I SA/Gl 605/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Kozłowska, po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.B. na zawiadomienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania zażalenia p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. WSA/post.1 - sentencja postanowienia M.B. (dalej: skarżąca) reprezentowana przez pełnomocnika – adwokata wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na oznaczone w sentencji niniejszego orzeczenia zawiadomienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: organ nadzoru) o pozostawieniu bez rozpoznania zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] nr [...] o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego, obejmującego składki na ubezpieczenia społeczne. We wniesionej skardze pełnomocnik skarżącej, nazywając zaskarżone zawiadomienie "postanowieniem", wniósł o jego uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. Wskazywał, że nieuzasadnione było pozostawienie zażalenia bez rozpoznania. W odpowiedzi na skargę organ nadzoru wniósł o jej odrzucenie i podnosił, wskazując na orzecznictwo sądowe, że skarga na zawiadomienie, które wydane zostało w niniejszej sprawie, jest niedopuszczalna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: P.p.s.a.) sąd odrzuca skargę, jeżeli jej wniesienie z innych przyczyn jest niedopuszczalne. Zgodnie natomiast z treścią art. 3 § 2 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149 i 650), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 508, 650, 723, 1000 i 1039), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W rozpatrywanej sprawie przedmiotem skargi jest zawiadomienie (błędnie nazwane przez pełnomocnika skarżącej "postanowieniem") wydane przez organ nadzoru w trybie art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: k.p.a.), o pozostawieniu bez rozpoznania zażalenia wniesionego na postanowienie o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że w niniejszej sprawie organ nadzoru zastosował przepis art. 64 § 2 k.p.a. wobec braków formalnych zażalenia wniesionego przez pełnomocnika skarżącej. Powyższy przepis stanowi, że jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Odnosząc się natomiast do zastosowanej przez organ nadzoru formy pozostawienia zażalenia bez rozpoznania, wskazać należy, że jak akcentuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz w doktrynie, podstawą czynności zmierzających do usunięcia braków co do treści odwołania (w niniejszej sprawie – zażalenia, dopisek Sądu) jest przepis art. 64 k.p.a. Konsekwencją ich nieusunięcia jest pozostawienie odwołania bez rozpoznania. Następuje to w formie czynności techniczno-procesowej, o podjęciu której - na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. - organ ma obowiązek zawiadomić wnoszącego odwołanie. Przepis art. 63 § 1 k.p.a. nie pozostawia wątpliwości, że odwołanie jest postacią podania, a zatem kwestia pozostawienia odwołania bez rozpoznania podlega wyłącznej regulacji art. 64 k.p.a. (por. G. Łaszczyca [w:] G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wolters Kluwer Polska 2010, t. II, s. 190; B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck 2017, wyd. 15, s. 711; por. również wyrok NSA z dnia 10 lipca 2018 r. sygn. akt II OSK 1245/18, LEX nr 2549539). Sąd akcentuje, iż pogląd powyższy w pełni znajduje zastosowanie do pozostawienia bez rozpoznania zażalenia, które jest również rodzajem podania. Z kolei w kwestii możliwości zaskarżenia czynności pozostawienia podania bez rozpatrzenia zauważyć należy, że NSA w uchwale w składzie 7 sędziów z dnia 3 września 2013 r. sygn. akt I OPS 2/13 wskazał, że na pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.) przysługuje skarga na bezczynność organu, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. Dodatkowo w powyższej uchwale stwierdzono, powołując się przy tym na literaturę przedmiotu, że nie ulega wątpliwości, iż pozostawienie podania bez rozpoznania w trybie art. 64 § 2 k.p.a. następuje w drodze czynności materialno-technicznej, o podjęciu której należy powiadomić wnoszącego podanie na piśmie. Ponadto, NSA wskazał, że nie jest to jednak czynność w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., ponieważ nie spełnia kryteriów określonych w tym przepisie. Jedynie na marginesie można jeszcze dodać, iż pozostawienie podania (zażalenia) bez rozpoznania i stwierdzenie niedopuszczalności odwołania to dwie odrębne instytucje procesowe. Oznacza to, iż nie mogą one być stosowane przemiennie, lecz w ściśle określonych przez ustawodawcę przypadkach. Zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do jego wniesienia. Niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym jak i podmiotowym. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn o charakterze przedmiotowym obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawne możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuację wniesienia odwołania przez jednostkę nie mającą legitymacji do wniesienia tego środka albo wniesienia odwołania przez jednostkę nie mającą zdolności do czynności prawnych. Ograniczenie przedmiotowe i podmiotowe regulacji niedopuszczalności odwołania unormowane w art. 134 k.p.a. wynika z odrębności regulacji czynności procesowej wniesienia odwołania. Przyjąć jednocześnie należy, co potwierdza orzecznictwo sądowe, że art. 134 k.p.a. nie znajduje zastosowania w sytuacji, w której odwołanie dotknięte jest nieuzupełnionym brakiem formalnym (por. wyroki NSA: z dnia 3 września 2008 r., sygn. akt II OSK 978/07; z dnia 26 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1866/10; z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt I OSK 1878/13; z dnia 3 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 1269/13; z dnia 20 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 2792/13; z dnia 14 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 1049/14; z dnia 12 lipca 2017r., sygn. akt 1696/17, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na uwadze powyższe, należało uznać, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Na marginesie wskazać należy, iż drugą z przyczyn (wtórną) odrzucenia skargi jest nieusunięcie jej braków formalnych przez pełnomocnika strony skarżącej. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 3) P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. W rozpatrywanej sprawie, wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi poprzez przedłożenie pełnomocnictwa procesowego i złożenie odpisu skargi dla uczestnika postępowania doręczone zostało pełnomocnikowi skarżącej w dniu 29 maja 2019 r. Brak ten nie został usunięty a termin na dokonanie tej czynności upłynął bezskutecznie z dniem 5 czerwca 2019 r. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6) P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.