I SA/Gl 61/12

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T.L. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...], nr [...] [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym p o s t a n a w i a 1. ustanowić skarżącej adwokata; 2. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Uzasadniając wniosek, podkreśliła, że jest osobą samotną, nie posiadającą majątku i utrzymującą się jedynie z niewielkiej emerytury, pomniejszonej wskutek zajęcia egzekucyjnego. Zaznaczyła również, że nie otrzymuje alimentów zasądzonych na jej rzecz od córki. Odnosząc się do wniosku, na wstępie odnotować trzeba, że skarżącej przysługuje zwolnienie od kosztów sądowych z mocy ustawy. Zgodnie bowiem z art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej "P.p.s.a.") strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia takich kosztów. Tym samym wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych był w rozpatrywanej sprawie zbędny, zaś postępowanie o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie bezprzedmiotowe i jako takie podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. stosowanego w stosunku do postępowania wpadkowego w przedmiocie prawa pomocy na zasadach analogii. Dlatego orzeczono jak w punkcie drugim sentencji. Przystępując natomiast do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałej części, a zatem do wniosku o ustanowienie adwokata, stwierdzić należy, że stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmującym tylko zwolnienie od kosztów sądowych lub tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, w tym adwokata – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie rozpoznającego wniosek przesłanka ta została spełniona w przypadku skarżącej, przy czym konstatację taką można sformułować bez wzywania do nadesłania dodatkowej dokumentacji źródłowej. Ustalenia poczynione w toku postępowania administracyjnego potwierdzają wszak oświadczenia zawarte we wniosku. W ich świetle wnioskodawczyni jest osobą samotną, utrzymującą się z niewielkiej emerytury (przed rokiem wypłacano jej kwotę 963,32 zł – adnotacja ZUS, k. 68 akt administracyjnych), która korzystała nawet w znacznym stopniu z pomocy społecznej (wartość pomocy, przyznanej jej m.in. w zakresie dożywiania, wyniosła w okresie od dnia 1 stycznia 2006 r. do dnia 30 czerwca 2010 r. łącznie 34.181,24 zł – zaświadczenie organu pomocy społecznej, k. 31-36 akt administracyjnych). Z ustaleń tych nie wynika przy tym, by sytuacja skarżącej uległa w dłuższym okresie jakiejkolwiek poprawie, mało prawdopodobne zatem jest, by stało się tak akurat w czasie, jaki upłynął od zakończenia postępowania administracyjnego. W konsekwencji ewentualnego wezwania do uzupełnienia wniosku nie uzasadnia też potrzeba uzyskania dokumentów aktualnych, dostarczających nowych danych. Podsumowując, nie ulega wątpliwości, że skarżąca, z uwagi na niski poziom jej dochodów, nie może samodzielnie opłacić adwokata bez uszczerbku utrzymania koniecznego i dlatego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w punkcie pierwszym sentencji.