I SA/Gl 61/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka, , , po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. L. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej w kwestii wniosku pełnomocnika strony skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku p o s t a n a w i a odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Wyrokiem z dnia 23 lutego 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę T. L. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] dotyczącą odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Na rozprawie w dniu 23 lutego 2012 r. oraz na ogłoszeniu wyroku w tym samym dniu skarżąca nie była obecna (zawiadomienie o rozprawie doręczono skarżącej w dniu 31 stycznia 2012 r. wraz z pouczeniem o trybie uzasadniania wyroków przez sąd administracyjny). W piśmie z dnia 20 lutego 2012 r. skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek ten wpłynął do Sądu w dniu rozprawy, tj. 23 lutego 2012 r. Skarżąca nie złożyła natomiast wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Postanowieniem z dnia 27 marca 2012 r. referendarz sądowy ustanowił dla skarżącej adwokata oraz umorzył postępowanie w przedmiocie wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie (skarżąca bowiem zwolniona jest od kosztów sądowych z mocy ustawy). W piśmie z dnia 26 kwietnia 2012 r. Sąd zwrócił się do Dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej w K. o wyznaczenie dla skarżącej adwokata z urzędu. W dniu 7 maja 2012 r. Sąd stwierdził prawomocność wyroku z dnia 23 lutego 2012 r. od dnia 27 marca 2012 r. W piśmie z dnia 9 maja 2012 r. Okręgowa Rada Adwokacka w K. poinformowała Sąd o wyznaczeniu dla skarżącej adwokata z urzędu w osobie P.G. W piśmie z dnia 5 lipca 2012 r. (złożonym w Sądzie w tym samym dniu) pełnomocnik skarżącej wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Uzasadniając wniosek podał, że pismem z dnia 9 maja 2012 r. został wyznaczony pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącej (pismo to doręczono mu w dniu 16 maja 2012 r.). W dniu 28 maja 2012 r. przesłał do mandantki pismo z prośbą o nadesłanie dokumentów, jakie posiada ona w sprawie. Korespondencję od skarżącej otrzymał w dniu 11 czerwca 2012 r. i nie wynikało z niej, na jakim etapie sprawa się znajduje. Dodał, że ponieważ z informacji Okręgowej Rady Adwokackiej, którą otrzymał, wynikało, że sprawa dotyczy skargi na decyzję ZUS, pełnomocnik oczekiwał na wezwanie Sądu na rozprawę. Nadmienił także, że w otrzymanym przez niego z Okręgowej Rady Adwokackiej piśmie nie było informacji o stanie sprawy, mimo, że takowa znajdowała się w piśmie, skierowanym do ORA przez Sąd. Pełnomocnik podał następnie, że w związku faktem, iż w dalszym ciągu nie otrzymywał z Sądu wezwania na rozprawę, w dniu 29 czerwca 2012 r. udał się do Sądu celem zapoznania się z aktami sprawy i wówczas uzyskał wiedzę, że w dniu 23 lutego 2012 r. zapadł w sprawie wyrok oddalający skargę zaś jego mandantka nie złożyła wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Pełnomocnik zaznaczył również, że skarżąca jest osobą schorowaną i nie znającą niuansów prawa, w związku z czym nie zrozumiała pouczenia, przesłanego przez Sąd wraz z zawiadomieniem o rozprawie. Z informacji skarżącej wynika także, iż jej telefon jest stary i nie potrafiła dodzwonić się nawet do kancelarii, zatem nie byłaby także w stanie uzyskać informacji telefonicznej w Sądzie o treści zapadłego wyroku. Wskazał także, iż skarżąca w swoim piśmie skierowanym do kancelarii nie podała swojego numeru telefonu, uniemożliwiając pełnomocnikowi jakikolwiek kontakt telefoniczny celem ustalenia z nią stanu sprawy. Wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu pełnomocnik złożył również wymagany wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Do wniosku o przywrócenie terminu dołączone zostały poświadczone za zgodność z oryginałem kserokopie dokumentów, w tym: kopia pisma ORA w K. do adw. P. G. z dnia 9 maja 2012 r. wraz z kopią koperty jego