I SA/Gl 624/24
WyrokWSA w Gliwicach2025-02-25
Skład orzekający: Paweł Kornacki, Dorota Kozłowska, Anna Rotter
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa umorzenia kosztów egzekucyjnych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie przepisów obowiązujących do 19 lutego 2021 r. była zasadna, mimo wskazywanej przez zobowiązanego trudnej sytuacji finansowej?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny działa w ramach uznania administracyjnego przy rozstrzyganiu o umorzeniu kosztów egzekucyjnych, które mogą być umorzone, jeśli zachodzi nieściągalność, ważny interes publiczny lub niewspółmierne wydatki egzekucyjne. W sprawie nie stwierdzono żadnej z tych przesłanek, a zobowiązany nie wykazał znacznego uszczerbku finansowego ani trwałej nieściągalności kosztów. W konsekwencji odmowa umorzenia kosztów egzekucyjnych była zgodna z prawem i nie naruszała interesu publicznego.Stan faktyczny
Skarżący M. M. wniósł o umorzenie kosztów egzekucyjnych w postępowaniu prowadzonym przez ZUS i Izbę Administracji Skarbowej, powołując się na trudną sytuację finansową i ubóstwo. Organ pierwszej instancji oraz organ odwoławczy wielokrotnie odmówili umorzenia kosztów egzekucyjnych w łącznej kwocie 942 zł, uznając, że nie zachodzą przesłanki do umorzenia. Skarżący złożył skargę do WSA w Gliwicach na postanowienie organu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki, Sędziowie WSA Dorota Kozłowska (spr.), Anna Rotter, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 lutego 2025 r. sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 21 marca 2024 r. nr 2401-IEE.7192.468.2023.3.MS UNP: 2401-23-273256 w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych oddala skargę.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: organ odwoławczy) postanowieniem z 21 marca 2024 r. nr 2401-IEE.7192.468.2023.3.MS UNP: 2401-23-273256, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.), dalej K.p.a. w zw. z art. 64e ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym do 19 lutego 2021 r. (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1438 z późn. zm.), dalej u.p.e.a. po rozpoznaniu zażalenia M. M. (dalej: zobowiązany, skarżący), utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. (dalej: organ pierwszej instancji, organ egzekucyjny) z 26 października 2023 r. nr [...] o odmowie umorzenia kosztów egzekucyjnych w postaci opłaty manipulacyjnej w łącznej kwocie 942 zł, powstałych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych nr od TW4060017026233 do TW4060017026234 i od TW4060017026237 do TW4060017026287.
Powyższe postanowienie organu odwoławczego zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Zobowiązany pismem z 20 kwietnia 2022 r. zwrócił się do organu pierwszej instancji między innymi z wnioskiem o umorzenie kosztów egzekucyjnych. Zobowiązany powołał się na bardzo złą sytuację finansową (osoba bardzo uboga, praca na stawkach płacy minimalnej oraz brak składników majątkowych), podkreślił brak możliwości spłaty zaległości w ratach i jednocześnie stwierdził bezskuteczność prowadzonej do jego majątku egzekucji, w celu spłaty zaległości z tytułu składek, w tym również kosztów egzekucyjnych.
Organ pierwszej instancji postanowieniem z 14 lipca 2022 r. odmówił umorzenia kosztów egzekucyjnych w kwocie 5.914,91 zł powstałych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych nr od WP-836/2016 do WP- 845/2016, od TW4060017026233 do TW4060017026234 i od TW4060017026236 do TW4060017026287.
Zobowiązany wniósł zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego. Organ odwoławczy postanowieniem z 5 września 2022 r. uchylił w całości zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.
Organ pierwszej instancji postanowieniem z 24 lutego 2023 r. ponownie odmówił umorzenia przedmiotowych kosztów egzekucyjnych.
Po rozpoznaniu zażalenia pełnomocnika zobowiązanego organ odwoławczy postanowieniem z 17 lipca 2023 r. uchylił powyższe postanowienie i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ pierwszej instancji postanowieniem z 26 października 2023 r. po raz trzeci odmówił umorzenia kosztów egzekucyjnych, tym razem z tytułu opłaty manipulacyjnej w łącznej kwocie 942 zł, powstałych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych nr od TW4060017026233 do TW4060017026234 i od TW4060017026237 do TW4060017026287.
