I SA/Gl 625/13
PostanowienieWSA w Gliwicach2013-07-09
Skład orzekający: Piotr Łukasik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym na podstawie prawa pomocy w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zwolnienie od kosztów sądowych przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku skarżącej, biorąc pod uwagę jej sytuację materialną, dochody oraz obciążenia finansowe, zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżąca H. N. złożyła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej dotyczące podatku dochodowego od osób fizycznych oraz wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca jest osobą samotną, posiada nieruchomości i dochody w wysokości około 696 dolarów amerykańskich, które są świadczeniem socjalnym. Wskazała na trudności finansowe, w tym zaległości w opłatach związanych z utrzymaniem nieruchomości oraz liczne toczące się postępowania sądowe.Rozstrzygnięcie
Postanowiono zwolnić skarżącą od kosztów sądowych w całości na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 oraz art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. N. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych wskutek wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym postanawia zwolnić skarżącą od kosztów sądowych.
Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, H. N. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi (patrz pismo z dnia 7 czerwca 2013 r.). W dalszej kolejności, w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego, do Sądu wpłynął urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy (druk PPF z dnia 24 czerwca 2013 r.), w którym skarżąca zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. W motywach wniosku oświadczyła, że jej miesięczny dochód kształtuje się w zależności od kursu dolara amerykańskiego "i jest środkiem pomocowym ze strony Rządu USA". Podkreśliła dalej, że od wielu lat ponosi koszty związane ze sporem z organami podatkowymi na tle opodatkowania świadczenia, które otrzymuje. Zaznaczyła, że obecnie przed tutejszym Sądem toczą się inne postępowania z jej skarg. Według oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżąca jest osobą samotną i jest współwłaścicielem: działki i domu, w którym zamieszkuje, łąki o powierzchni około 51 m2 oraz działki zabudowanej niewielkim budynkiem mieszkalnym. Dochód jej gospodarstwa oznaczyła w kwocie 696 dolarów amerykańskich. Podkreśliła przy tym, że do chwili wypełnienia urzędowego formularza wniosku, nie otrzymała jeszcze świadczeń za czerwiec 2013 r. Z tych względów wszelkie opłaty z tytułu utrzymania nieruchomości, w której mieszka są już zaległością.
Ustalono nadto, że w wyniku sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 1019/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zwolnił skarżącą od kosztów sądowych mocą postanowienia z dnia 19 listopada 2012 r. W motywach rozstrzygnięcia zwrócono uwagę, że obok sprawy o sygn. akt I SA/Gl 1019/12 i spraw o sygn. akt I SA/Gl 870/12, I SA/Gl 1007/12 oraz I SA/Gl 1008/12, zawisły kolejne postępowania ze skarg H. N., a to: o sygn. I SA/Gl 1103/12 oraz o sygn. od I SA/Gl 1198/12 do I SA/Gl 1207/12 (postanowieniami z dnia 10 grudnia 2012 r. zwolniono skarżącą do kosztów sądowych).
Po rozpoznaniu wniosku zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej w skrócie: "P.p.s.a."), przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 przywołanej ustawy obejmującym tylko zwolnienie od kosztów sądowych lub tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Odnosząc te uwagi do najogólniej pojmowanej sytuacji materialnej skarżącej, posiłkując się ustaleniami dokonanymi w sprawach o sygn. akt I SA/Gl 870/12, I SA/Gl 1007/12, I SA/Gl 1008/12, a przede wszystkim w toku postępowania prowadzonego pod sygn. akt I SA/Gl 1019/12 stwierdzić trzeba, że w przypadku H. N. zachodzą okoliczności, które pozwalają na uwzględnienie jej żądania w całości. Z kolei w ślad za postanowieniem w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 1198/12 należy odnotować, że uiszczenie choćby niewielkiej części kosztów sądowych we wszystkich postępowaniach zainicjowanych przez H. N. pozbawiłoby skarżącą środków niezbędnych na pokrycie pozostałych wydatków, w tym tych, które zaliczyć trzeba do utrzymania koniecznego. Jest ona wszak osobą samotną, o dochodach ograniczonych do świadczenia o charakterze socjalnym i zamieszkującą w domu wymagającym nakładów m.in. na remonty oraz na ogrzewanie. Pominięcie tych wszystkich okoliczności, zwłaszcza zaś skali obciążeń finansowych strony związanych z innymi jej sprawami, pozostawałoby w sprzeczności z dyrektywami wynikającymi z prawa do sądu, realizacji którego służy przecież instytucja prawa pomocy.
W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło