I SA/Gl 625/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Wiciak, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Sędzia NSA Małgorzata Wolf- Mendecka, Protokolant Izabela Maj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi M. A. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z [...] r. [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. działając w oparciu art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 8, poz. 60 z późn. zm. ) stwierdził, że odwołanie M. A. zd. C. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] r. [...] umarzającej postępowanie w sprawie wznowienia postępowania i stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym w kwocie [...] zł oraz zwrotu powyższej kwoty na rzecz spadkobierców po zmarłym J. C. zostało wniesione zostało z uchybieniem terminu do jego wniesienia , pozostawiając je bez rozpatrzenia. W uzasadnieniu przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy. W dniu [...] 2008 r. do Urzędu Skarbowego w Z. wpłynął wniosek D., M. i A. C. spadkobierców po zmarłym J. C. z prośbą o : - wznowienie postępowania i stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym w kwocie [...] zł oraz zwrot powyższej kwoty na rzecz spadkobierców wraz z należnymi odsetkami, - wznowienie postępowania i zwrot kwoty [...] zł wyegzekwowanej bez podstawy prawnej na rzecz spadkobierców wraz z należnymi odsetkami. Pismem z dnia [...] 2009r. powyższy wniosek został przez podatniczki wycofany w części dotyczącej wznowienia postępowania i stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym w kwocie [...] zł oraz zwrotu powyższej kwoty spadkobiercom po zmarłym J. C.. W piśmie wyjaśniono, że stanowi on wniosek o zwrot nienależnie wyegzekwowanej należności. Stwierdzono ponadto, że pozostałe części wniosku pozostają bez zmian. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. na podstawie art. 208 Ordynacji podatkowej umorzył postępowanie z wniosku Stron o wznowienie postępowania i stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym w kwocie [...] zł oraz zwrotu powyższej kwoty na rzecz spadkobierców po zmarłym J. C.. W rozstrzygnięciu zawarto pouczenie o możliwości wniesienia odwołania w terminie 14 dni od daty jego otrzymania do Dyrektora Izby Skarbowej w K. . Decyzję tę doręczono D. C. matce strony w dniu [...] 2009r . Od powyższej decyzji Strona złożyła odwołanie listem poleconym w dniu [...] 2009r. Wraz z odwołaniem złożony został wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. W złożonym wniosku Strona podniosła, że wycofanie wniosku o wznowienie postępowania o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym w kwocie [...] zł, w następstwie czego postępowanie zostało umorzone, nastąpiło na skutek wprowadzenia w błąd przez pracowników Urzędu Skarbowego w Z.. Podniosła ponadto, że zgodnie z udzielonymi telefonicznie informacjami, wycofanie wniosku o wznowienie postępowania miało umożliwić jego rozpoznanie co do zwrotu nienależnie pobranych kwot. Tymczasem sprawa nie została poddana rozpoznaniu w trybie postępowania administracyjnego, pomimo faktu, że uchybienie terminu do zaskarżenia decyzji nastąpiło z winy organu. Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. odmówił przywrócenia termin do wniesienia odwołania. Następnie po zapoznaniu się z materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy Dyrektor Izby Skarbowej w K. powołując art. 223 § 1 i § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej zgodnie, z którym odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie stwierdził, iż z akt przedmiotowej sprawy wynika, iż decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] r. Nr [...] skierowana do M. A. zd. C. doręczona została w dniu [...] 2009r. Zdarzenie to potwierdza podpis na potwierdzeniu odbioru przesyłki listowej złożony przez C. D. - matkę podatniczki. W związku z powyższym termin skoro termin do wniesienia odwołania od tej decyzji upłynął z dniem [...] 2009 r., natomiast odwołanie zostało wniesione listem poleconym w dniu [...] 2009 r., o czym świadczy data stempla pocztowego, to odwołanie zostało wniesione po terminie. To zaś uzasadnia po myśli art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej stwierdzenie przez organ odwoławczy w formie postanowienia odwoławczy uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. W konsekwencji powyższego organ odwoławczy pozostawił wniesione odwołanie bez rozpoznania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona zarzuciła niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych koniecznych dla prawidłowego rozpoznani sprawy. Podniosła, iż w terminie 7 dni od daty w, której się dowiedziała o fakcie wprowadzenia w błąd złożyła odwołanie i wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. Podniosła też, iż skutki nierzetelnej informacji organu, który zobowiązany jest do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania nie mogą obciążać strony . Odnosząc się do zarzutów skargi organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i stwierdził, iż podniesione zarzuty dotyczą przede wszystkim postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Dodatkowo wskazał także, iż w orzecznictwie utrwalił się pogląd, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną w związku z tym stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz wynika bezwzględnie z obowiązującego prawa i nawet nieznaczne przekroczenie terminu zobowiązuje organ do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania . Na rozprawie strona podniosła, iż po doręczeniu decyzji umarzającej postępowanie pracownik organu zatelefonował do niej z informacją, iż ażeby sprawa zwrotu nadpłaty była pozytywnie załatwiona musi wycofać wniosek, a sprawa zostanie skierowana do Urzędu Skarbowego w D.. W celu potwierdzenia sensu uzyskanej informacji strona udała się do organu podatkowego w Z. gdzie poinformowano ją, iż warunkiem pozytywnego załatwienia wniosku o zwrot wyegzekwowanego podatku jest wycofanie wniosku a przeszkodą w tym będzie wniesienie środków odwoławczych od decyzji. Dodała także, iż wniosek był wycofany, a następnie złożony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej w dalszej części "p.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Oceniając zaskarżone postanowienie organu odwoławczego z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów, stwierdzić należy, że zostało ono wydane bez naruszenia prawa. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego, konkretnie z zwrotnego potwierdzenie odbioru (k-14a akt administracyjnych) wynika, że decyzja organu I instancji z dnia [...] r., z powodu nieobecności skarżącej w miejscu zamieszkania, została doręczona w dniu [...] 2009 r. pełnoletniemu domownikowi tj. matce skarżącej D. C. , która pokwitowała jej odbiór w tym dniu, własnoręcznym podpisem. Ponadto na zwrotnym potwierdzeniu odbioru widnieje też podpis doręczającego wraz z datą doręczenia – [...] 2009 r. W tak zaistniałym stanie faktycznym w pierwszej kolejności przypomnieć należy, iż stosownie do brzmienia art. 149 Ordynacji podatkowej w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu, pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Zawiadomienie o doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy domu umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Jest to tzw. doręczenie zastępcze. Żeby można było uznać, że dokonane zostało prawidłowo, muszą zostać spełnione określone w tym przepisie przesłanki, do których należą: a) nieobecność adresata w mieszkaniu, przy czym chodzi o nieobecność czasową; b) przyjęcie pisma za pokwitowaniem przez osobę wymienioną w tym artykule i w kolejności w tym przepisie przewidzianej; c) pełnoletniość osoby odbierającej pismo; d) podjęcie się oddania pisma adresatowi. Co do ostatniego warunku, oświadczenie to winno być odnotowane przez doręczyciela na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. W orzecznictwie się przyjmuje, iż jeżeli na zwrotnym potwierdzeniu odbioru brak jest adnotacji doręczyciela, co do tego, że dana osoba zgodziła się oddać przesyłkę adresatowi, to nie można uznać, że doręczenia dokonano prawidłowo. Niemniej jednak, jednocześnie się przyjmuje, że jeżeli w postępowaniu zostanie wykazane, iż domownik, sąsiad lub dozorca oddał pismo osobie, do której było adresowane, wówczas brak adnotacji o podjęciu się oddania pisma nie wywołuje żadnych skutków. Sam fakt oddania pisma świadczy bowiem o podjęciu się wykonania tej czynności. Osadzając powyższe uwagi w realiach niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż mimo braku stosownego oświadczenia, doręczenie w istocie miało miejsce - co niewątpliwie potwierdza fakt złożenia przez skarżącą odwołania. Nadto strona nie kwestionuje okoliczności by pełnoletni domownik – matka D. C. uchybiła czynności co do ddania jej pisma (decyzji organu podatkowego). Zważywszy zatem na datę doręczenia decyzji [...] 2009r niewątpliwie termin do wniesienia odwołania upływał z dniem [...] 2009r. Zatem odwołanie złożone w placówce pocztowej w dniu [...] 2009r wniesiono z uchybieniem terminu. W sytuacji zatem gdy zgodnie z art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania orzeczenie wydane o tej treści w kontrolowanej sprawie jest prawidłowe . Okoliczności natomiast z powodu, których uchybiono terminowi nie dają organowi możliwości ich uwzględnienia z urzędu ani też skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia przez sąd. Stwierdzenie bowiem uchybienia terminu zobowiązuje organ do wydania postanowienia uniemożliwiającego rozpatrzenie odwołania . W zakresie natomiast okoliczności przywołanych w skardze mających wskazywać na brak winy strony skarżącej w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania to zauważyć trzeba iż mogą one stanowić jedynie argumentację co do wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności której terminowi uchybiono na podstawie art. 162 Ordynacji podatkowej. Nie mogą natomiast wpływać w jakikolwiek sposób na ocenę w zakresie terminowości złożenia do organu odwoławczego środka odwoławczego. Mając na uwadze wszystkie przedstawione powyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), oddalił skargę uznając ją za bezzasadną.