Na powyższe postanowienie pełnomocnik zobowiązanego złożył zażalenie, w którym wskazał, że chociaż kwota kosztów egzekucyjnych jest niewysoka, to i tak nie ma jakiejkolwiek możliwości spłaty zaległości z tytułu składek i kosztów egzekucyjnych, gdyż jest dotknięty ubóstwem, a płatności za czynsz i prąd reguluje tylko dlatego terminowo, że robi to kosztem wyżywienia i ograniczenia z biedy innych wydatków. Pełnomocnik podniósł w zażaleniu nieudokumentowanie nieprzedawnienia składek i tym samym zasadności naliczenia kosztów egzekucyjnych.
Organ odwoławczy postanowieniem z 21 marca 2024 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji z 26 października 2023 r.
Rozpoznając sprawę organ odwoławczy wyjaśnił, że ustawą z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r, poz. 1553), która obowiązuje od 20 lutego 2021 r., zmienione zostały w sposób kompleksowy przepisy regulujące koszty egzekucyjne. W myśl art. 6 tej ustawy w postępowaniu egzekucyjnym wszczętym i niezakończonym przed dniem wejścia w życie ustawy, a więc przed 20 lutego
2021 r., stosuje się przepisy dotychczasowe (obowiązujące do 19 lutego 2021 r.), z uwzględnieniem ust. 2-4 oraz art. 7-11.
Organ odwoławczy zauważył, że organ pierwszej instancji w sentencji zaskarżonego postanowienia wskazał błędnie datę 24 maja 2017 r. jako datę wystawienia tytułów wykonawczych nr od TW4060017026233 do TW4060017026234 i od TW4060017026237 do TW4060017026287. Niemniej koszty egzekucyjne w łącznej kwocie 942 zł powstały w toku egzekucji prowadzonej na podstawie tytułów wykonawczych o powyższych numerach wystawionych 23 maja 2017 r. Natomiast w dniu 24 maja 2017 r. wystawione zostały zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego w P. S.A. Niemniej pomyłka ta nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia organu egzekucyjnego, gdyż numery główne tytułów wykonawczych są prawidłowe.
Doręczenie wskazanych tytułów wykonawczych nastąpiło w trybie art. 44 K.p.a. w dniu 12 czerwca 2017 r. Doręczono również zawiadomienia z 24 maja
2017 r. nr od [...] do [...] o zajęciu rachunku bankowego w P. S.A. To spowodowało wszczęcie w dniu 12 czerwca 2017 r. postępowania egzekucyjnego. Jednocześnie doręczenie powyższych tytułów wykonawczych spowodowało, że zgodnie z art. 64 § 6 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do 19 lutego 2021 r. powstały koszty egzekucyjne w postaci opłat manipulacyjnych w łącznej kwocie 942 zł, które zobowiązany ma obowiązek ponieść.
Organ odwoławczy wskazał, że umorzeniu, albo odmowie umorzenia mogą podlegać jedynie istniejące, a tym samym należne organowi egzekucyjnemu koszty egzekucyjne. W zażaleniu jak i w piśmie z 8 grudnia 2023 r. zobowiązany zasygnalizował swoje wątpliwości co do przedawnienia składek i tym samym zasadności naliczenia kosztów egzekucyjnych.
Organ odwoławczy podkreślił, że organ pierwszej instancji dokonał analizy kwestii przedawnienia należności z tytułu składek, którą zaprezentował na str. 5 i 6 zaskarżonego postanowienia, wskazując, że należności nie uległy przedawnieniu, zatem powstałe koszty egzekucyjne są należne organowi egzekucyjnemu.
Następnie przechodząc do oceny zasadności odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych, organ odwoławczy stwierdził, że podziela stanowisko organu pierwszej instancji o braku podstaw do ich umorzenia. Organ pierwszej instancji rozpoznając wniosek o umorzenie kosztów egzekucyjnych, prawidłowo oparł swoje rozstrzygnięcie na regulacjach prawnych obowiązujących do 19 lutego 2021 r., które nakładały na organ obowiązek odniesienia się do przesłanek określonych w art. 64e § 2 pkt 1, pkt 2 i pkt 3 u.p.e.a. Powołane przepisy dawały możliwość umorzenia kosztów egzekucyjnych w przypadku, gdy stwierdzono nieściągalność od zobowiązanego dochodzonego obowiązku, lub gdy zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej, za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny, ściągnięcie tylko kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne.
Organ odwoławczy podkreślił, że postępowanie w sprawie umorzenia kosztów egzekucyjnych jest instytucją o charakterze uznaniowym. Nawet wystąpienie ustawowych przesłanek umorzenia kosztów egzekucyjnych nie nakłada na organ obowiązku udzielenia ulgi. Natomiast pod pojęciem "ważnego interesu publicznego" kryje się dyrektywa postępowania nakazująca mieć na uwadze wartości wspólne dla całego społeczeństwa, takie jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, a także wyeliminowanie sytuacji, gdy rezultatem zapłaty kosztów będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami pomocy, czy zapłata kosztów spowoduje konieczność sięgania przez wnioskodawcę do środków pomocy Państwa.
Przechodząc do meritum - czyli oceny, czy w sprawie zaistniała przesłanka nieściągalności kosztów egzekucyjnych, ewentualnie czy zobowiązany nie jest w stanie ich ponieść bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej - organ odwoławczy stwierdził, że takie sytuacje nie zaistniały. Przesłanki umorzenia kosztów egzekucyjnych zawarte w art. 64e § 2 pkt 1 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do 19 lutego 2021 r. zostały sformułowane alternatywnie. Nieściągalność kosztów egzekucyjnych zachodzi wtedy, gdy w wyniku czynności egzekucyjnych stwierdzono brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję i ma on charakter trwały. Z kolei wykazanie przez zobowiązanego, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej również podlega ocenie w kontekście trwałego charakteru braku majątku, z którego może być prowadzona egzekucja.
W ocenie organu odwoławczego nie ulega wątpliwości, że zobowiązany zmaga się z kłopotami finansowymi, które w jego odczuciu są nadmierne, i które powodują konieczność umorzenia powstałych kosztów egzekucyjnych (opłaty manipulacyjnej w łącznej wysokości 942 zł.). W toku postępowania zobowiązany wskazał, że ponosi wszystkie niezbędne koszty utrzymania, nie pozostając na utrzymaniu Państwa (brak źródeł finansowania z pomocy społecznej), co jego zdaniem przemawia za umorzeniem kosztów egzekucyjnych. Dodatkowo powstałe zadłużenie jest efektem poprzednich zdarzeń gospodarczych. Natomiast organ egzekucyjny po analizie argumentacji i całości materiału dowodowego odmówił udzielenia ulgi i stwierdził, że przesłanki warunkujące jej udzielenie w tym przypadku nie zachodzą.
Organ odwoławczy stwierdził, że organ egzekucyjny w sposób prawidłowy wydał zaskarżone rozstrzygnięcie. Nie zakończono jeszcze postępowania egzekucyjnego wobec zobowiązanego, zatem nie można jeszcze ostatecznie przesądzić o niemożliwości zaspokojenia kosztów egzekucyjnych. Zobowiązany posiada możliwości zarobkowe pozwalające na poprawę swojej sytuacji majątkowej. Nie wykazał także, że ściągnięcie kosztów egzekucyjnych spowoduje znaczny, tzn. powodujący ponadprzeciętną, istotną dolegliwość, uszczerbek jego sytuacji finansowej. Organ egzekucyjny wydał rozstrzygnięcie w oparciu o posiadane informacje, zarówno własne jak i uzyskane od zobowiązanego. Badając sytuację dochodową i majątkową zobowiązanego ustalił, że uzyskuje on dochody z umowy o pracę w kwocie 3.600 zł brutto (2.753,86 zł netto) oraz sporadycznie z umowy zlecenia w kwocie 100-150 zł. Zatem sytuacja majątkowa wskazuje, iż zobowiązany może ponieść koszty egzekucyjne w kwocie 942 zł bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej, zwłaszcza, że stałe wydatki w łącznej kwocie 2.332,64 zł są mniejsze od dochodów. Wbrew zatem twierdzeniom zawartym w zażaleniu zobowiązany nie jest dotknięty ubóstwem w rozumieniu zasad przedstawionych przez organ egzekucyjny w zaskarżonym postanowieniu. Zobowiązany nie wskazał również przeciwwskazań zdrowotnych, które trwale i całkowicie wykluczałyby go z rynku pracy lub znacznie ograniczały możliwość zarobkowania. Zatem jego sytuacja finansowa może ulec poprawie.
Zdaniem organu odwoławczego zasadnie organ pierwszej instancji nie znalazł również podstaw do umorzenia kosztów egzekucyjnych z uwagi na wielokrotnie podnoszone przez zobowiązanego przyczyny powstania zaległości podstawowej (głównej), których upatruje głównie w panującej wiele lat temu sytuacji gospodarczej kraju i jej wpływie na sytuację przedsiębiorców. Co istotne, w interesie publicznym jest przede wszystkim zrealizowanie celu egzekucji administracyjnej, jakim jest wyegzekwowanie należności i zaspokojenie w ten sposób wierzyciela. Tak rozumianemu celowi nie można przeciwstawiać subiektywnie rozumianego interesu zobowiązanego. Zatem umorzenie kosztów egzekucyjnych byłoby sprzeczne z interesem publicznym, gdyż stawiałoby zobowiązanego w pozycji uprzywilejowanej wobec innych osób, które mimo trudnej sytuacji materialnej i osobistej regulują swoje zobowiązania wobec Państwa.
Ponadto organ odwoławczy wskazał, że przesłanką umorzenia kosztów egzekucyjnych jest również konieczność przeanalizowania, czy ściągnięcie (odzyskanie) kosztów egzekucyjnych wygenerowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne. Jednakże postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec zobowiązanego nie zostało umorzone, zatem nie można obecnie przesądzić, czy ściągnięcie kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne. Postępowanie egzekucyjne nadal jest prowadzone i to nie tylko w celu ściągnięcia kosztów egzekucyjnych, ale w stosunku do zaległości podstawowej (głównej), zatem na obecnym etapie postępowania nie sposób przewidzieć, czy powstaną jeszcze jakieś wydatki egzekucyjne.
W skardze osobistej na postanowienie organu odwoławczego, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżący nie podzielił stanowiska organu odwoławczego wyrażonego w zaskarżonym postanowieniu, że nie wykazał on nadzwyczajnych okoliczności przemawiających za umorzeniem spornych kosztów egzekucyjnych, bowiem wykazał je we wszelkich pismach kierowanych do ZUS i Izby Administracji Skarbowej. Taką okolicznością jest jego ubóstwo, do którego przyczyniła się 25 lat temu brutalna transformacja gospodarcza w kraju, której jest ofiarą. Podtrzymuje treść zażalenia z 3 listopada 2023 r. i pisma swojego pełnomocnika z 8 grudnia 2023 r.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest zasadność odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych w postaci opłaty manipulacyjnej.
Na wstępie rozważań należy wskazać, iż Sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57a, który to wyjątek nie ma zastosowania w rozpoznawanej sprawie - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 późn. zm.), dalej: P.p.s.a.
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd nie znalazł podstaw do jego uchylenia. Nie narusza ono bowiem prawa materialnego, ani też prawa procesowego, w stopniu, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Treść art. 64e u.p.e.a. uległa zmianie na podstawie ustawy z dnia 4 lipca
2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 1553), ale dopiero z dniem 20 lutego 2021 r. Zatem należy stosować wskazany przepis w brzmieniu dotychczasowym, na co wskazuje także treść art. 11 ustawy zmieniającej. Do postępowania w sprawie zwrotu kosztów egzekucyjnych, wszczętego i niezakończonego przed dniem wejścia w życia niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe.
Stosownie do postanowień art. 64e § 1 u.p.e.a., w brzmieniu obowiązującym do 19 lutego 2021 r., organ egzekucyjny może umorzyć w całości lub w części przypadające na jego rzecz koszty egzekucyjne. W myśl art. 64e § 2 u.p.e.a., koszty egzekucyjne mogą być umorzone, jeżeli:
1) stwierdzono nieściągalność od zobowiązanego dochodzonego obowiązku lub gdy zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej,
2) za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny,
3) ściągnięcie tylko kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne.
Wystąpienie nawet jednej z przywołanych tu okoliczności daje organowi egzekucyjnemu możliwość rozważenia zastosowania ulgi (umorzenia w części kosztów egzekucyjnych) lub zwolnienia (umorzenie w całości kosztów egzekucyjnych) z tytułu tej należności, ale nie nakłada na ten organ, obowiązku ich zastosowania. Z treści art. 64e § 1 i § 2 u.p.e.a. wynika wiec, że istnieje kilka niezależnych przesłanek umorzenia kosztów egzekucyjnych. Przepisy te pozwalają zatem każdemu zobowiązanemu na ubieganie się o umorzenie kosztów egzekucyjnych w trakcie postępowania egzekucyjnego w każdej sytuacji, w której wystąpią wymienione w tym przepisie przesłanki.
Redakcja przywoływanego wyżej przepisu i użycie przez ustawodawcę terminu "może" wskazuje, iż organ egzekucyjny rozstrzygając o umorzeniu kosztów egzekucyjnych działa w ramach uznania administracyjnego. Nie oznacza to jednak dowolności rozstrzygnięcia. Wydanie postanowienia musi być poprzedzone wyjaśnieniem okoliczności sprawy w zakresie przesłanek umorzenia i ich analizą - z zachowaniem wymogów proceduralnych - co winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Dopiero w takich warunkach podjęta decyzja uznaniowa może być uznana nie za decyzję dowolną, lecz mieszczącą się w granicach uznania administracyjnego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, iż kontroli sądu nie podlega uznanie samo w sobie ale kwestia, czy decyzja została podjęta zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego. Ocenie może podlegać legalność działania organu podatkowego, a nie natomiast zasadność i celowość odmowy. Z tego też względu sama odmowa umorzenia kosztów egzekucyjnych nie narusza prawa zarówno wtedy, gdy wystąpiły przesłanki ich umorzenia, jak i wtedy, gdy nie miały one miejsca.
W rozpoznawanej sprawie prawidłowo organy uznały, że nie zachodzi żadna z przesłanek określonych w art. 64e § 2 u.p.e.a., które przemawiałyby za zasadnością umorzenia kosztów egzekucyjnych. Po pierwsze nie stwierdzono nieściągalności od zobowiązanego dochodzonego obowiązku, ani też zobowiązany nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej. Ten jednak uszczerbek musi być "znaczny", tzn. musi powodować ponadprzeciętną, istotną dolegliwość finansową, zagrażającą egzystencji zobowiązanego, a na takie okoliczności skarżący nie wskazał. Każde uszczuplenie majątkowe powoduje pewien uszczerbek w finansach zobowiązanego. W przepisie art. 64e u.p.e.a. obowiązującym do 19 lutego 2021 r. chodzi o taki uszczerbek, którego skutki znacznie przewyższają normalne skutki związane z uszczupleniem majątkowym. Skarżący posiada możliwości zarobkowe pozwalające na poprawę swojej sytuacji majątkowej. Nie wykazał także, że ściągnięcie kosztów egzekucyjnych spowoduje znaczny, tzn. powodujący ponadprzeciętną, istotną dolegliwość, uszczerbek jego sytuacji finansowej.
Skarżący uzyskuje dochody z umowy o pracę w kwocie 3.600 zł brutto (2.753,86 zł netto) oraz sporadycznie z umowy zlecenia w kwocie 100-150 zł. Jego sytuacja majątkowa wskazuje zatem, iż może ponieść koszty egzekucyjne w kwocie 942 zł bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej, zwłaszcza, że jego stałe wydatki w łącznej kwocie 2.332,64 zł są mniejsze od dochodów. Skarżący nie wskazał również przeciwwskazań zdrowotnych, które trwale i całkowicie wykluczałyby go z rynku pracy lub znacznie ograniczały możliwość zarobkowania. Zatem jego sytuacja finansowa może jeszcze ulec poprawie.
Za umorzeniem kosztów egzekucyjnych nie przemawia także ważny interes publiczny, wręcz przeciwnie, w interesie publicznym jest, aby koszty egzekucyjne zostały przez zobowiązanego poniesione, gdyż regulowanie należności publicznoprawnych w wysokości i terminach określonych w ustawach jest podstawową powinnością każdego zobowiązanego, zwłaszcza jeśli się weźmie pod uwagę, że z tych wpływów zasilany jest budżet Państwa.
Zatem organy obu instancji prawidłowo oceniły, że w sprawie brak jest podstaw do umorzenia kosztów egzekucyjnych ze względu na ważny interes publiczny, z uwagi na wielokrotnie podnoszone przez skarżącego przyczyny powstania zaległości podstawowej (głównej), których upatrywał głównie w panującej wiele lat temu sytuacji gospodarczej kraju i jej wpływie na sytuację przedsiębiorców.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 27 kwietnia 2022 r., sygn. akt I GSK 1446/21 (wyrok dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych) stwierdził, że w art. 64e § 2 pkt 2 u.p.e.a. jako kierunkową dyrektywę wyboru wskazano ważny interes publiczny. Pojęcie interesu publicznego na gruncie tego przepisu należy rozumieć jako respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, sprawność działania administracji publicznej itp. Pojęcie interesu publicznego nie ma więc stałego zakresu i wymaga każdorazowo dokonania oceny skutków rozstrzygnięć prawnych z punktu widzenia respektowania wartości, które kryć się mogą pod pojęciem interesu publicznego. Dodatkowo określenie, że tak rozumiany interes publiczny ma być "ważny" oznacza taki, od którego wiele zależy, mający dużą wagę, duże znaczenie, znaczący, doniosły, cenny. Określenie to zatem wymagało dodatkowo wykazania, że ustalenie istnienia tej przesłanki musiało mieć szczególnie doniosłe znaczenie z uwagi na wartości respektowane przez ogół społeczeństwa. Jak wskazuje się w orzecznictwie, organ rozważając udzielenie ulgi powinien ustalić, co jest korzystniejsze z punktu widzenia interesu publicznego - dochodzenie należności, czy też zastosowanie ulgi.
Decyzje podejmowane przez zobowiązanego w sferze aktywności gospodarczej, czy też zawodowej nie mogą obciążać organu egzekucyjnego, który podejmuje zgodne z prawem czynności. Organ prowadząc postępowanie ulgowe musi mieć na uwadze przy ocenie przesłanki ważnego interesu publicznego całokształt sprawy i interes pozostałych obywateli, którzy w podobnej sytuacji finansowej starają się wywiązywać ze swoich zobowiązań terminowo i dobrowolnie. Nie leży zatem w interesie publicznym, umorzenie kosztów egzekucyjnych, do powstania których przyczynił się sam skarżący poprzez nierealizowanie w terminie swoich zobowiązań publicznoprawnych.
Rezygnacja zatem z kosztów egzekucyjnych musi być uzasadniona wystąpieniem okoliczności nadzwyczajnych, na które skarżący nie ma wpływu. Należy zatem zgodzić się z organem odwoławczym, że umorzenie kosztów egzekucyjnych w kwocie 942 zł byłoby sprzeczne z interesem publicznym, gdyż stawiałoby skarżącego w pozycji uprzywilejowanej wobec innych osób, które mimo trudnej sytuacji materialnej i osobistej regulują swoje zobowiązania wobec Państwa.
W przypadku skarżącego nie zaistniała także przesłanka nieściągalności od niego kosztów egzekucyjnych, która zachodzi wtedy, gdy w wyniku czynności egzekucyjnych stwierdzono brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję i ma on charakter trwały. Skarżący co prawda zmaga się z kłopotami finansowymi, jednak nie zakończono jeszcze postępowania egzekucyjnego wobec niego, zatem nie można jeszcze ostatecznie przesądzić o braku możliwości zaspokojenia kosztów egzekucyjnych.
Prawidłowo zatem organy obu instancji oceniły, że w sprawie nie zachodzi również ostatnia z przesłanek unormowana art. 64e § 2 pkt 3 u.p.e.a., czyli ściągnięcie kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło