I SA/Gl 60/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Winiarski po rozpoznaniu w dniu 8 września 2008r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ulgi płatniczej- rozłożenie na raty zaległości podatkowej kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: zwolnić skarżącego od koszów sądowych; Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek, podniósł, że trudna sytuacja materialna nie pozwala mu na uiszczenie kwoty wpisu w wysokości [...] zł. Pracuje on bowiem na ½ etatu w małej galerii sztuki, z kolei dodatkowe dochody ze sporadycznych prac dorywczych przeznacza na utrzymanie cztero osobowej rodziny. Dalej w urzędowym formularzu wniosku o prawo pomocy PPF podał, iż obecny stan jego finansów i możliwości zarobkowe oraz konieczność spłat zadłużeń u komornika nie pozwalają mu na zapłatę wpisu. Wskazał też, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze swoją partnerką i dwójką małoletnich dzieci, zaś dochody rodziny ograniczają się do kwoty około [...] zł, na którą składa się jego wynagrodzenie ([...] zł) i zyski z działalności prowadzonej przez jego partnerkę (około [...] zł). Wnioskodawca nie wskazał żadnego majątku poza prawem do lokalu, w którym zamieszkuje oraz uszkodzonym samochodem osobowym marki Peugeot 406 rok produkcji 2000, należącym do jego partnerki. Referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia danych zawartych we wniosku poprzez: udokumentowanie wysokości wszelkich dochodów uzyskiwanych przez skarżącego i osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, tj. przede wszystkim przez jego partnerkę, przedłożenie wyciągów i wykazów z wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącego i osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, w szczególności z należących do jego partnerki rachunków w [...], obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont (zastrzeżono, że w przypadku, gdyby rachunki te były zajęte, należy przedstawić potwierdzające ten fakt zaświadczenie wystawione przez bank, informujące o wysokości zajęć oraz sposobie ich spłaty, a w razie ich likwidacji po dniu 20 czerwca 2007 r. – stosowne zaświadczenie wystawione przez bank lub kopię umowy z bankiem o zamknięciu rachunku), nadesłanie kopii zeznań podatkowych za rok 2007 złożonych przez skarżącego oraz inne osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, złożenie wyjaśnień dotyczących działalności prowadzonej przez partnerkę skarżącego (wskazano, że wyjaśnienia te powinny być wsparte stosowną dokumentacją: w przypadku zawieszenia lub wykreślenia tej działalności z ewidencji – potwierdzającym ten fakt zaświadczeniem, w razie kontynuowania działalności – zaświadczeniem o treści wpisu w ewidencji gospodarczej oraz odpisami: deklaracji na podatek od towarów i usług składanych w okresie ostatnich sześciu miesięcy, ewidencji środków trwałych posiadanych w ramach działalności gospodarczej oraz prowadzonych w związku z nią ksiąg rachunkowych lub podatkowej księgi przychodów i rozchodów) oraz udokumentowanie za pomocą kopii faktur lub rachunków wysokości wydatków z tytułu stałych opłat związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego. Wykonując to wezwanie, skarżący nadesłał: zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez jego partnerkę, zeznania podatkowe za 2007 r. złożone przez niego (wykazano w nich dochody w kwocie [...] zł) oraz jego partnerkę (wykazano w nich dochody w kwocie [...] zł), listę płac oraz umowę o dzieło zawartą przez niego dnia 12 stycznia 2008 r. (skarżący zobowiązał się w niej do wykonania usługi polegającej na prowadzeniu imprezy rozrywkowej w zamian za wynagrodzenie w wysokości [...] zł). Wnioskodawca oświadczył ponadto, że reszty żądanych dokumentów nie dostarczył "z powodu awarii drukarki", przedstawił natomiast "ręczne wypisy danych z kont i księgowości". W ich świetle partnerka skarżącego posiada trzy rachunki bankowe, których stan wynosi odpowiednio: [...] zł, [...] zł i [...] zł (konto oszczędnościowe), a on sam w pierwszej połowie bieżącego roku poza wynagrodzeniem pracowniczym uzyskiwał jedynie okazjonalne dochody w niewielkiej wysokości (najwyższy spośród nich stanowił wynagrodzenie otrzymane tytułem wspomnianej wyżej umowy o dzieło, nadto skarżący otrzymuje [...], które wyniosły w sumie [...] zł). Wnioskodawca wyliczył także opłaty domowe na sumę [...] zł oraz podał kwoty przychodów i kosztów uzyskanych w okresie od stycznia do maja 2008 r. przez jego partnerkę (przychody te miały wynosić odpowiednio: [...] zł, [...] zł, [...] zł, [...] zł i [...] zł, z kolei koszty: [...] zł, [...] zł, [...] zł, [...] zł i [...] zł). Postanowieniem z dnia 23 lipca 2008r. referendarz sądowy odmówił stronie przyznania prawa pomocy. W dniu 28 lipca 2008r. do Sądu wpłynęło zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenie u dłużnika zajętej wierzytelności będącego pracodawcą, z którego treści wynika, iż zobowiązanym jest A.C., z kolei kwota, którą należy potrącić z jego wynagrodzenia wynosi [...] zł. W dalszej kolejności w przewidzianym terminie skarżący wniósł sprzeciw od ww. postanowienia referendarza sądowego. W uzasadnieniu swego sprzeciwu skarżący podniósł, iż niedostatki materiału dowodowego dotyczą głównie stanu majątkowego jego partnerki, od której z kolei bezprawnie żąda się spłaty zaległości nieformalnego partnera. Partnerka skarżącego bowiem nie jest stroną w sprawie, jest nią skarżący i to właśnie jego sytuacja winna być rozpatrywana. Przeliczanie oszczędności z konta prywatnego osoby formalnie nie związanej ze sprawą jest niezasadne i nietaktowne. Nadto wskazał, iż oszczędności zgromadzone na rachunku jego partnerki stanowią ,,rezerwę" są ,,przerzucane" na konto firmowe w celu regulacji bieżących opłat. Podano też, iż Sąd nie wziął pod uwagę dodatkowych wydatków rodziny skarżącego jak wydatki na żywność, ubrania dla dzieci, środki czystości, utrzymanie domu, drobne naprawy, koszty leczenia, które w sumie w pozostałymi opłatami przekraczają wyliczony przez Sąd średni dochód gospodarstwa domowego skarżącego tj. kwotę [...] zł. Do sprzeciwu dołączono dowody wpłat kosztów egzekucji oraz kolejne zajęcia majątkowe wskazując, iż te dodatkowe obciążenia finansowe doprowadzają skarżącego do ,,granicy zagrożenia bytu" jego rodziny. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył co następuje. Na wstępie stwierdzić należy, iż z uwagi na skutecznie wniesiony sprzeciw postanowienie referendarza, przeciwko któremu został on wniesiony utraciło moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlegała rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Konsekwencja taka wynika bowiem z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. Rozpoznanie wniosku strony o przyznanie prawa pomocy (zgodnie z wskazaniem strony wniosek ten obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych) sprowadza się do ustalenia czy w niniejszej sprawie spełniona jest określona w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przesłanka przyznania prawa pomocy. Zgodnie bowiem z treścią powołanego przepisu przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy zakresie częściowym- obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego- może być przyznane osobie fizycznej, która wykaże, że uiszczenie pełnych kosztów postępowania skutkowałoby uszczerbkiem koniecznego utrzymania wnioskodawcy i jego rodziny. Rozpoznanie wniosku skarżącego wymaga zatem ustalenia, czy wykazał on, że poniesienie kosztów postępowania sądowego zainicjowanego skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. zagrażałoby codziennej egzystencji jego rodziny. W uznaniu rozpoznającego wniosek sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącego wskazuje, iż nie dysponuje oni środkami na poniesienie kosztów sądowych należnych w niniejszej sprawie, która to przesłanka została przez skarżącego dostatecznie wykazana. Wskazał on bowiem, iż osiągany przez niego dochód jest niewielki (stałe wynagrodzenie za pracę otrzymywane przez skarżącego wynosi [...] zł miesięcznie, z kolei dochód osiągnięty przez niego w 2007r., wykazany w rocznym zeznaniu podatkowym stanowi kwota [...] zł). Nadto, co zostało wykazane za pomocą stosownych dokumentów (zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego z dnia 10 lipca 2008r. oraz z dnia 21 lipca 2008r.) wynagrodzenie za pracę wnioskodawcy obciążone jest zajęciem na łączną kwotę [...] zł. Z powyższego wynika zatem, iż możliwości płatnicze skarżącego są znikome i uniemożliwiają ponoszenie dodatkowych wydatków tytułem kosztów sądowych. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. działając w oparciu o art. 260 tej ustawy orzeczono jak w sentencji. ks