I SA/Gl 625/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. N. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych wskutek wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym postanawia 1) umorzyć postępowanie z wniosku skarżącej o zwolnienie jej od kosztów sądowych; 2) ustanowić dla skarżącej radcę prawnego. Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 lipca 2013 r. zwolniono skarżącą od kosztów sądowych w niniejszym postępowaniu. Wyrokiem ww. Sądu z dnia 11 grudnia 2013 r. oddalono skargę H. N. na postanowienie organu odwoławczego wskazane w rubrum niniejszego orzeczenia. Pismem z dnia 18 grudnia 2013 r. skarżąca zwróciła się do Sądu z wnioskiem o sporządzenie i doręczenie ww. wyroku wraz z uzasadnieniem, jak również o przyznanie jej prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego dla sporządzenia skargi kasacyjnej od ww. wyroku. Przy piśmie tym skarżąca dołączyła urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy (druk PPF z dnia 18 grudnia 2013 r.), w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W motywach wniosku oświadczyła, że jej miesięczny dochód kształtuje się w zależności od kursu dolara amerykańskiego "i jest środkiem pomocowym ze strony Rządu USA". Podkreśliła dalej, że od wielu lat ponosi koszty związane ze sporem z organami podatkowymi na tle opodatkowania świadczenia, które otrzymuje. Zaznaczyła, że obecnie przed tutejszym Sądem toczą się inne postępowania z jej skarg. Skarżąca podniosła, że w grudniu 2013 r. pozostawały jej do zapłacenia następujące należności: energia elektryczna 2 x 173,05 zł; woda około 30 zł; składka na PZU 58,50 zł; doładowanie telefonu około 50 zł. Według oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżąca jest osobą samotną i jest współwłaścicielem: działki i domu, w którym zamieszkuje, łąki o powierzchni około 51 m2 oraz działki zabudowanej niewielkim budynkiem mieszkalnym. Dochód jej gospodarstwa oznaczyła w kwocie 696 dolarów amerykańskich. Należy w tym miejscu odnotować, że skarżąca wielokrotnie zwracała się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z wnioskami o przyznanie prawa pomocy. Z omawianego punktu widzenia istotne jest wpadkowe postępowanie w sprawie o sygn. I SA/Gl 870/12. Postanowieniem z dnia 16 października 2013 r., orzekający wówczas referendarz sądowy, ustanowił dla skarżącej między innymi radcę prawnego. W toku tamtego postępowania zobowiązano skarżącą do przedłożenia dodatkowych dokumentów obrazujących jej sytuację materialną. Zebrano wówczas dokumentację, która potwierdza również okoliczności obecnie podniesione przez skarżącą. Po rozpoznaniu wniosku zważono, co następuje: W punkcie wyjścia należało odnotować, że zakres wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy został przez nią oznaczony w pkt 4 druku urzędowego formularza wniosku PPF i w tym kształcie jest wiążący dla rozpoznającego wniosek. Intencją wnioskującej jest więc uzyskanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie: P.p.s.a., stronie na jej wniosek może zostać przyznane prawo pomocy. Prawo to może być przyznane w zakresie częściowym lub całkowitym (art. 245 § 1 P.p.s.a.). Przyszło w tym miejscu podkreślić, iż skarżąca została już w tej sprawie zwolniona od kosztów sądowych, a to na mocy postanowienia z dnia 9 lipca 2013 r. Postanowienie to do dnia dzisiejszego nie zostało zmienione i korzysta z przymiotu prawomocności, co oznacza, że skarżąca w dalszym ciągu korzysta z przyznanego jej tam prawa pomocy. Z tych względów obecny wniosek, w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych, stał się bezprzedmiotowy, a postępowanie z tego wniosku podlega umorzeniu, o czym orzeczono w pkt 1 sentencji, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy merytoryczne rozstrzygnięcie wniosku o przyznanie prawa pomocy sprowadziło się do zbadania przesłanki ów dobrodziejstwa procesowego w kontekście ustanowienia pełnomocnika. Stosownie więc do treści art. 245 § 3 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w tym zakresie gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Mając powyższe na uwadze w zestawieniu z sytuacją majątkową wnioskującej należało stwierdzić, że H. N. wykazała, że nie będzie w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny. Zdaniem rozpoznającego wniosek, konieczność opłacenia pełnomocnika z wyboru mogłaby dla skarżącej wiązać się właśnie z takim uszczerbkiem. Nie można przy tym tracić z pola widzenia tej części uzasadnienia obecnie rozpoznanego wniosku, w której skarżąca podniosła między innymi, że profesjonalny pełnomocnik jest obecnie niezbędny dla sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 grudnia 2013 r. W takiej sytuacji odmowa przyznania jej prawa pomocy w tym zakresie mogłaby uniemożliwić stronie realizację jej praw w postępowaniu sądowym. Wypada w tym miejscu odnotować, że odstąpiono obecnie od wezwania skarżącej do złożenia dodatkowych dokumentów źródłowych, wszak od wydania postanowienia w sprawie I SA/Gl 870/12 upłynął relatywnie niewielki okres czasu, a złożone obecnie oświadczenia skarżącej korespondują z ustaleniami poczynionymi w tamtej sprawie. W wyniku poczynionych wyżej ustaleń orzeczono w kwestii wniosku o ustanowienie pełnomocnika w pkt 2 części dyspozytywnej postanowienia, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., art. 254 § 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 tej ustawy.