nadania, kopia pisma pełnomocnika adresowanego do skarżącej z dnia 28 maja 2012 r. z kopią potwierdzenia jego odbioru, kopia pisma skarżącej z dnia 4 czerwca 2012 r. (otrzymanego przez pełnomocnika w dniu 11 czerwca 2012 r.), kopie pism ZUS adresowanych do skarżącej - z dnia 29 maja 2006 r. oraz z dnia 6 czerwca 2006 r. i kopia koperty nadania przez skarżącą w dniu 4 czerwca 2012 r. pism na adres kancelarii pełnomocnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270) zwanej dalej: P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Warunkiem merytorycznego rozpoznania przez sąd wniosku o przywrócenie terminu jest złożenie go w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a.). W rozpatrywanym przypadku przyjąć należy, iż przyczyna uchybienia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku ustała w stosunku do pełnomocnika najpóźniej w dniu 29 czerwca 2012 r. W dniu tym bowiem uzyskał on wiedzę o stanie sprawy, przeglądając w siedzibie Sądu akta, co wynika zarówno z jego oświadczenia, zawartego we wniosku o przywrócenie terminu, jak i z akt sprawy (zapisek urzędowy pracownika Sądu). Wniosek o przywrócenie terminu złożony został zatem w terminie, bo w dniu 5 lipca 2012 r. Rozpoznając wniosek pełnomocnika skarżącej o przywrócenie uchybionego terminu należy zaznaczyć, iż w ocenie Sądu nie zasługuje on na uwzględnienie. Fakt uchybienia przez samą skarżącą terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, jaki zapadł w dniu 23 lutego 2012 r., nie budzi w sprawie wątpliwości. Zdaniem Sądu jednak również pełnomocnik skarżącej, ustanowiony następnie z urzędu, dopuścił się w sprawie uchybień. Adwokat bowiem, jako osoba świadcząca profesjonalnie usługi prawne powinien liczyć się z tym, że może zostać wyznaczony praktycznie na każdym etapie postępowania. W ocenie Sądu pełnomocnik nie może zasłaniać się niepełnymi informacjami, zawartymi w zawiadomieniu go przez korporację prawniczą o wyznaczeniu pełnomocnikiem z urzędu ani też faktem utrudnionego kontaktu (bądź też jego braku) ze stroną skarżącą. Jeżeli tylko pełnomocnik dysponuje sygnaturą akt sprawy, imieniem i nazwiskiem mandanta oraz stosownym umocowaniem, istnieje bowiem obiektywna możliwość zasięgnięcia informacji o stanie sprawy bezpośrednio w sądzie, czy to osobiście, czy też drogą telefoniczną (por. postanowienie NSA z dnia 13 stycznia 2011 r., sygn. akt I OZ 1016/10, opubl. w zbiorze orzeczeń LEX pod nr 741809). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie fachowy pełnomocnik, uzyskując informację o wyznaczeniu go pełnomocnikiem skarżącej z urzędu, winien niezwłocznie zbadać akta sprawy bądź uzyskać przynajmniej telefoniczną informację z Sądu o stanie sprawy. Z wniosku o przywrócenie terminu oraz z akt sprawy wynika natomiast, że pełnomocnik uzyskawszy w dniu 16 maja 2012 r. wiedzę o wyznaczeniu go pełnomocnikiem skarżącej z urzędu, wyczekiwał do dnia 28 maja 2012 r. (a więc blisko dwa tygodnie) ze zwróceniem się do strony o podanie informacji o stanie sprawy. Z uwagi na brak rzeczowej informacji oraz korespondencji z Sądu dotyczącej ewentualnej rozprawy, pełnomocnik pojawił się następnie w Sądzie i zapoznał z aktami dopiero w dniu 29 czerwca 2012 r. Wskazuje się w doktrynie i orzecznictwie, że przywrócenie uchybionego terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli strona dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa(por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 560/00, niepubl.; por. również wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 1997r., sygn. akt SA/Sz 630/96, LEX nr 30748). Ponieważ działanie pełnomocnika jest w istocie działaniem strony, ewentualne zaniedbania pełnomocnika obciążają samą stronę postępowania. W rozpatrywanej sprawie, w ocenie Sądu, pełnomocnik skarżącej nie dochował w sprawie należytej staranności, dlatego też zasadne jest odmówienie przywrócenia uchybionego terminu, o czym orzeczono w sentencji postanowienia, działając na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a.