I SA/Gl 63/16

PostanowienieWSA w Gliwicach2016-02-25

Skład orzekający: Referendarz Gabriel Radecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych, powinien zostać uwzględniony w całości, jeśli dochody gospodarstwa domowego pozwalają na pokrycie koniecznych kosztów utrzymania, ale jednocześnie nie pozwalają na poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla tego utrzymania?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym, zwalniając skarżącą od kosztów sądowych ponad kwotę 100 zł, ponieważ dochody jej męża wystarczały na pokrycie koniecznych kosztów utrzymania rodziny, ale jednocześnie nie pozwalały na poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla tego utrzymania. Zastosowano zasadę, że prawo pomocy w częściowym zakresie przysługuje, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Stan faktyczny
Skarżąca A. S. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. Wskazała, że jest osobą niepracującą, opiekującą się chorym mężem, a dochody rodziny pochodzą z emerytury męża i umowy o dzieło syna. Dołączyła dokumenty potwierdzające jej sytuację materialną i wydatki. Sąd, analizując przedstawiony materiał, uznał, że dochody rodziny są wystarczające na pokrycie koniecznych kosztów utrzymania, ale nie pozwalają na poniesienie pełnych kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych w zakresie obejmującym część każdorazowej opłaty sądowej przekraczającą kwotę 100 zł. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 lutego 2016 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a 1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych w zakresie obejmującym część każdorazowej opłaty sądowej przekraczającą kwotę 100 (słownie: sto) złotych; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Oświadczyła, że jest osobą niepracującą, nieuzyskujacą żadnych dochodów i opiekującą się ciężko chorym mężem. Według wniosku skarżąca poza mieszkaniem nie posiada żadnego wartościowego majątku, pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synem, który studiuje, a na dochody jej rodziny składają się świadczenie emerytalno-rentowe jej męża w wysokości 2831,22 zł netto oraz kwoty uzyskiwane przez jej syna tytułem umowy o dzieło. Wnioskodawczyni wymieniła również stałe wydatki rodziny. Skarżąca załączyła do wniosku, a następnie nadesłała na wezwanie referendarza sądowego dokumenty, które potwierdzają powyższe dane, w szczególności kserokopie: zaświadczenia, że nie złożyła zeznania podatkowego za 2014 r., zeznań podatkowych złożonych za ten rok przez jej męża i syna, potwierdzenia wypłaty świadczenia emerytalno-rentowego, zaświadczenia wystawionego przez uczelnię oraz rachunków, faktur i paragonów obrazujących wydatki – na ich podstawie wnioskodawczyni wyliczyła stałe miesięczne koszty utrzymania gospodarstwa domowego na 1044,93 zł, a koszty leczenia za ostatnie trzy miesiące na 243,71 zł. Wpis od skargi, obliczony z uwzględnieniem podanej przez skarżącą wartości przedmiotu zaskarżenia, wynosi 706 zł. Wpis w takiej samej wysokości zobowiązany jest uiścić również jej małżonek, występujący w charakterze skarżącego w innej sprawie toczącej się obecnie przed Sądem, w której także złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy rozpoznawany na dzisiejszym posiedzeniu. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 tego Prawa obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżąca w niniejszej sprawie przedstawiła kompletny materiał dowodowy, obejmujący w szczególności wszystkie dokumenty wymienione w wezwaniu do uzupełnienia danych zawartych we wniosku, które zostało tym samym wykonane w sposób rzetelny i dokładny. W ocenie rozpoznającego wniosek dokumentacja ta nie daje jednak podstaw do uwzględniania tego wniosku w całości. W jej świetle w gospodarstwie domowym skarżącej uzyskiwany jest bowiem stały dochód w postaci świadczenia emerytalno-rentowego jej męża, który wystarcza na pokrycie wszystkich koniecznych kosztów stałych i wydatków na leczenie. Dochód ten (2831,31 zł miesięcznie) przewyższa sumę tych kosztów i wydatków podaną we wniosku (1288,64 zł) o 1542,36 zł, przy czym zauważyć trzeba, że skarżąca wskazała wydatki na leczenie za okres trzech miesięcy i uwzględniła też wydatki swojego pełnoletniego studiującego syna, który dysponuje dochodem pozwalającym mu samodzielnie opłacić przynajmniej części jego potrzeb i odciążyć finansowo rodziców. Skarżąca nie podniosła również, by jej rodzina była zadłużona lub by miała poważne trudności w regulowaniu powyższych płatności. Dotychczasowe spostrzeżenia nie oznaczają wszelako, że wnioskodawczyni powinna ponieść całość kosztów sądowych w sprawie. Bezsprzecznie przecież świadczenie jej męża nie jest w tym zakresie wystarczające, szczególnie jeżeli zważyć, iż w dużej części musi być spożytkowane na konieczne koszty utrzymania. W tym ostatnim kontekście nie można też pominąć stanu zdrowia męża skarżącej, który z pewnością ma znaczenie dla budżetu rodziny i może utrudniać wnioskodawczyni znalezienie zatrudnienia czy w ogóle dodatkowego źródła dochodu. Niepodobna zarazem tracić z pola widzenia, że mąż ten jest w innej sprawie skarżącym zobowiązanym do poniesienia kosztów sądowych. Dlatego uznano, że bez uszczerbku utrzymania koniecznego skarżąca jest w stanie jednorazowo uiścić tylko część kosztów sądowych, o której mowa w sentencji, równą najniższej opłacie sądowej znanej procedurze sądowoadministracyjnej. Taki sam poziom zwolnienia od kosztów przyjęto również w sprawie, w której to jej mąż występuje jako skarżący – wówczas część kosztów do zapłaty w obu sprawach łącznie (200 zł) wyniesie każdorazowo zaledwie około 7% wspomnianego świadczenia emerytalno-rentowego. Mając to na względzie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło