji majątkowej oparta na zestawieniu informacji z Centralnej Bazy Danych Ksiąg Wieczystych oraz bazy CEPIK była więcej niż niewystarczająca, okoliczność, że Spółka jak dotąd nie dokonała rozliczenia podatku dochodowego od osób prawnych za 2020 r. znaczy jedynie tyle, że Spółka nie wykonała na dany czas swojego obowiązku, co nie ma znaczenia dla sprawy, odwołanie się przez organy podatkowe do oświadczenia przedstawiciela Spółki złożonego w 2017 r. o braku środków trwałych w Spółce było nieistotne podobnie jak odwołanie się do faktu złożenia przez Spółkę odwołania od decyzji podatkowej było wręcz niedopuszczalnym nadużyciem i wyrazem braku innych merytorycznych argumentów przemawiających za zastosowaniem spornego rygoru. Zdaniem skarżącej organ powinien był również zbadać stan majątkowy, czy finansowy Spółki, co było konieczne, by uprawdopodobnić obawy niewykonania zobowiązania szczególnie w sytuacji, gdy przedmiotowa kwota nie była nad wyraz wysoka i niemożliwa do opłacenia. Odpowiadając na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Dokonując oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazać należy, że dotyczyło ono nadania rygoru natychmiastowej wykonalności podatkowej decyzji nieostatecznej, od której podatnik wniósł odwołanie. Zgodnie z treścią art. 239a O.p. decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że nadano jej rygor natychmiastowej wykonalności. W myśl art. 239b § 1 pkt 2 O.p. decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności w sytuacji, gdy strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia. Stosownie do brzmienia art. 239b § 2 O.p. przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. "Dla stwierdzenia wystąpienia okoliczności z art. 239b § 1 pkt 2 o.p. organ podatkowy nie musi wykazać tego, jakimi składnikami majątkowymi podatnik dysponuje. Wystarczające jest, że wykaże, że nie posiada on takiego majątku, który z uwagi na swoją wartość umożliwiałby ustanowienie na nim hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego i że stan ten uprawdopodabnia niewykonanie zobowiązania" (tak wyrok NSA z dnia 16 marca 2022 r. sygn. akt I FSK 414/19). "Jeśli w ocenie podatnika, nie zaistniał stan prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania wynikającego z decyzji podatkowej, to w takim przypadku powinien on wskazać okoliczności uzasadniające jego przekonanie. Ciężar poszukiwania takiego dowodu obciąża podatnika, gdyż jedynie wówczas możliwe będzie przeprowadzenie dowodu przeciwstawnego przez organ podatkowy" (tak wyrok NSA z dnia 3 marca 2022 r. sygn. akt II FSK 1479/21). "Z art. 239b § 1 pkt 2 i § 2 O.p. nie sposób wyinterpretować ciążącego na organie podatkowym obowiązku dokładnego i wyczerpującego ustalenia stanu majątkowego podatnika" (tak wyrok WSA w Gliwicach z dnia 14 lipca 2021 r. sygn. akt I SA/Gl 629/21). Należy przy tym dodać, że "Przewidziane w treści art. 239b § 2 o.p. uprawdopodobnienie, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane, należy rozumieć jako obiektywny stan wiedzy, w świetle którego istnienie faktu (w tym przypadku niewykonanie zobowiązania) jest wysoce prawdopodobne" (tak wyrok NSA z dnia 16 marca 2022 r. sygn. akt I FSK 384/19). "Porównanie wysokości zaległości podatkowych Spółki z jej stanem majątkowym oraz brak składników majątku, na których można zabezpieczyć wykonanie zobowiązań podatkowych, jest w zupełności wystarczające dla uprawdopodobnienia, że zobowiązanie nie zostanie wykonane" (tak wyrok WSA w Poznaniu z dnia 18 marca 2022 r. sygn. akt I SA/Po 95/22). Jak wynika z akt sprawy, organy podatkowe na podstawie dostępnych im informacji ustaliły, że Spółka, w stosownych rejestrach, nie figuruje jako właściciel pojazdów czy nieruchomości, zaś z "Zestawienia dochodów podatnika z deklaracji CIT-8 za lata 2015-2020" wynika, że Spółka wykazała łączną stratę w wysokości 2.685.682 zł, a z "Zestawienia danych z deklaracji VAT-7, VAT-7K, VAT-7D za okres 01.01.2015-31.10.2021" wynika ponadto, że w okresie tym Spółka nabyła środki trwałe jedynie w IV kwartale 2016 r. w wysokości 2.231.632 zł, przy czym nabycie tych środków jak i pozostałe nabycia w tym kwartale zostało przez organ podatkowy w całości zakwestionowane w decyzji, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Powyższe oznacza, że Spółka nie dysponuje środkami trwałymi, czy innym majątkiem przeznaczonym na zaspokojenie przedmiotowych zobowiązań podatkowych, objętych rygorem, w łącznej wysokości 81.434 zł (należność główna plus odsetki za zwłokę). Spółka nie wskazała żadnego składnika majątkowego, na którym można by było ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy o wartości odpowiadającej wysokości tej należności. Dodatkowo organy podatkowe ustaliły, że sytuacja finansowa i majątkowa Spółki skutkująca brakiem majątku czy środków finansowych pozwalających na zaspokojenie przedmiotowych zaległości powoduje uprawdopodobnienie, że zobowiązanie nie zostanie wykonane w szczególności w sytuacji, gdy Spółka decyzji nie wykonuje, a wszczęte postępowania egzekucyjne co do tych należności nie przynosiło efektu. Tym samym organy podatkowe słusznie uznały, że w sprawie występowały okoliczności, o których mowa w art. 239b § 1 pkt 2 i § 2 O.p. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że wbrew jej twierdzeniu na organach podatkowych nie ciążył obowiązek analizy sytuacji majątkowej Spółki w przypadku, gdy ustaliły, że Spółka nie posiada majątku umożliwiającego ustanowienie hipoteki czy zastawu, zaś Spółka takiego majątku nie wskazała ani nie uprawdopodobniła jego istnienia. Ponadto podstawą zastosowania przedmiotowego rygoru nie był brak rozliczenia podatku dochodowego przez Spółkę za 2020 r., czy też oświadczenie jej przedstawiciela z 2017 r., a tym bardziej fakt odwołania się od decyzji, której rygor nadano lecz zaistnienie stanu braku majątku (ruchomości czy nieruchomości), o którym mowa w art. 239b § 1 pkt 2 O.p. oraz uprawdopodobnienie, że stan taki spowoduje, iż zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane niezależnie od jego wysokości. Skoro bowiem Spółka dowodziła, że kwota ta nie jest kwotą nad wyraz wysoką i niemożliwą do opłacenia to tym bardziej mogła zobowiązanie to spełnić angażując ewentualnie posiadane przez siebie środki pieniężne, czego jednak nie uczyniła, ani nie wskazała źródeł takich środków. Sąd stwierdza, że Spółka nie kwestionowała okoliczności istnienia przedmiotowego zobowiązania, a ustalenia organów podatkowych co do zawieszenia biegu terminu jego przedawnienia nie budziły wątpliwości. Z tych przyczyn Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w sposób opisany w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2022. 329) i na podstawie jej art. 151 skargę oddalił.