I SA/Gl 617/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Przemysław Dumana po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości postanawia odrzucić skargę. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta M. określił skarżącej Spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2006. Pismem z dnia 10 stycznia 2012 r. Spółka odwołała się od przywołanej na wstępie decyzji, wnosząc o jej uchylenie. Z uwagi na wątpliwości co do właściwej reprezentacji Spółki przy składaniu oświadczeń woli, pismem z dnia 7 marca 2012 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. , działając na podstawie art. 169 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) – dalej także w skrócie: O.p., wezwało Spółkę do usunięcia braku odwołania z dnia 10 stycznia 2012 r. "poprzez przesłanie pisma potwierdzającego wniesienie odwołania podpisanego przez osobę mającą prawo do reprezentowania Spółki z zachowaniem zasad reprezentacji." Wezwanie to pozostało jednakże bez odpowiedzi. Zaskarżonym obecnie postanowieniem, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. , działając na podstawie art. 228 § 1 pkt 3 O.p. pozostawiło odwołanie Spółki bez rozpoznania. W motywach tego rozstrzygnięcia organ odnotował, że pismo z dnia 10 stycznia 2012 r. w obecnym kształcie nie można traktować jako oświadczenia woli złożonego przez A Sp. z o.o. Wskazano, że odwołania Spółki zostały w tym przypadku wniesione w dwóch egzemplarzach; jeden z nich był niepodpisany, a na drugim widniał nieczytelny podpis. Podpis ten uniemożliwia – zdaniem organu – zbadanie czy został złożony przez osobę uprawnioną do reprezentowania Spółki. W końcowej części postanowienia organ stwierdził, że jest ono ostateczne w myśl art. 228 § 2 O.p. Pouczono nadto, że stosownie do przepisów art. 53-54 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; obecnie t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej w skrócie: P.p.s.a., postanowienie może być zaskarżone z powodu niezgodności z prawem do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. w terminie 30-tu dni od dnia doręczenia. Postanowienie doręczono Spółce w dniu 28 marca 2012 r. Pismem z dnia 26 kwietnia 2012 r. (data nadania w urzędzie pocztowym), Spółka stosując się do przywołanego wyżej pouczenia, zaskarżyła postanowienie z dnia 26 marca 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W tych ramach zarzucono organowi naruszenie art. 168 § 2 i § 3 O.p., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o rozpoznanie odwołania od decyzji Prezydenta Miasta M. z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Stosownie do treści art. 52 § 1 P.p.s.a, skargę do sądu administracyjnego można wnieść dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia, o ile służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Z powyższego wynika zatem, że wyczerpanie stosownych środków zaskarżenia jest podstawową przesłanką dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia, w myśl art. 52 § 2 P.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Postanowienie będące przedmiotem skargi w zakresie formalnoprawnej podstawy orzekania oparte zostało na art. 228 § 1 pkt 3 O.p. Przepis ten stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia, jeżeli nie spełnia warunków wynikających z art. 222 O.p. Do warunków tych ustawodawca zaliczył: a) zawarcie w odwołaniu zarzutów przeciw decyzji, b) określenie istoty i zakresu żądania będącego przedmiotem odwołania, c) wskazanie dowodów uzasadniających to żądanie. Jednocześnie wyjaśnić trzeba, że w myśl art. 169 § 1 O.p. jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Według natomiast art. 168 § 3 O.p., podanie wniesione pisemnie powinno być podpisane przez wnoszącego (z wyjątkami bez znaczenia dla niniejszej sprawy). Do podań zaś § 1 tego artykułu zalicza wprost odwołania. Z treści zaskarżonego postanowienia oraz z treści wezwania organu z dnia 7 marca 2012 r. wynika niezbicie, że uzupełnienie odwołania Spółki z dnia 10 stycznia 2012 r. miało nastąpić "poprzez przesłanie pisma potwierdzającego wniesienie odwołania podpisanego przez osobę mającą prawo do reprezentowania Spółki z zachowaniem zasad reprezentacji." Ostatecznie organ uznał, – jak czytamy w treści zaskarżonego postanowienia – że "podpis [złożony pod odwołaniem – spr.] ten uniemożliwia zbadanie czy został złożony przez osobę uprawnioną do reprezentowania Spółki." W konsekwencji należało stwierdzić, iż pozostawienie bez rozpatrzenia odwołania z dnia 10 stycznia 2012 r. powinno nastąpić w trybie art. 169 § 4 O.p., tj. poprzez wydanie zaskarżalnego postanowienia w tym przedmiocie, wszak nie stwierdzono w tym przypadku żadnego z warunków, o których mowa w art. 222 O.p. W takiej sytuacji wniesienie skargi do sąd administracyjnego poprzedzać musi wcześniejsze złożenia zażalenia na postanowienie, gdyż w przeciwnym razie skarga podlega odrzuceniu jako wniesiona bez wyczerpania środków zaskarżenia, a więc niedopuszczalna - art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 52 § 1 i § 2 P.p.s.a. W rozpatrywanym przypadku organ przyjął wadliwą podstawę prawną a w konsekwencji błędnie pouczył, że postanowienie jest ostateczne i przysługuje od niego skarga do sądu administracyjnego. Uznawszy więc, że przedmiot rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., pomimo błędnej podstawy prawnej, będzie determinantem kwalifikacji tego rozstrzygnięcia, stwierdzić należy, że skarga w tej sprawie jest przedwczesna, albowiem Spółka nie poprzedziła drogi sądowej wniesieniem przysługującego jej zażalenia. W tym stanie rzeczy skarga musi zostać odrzucona, co też orzeczono w części dyspozytywnej niniejszego postanowienia, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Trzeba jednakowoż podkreślić, że błędne pouczenie o przysługującym stronie środku zaskarżenia (czytaj: skardze kasacyjnej do sądu) stanowi natomiast w tej sprawie podstawę do wniesienia przez skarżącą Spółkę do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie tego organu z dnia 26 marca 2012 r., co otworzy przed stroną instancyjną kontrolę administracyjną tego aktu, która – co znamienne - musi poprzedzić dalsze ewentualne wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Wniosek ów winien natomiast odpowiadać wymogom płynącym z art. 162 O.p.