I SA/Gl 631/18

WyrokWSA w Gliwicach2018-10-16

Skład orzekający: Wojciech Gapiński, Dorota Kozłowska, Bożena Suleja-Klimczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, biorąc pod uwagę sytuację majątkową i rodzinną zobowiązanej oraz przepisy dotyczące całkowitej nieściągalności i możliwości umorzenia w uzasadnionych przypadkach?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek, ponieważ nie stwierdzono całkowitej nieściągalności długu, a także nie zaszły przesłanki do umorzenia w uzasadnionych przypadkach. Organ rentowy prawidłowo ocenił, że zobowiązana posiada majątek, który może posłużyć do zabezpieczenia wierzytelności, a jej obecna sytuacja finansowa, mimo trudności, pozwala na spłatę zadłużenia w systemie ratalnym, zwłaszcza w perspektywie przyszłego uzyskania świadczenia emerytalnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku E. W. o umorzenie zaległych składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne oraz odsetek, uzasadnianego trudną sytuacją materialną. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia, uznając, że nie zachodzą przesłanki całkowitej nieściągalności długu ani szczególne okoliczności uzasadniające umorzenie w trybie uznaniowym. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów dotyczących umorzenia składek i nieuwzględnienie jej ubóstwa. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Sędziowie WSA Dorota Kozłowska (spr.), Bożena Suleja-Klimczyk, Protokolant Katarzyna Czabaj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2018 r. sprawy ze skargi E. W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej oddala skargę. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. (dalej: ZUS, organ rentowy) decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257, dalej: K.p.a.) w zw. z art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2017 r. poz. 1778, dalej: u.s.u.s.), po rozpatrzeniu wniosku E. W. (dalej: zobowiązana, skarżąca) o ponowne rozpatrzenie sprawy umorzenia należności z tytułu nieregulowanych w terminie składek, postanowił utrzymać w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. z dnia [...] r. nr [...], którą odmówiono umorzenia należności z tytułu nieopłaconych w terminie składek w części finansowanej przez płatnika w łącznej wysokości 19.479,41 zł, w tym: - na ubezpieczenie społeczne za okres 07/2006, 02/2007, 04/2007-09/2007, 04/2009, 06/2009, 12/2009 w wysokości 6.986,92 zł; - na ubezpieczenie zdrowotne za okres 05/2007-09/2007, 05/2008, 01/2009, 04/2009, 10/2009, 12/2009 w wysokości 2.320,54 zł; - na Fundusz Pracy i FGŚP za okres 05/2007 – 07/2007, 04/2009, 10/2009 – 12/2009, w wysokości 307,95 zł; - koszty upomnienia w łącznej wysokości 291,00 zł; - odsetki za zwłokę w łącznej wysokości 9.573,00 zł naliczone na dzień 5 maja 2017 r. do wszystkich zaległych składek w łącznej wysokości 10.224,18 zł. Przedmiotowa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu 5 maja 2017 r. pełnomocnik zobowiązanej wniósł o umorzenie należności z tytułu składek, powstałych w związku z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą, uzasadniając go ubóstwem rodziny zobowiązanej. Decyzją z dnia [...] r. organ rentowy odmówił umorzenia należności. Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy ZUS decyzją z dnia [...] r. uchylił decyzję pierwszoinstancyjną i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdyż wskazana w niej została błędna kwota zadłużenia, co stanowiło wynik nieuwzględnienia przez ZUS faktu przedawnienia części należności z tytułu składek. Następnie w dniu [...] r. wydana została decyzja odmawiająca umorzenia należności z tytułu składek. Uzasadniając podjętą decyzję ZUS stwierdził, że zobowiązana od dnia 31 grudnia 2009 r. nie prowadzi działalności gospodarczej, a w czasie jej prowadzenia nie wywiązywała się z obowiązku opłacania składek za siebie i zatrudnionych pracowników. Organ ustalił, że zobowiązana obecnie nie jest zatrudniona, nie osiąga dochodów, nie figuruje jako osoba zgłoszona do ubezpieczeń społecznych z jakiegokolwiek tytułu i wraz z mężem (uzyskującym dochód z prowadzonej przez niego działalności w kwocie 1.500,00 – 1.600,00 zł miesięcznie) tworzy dwuosobowe gospodarstwo domowe. Stałe wydatki zobowiązana oszacowała na 1.121,54 zł, w tym czynsz 433,04 zł, opłaty eksploatacyjne 144,51 zł, leczenie 80,00 zł, inne wydatki – 463,99 zł. Ponadto posiada ona zobowiązanie pieniężne z tytułu kredytów, wynoszące na dzień 14 czerwca 2017 r. – 1.317,60 zł, które spłaca w ratach po 82,35 zł miesięcznie. Zobowiązana posiada mieszkanie we współwłasności ustawowej małżeńskiej –. Posiada też samochód osobowy marki Mercedes o szacunkowej wartości 4.000,00 zł. Ze względu na prowadzone postępowanie egzekucyjne bieg terminu przedawnienia zaległych składek uległ zawieszeniu. Dodatkowo, w dniu [...] r. zawarto ze zobowiązaną umowę o rozłożeniu na raty należności z tytułu składek w części finansowanej przez ubezpieczonych oraz wydano postanowienie o rozłożeniu na raty kosztów egzekucyjnych. Organ rentowy zaznaczył, odwołując się do treści art. 28 ust. 3 u.s.u.s., że w stosunku do zobowiązanej nie zachodzi z oczywistych przyczyn przesłanka z pkt 1, pkt 2, 4 i 4b tego przepisu. Nie ma zastosowania również przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt 4a u.s.u.s. Dalej ZUS podkreślił, że zobowiązana posiada majątek (nieruchomość) na której może zostać ustanowiona hipoteka, dlatego w sprawie nie występuje przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s. Możliwe jest również skuteczne dochodzenie należności poprzez egzekucję z tejże nieruchomości, zatem nie można stwierdzić istnienia okoliczności, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 5 i 6 u.s.u.s. Zatem w sprawie nie zachodzą przesłanki całkowitej nieściągalności należności. Następnie organ rentowy rozważył możliwość umorzenia należności na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz wydanego na podstawie tego przepisu rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. Nr 141, poz. 1365, dalej: rozporządzenie). W tych ramach ZUS stwierdził, ze przesłanka zawarta w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia nie ma w sprawie zastosowania, gdyż zobowiązana nie prowadzi już działalności gospodarczej. Zobowiązana nie przedstawiła też dokumentów, potwierdzających okoliczności, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia. Końcowo ZUS stwierdził, iż w sprawie brak jest przesłanek do umorzenia należności na podstawie § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, tj. ze względu na sytuację finansową. Wprawdzie sytuacja materialna zobowiązanej jest trudna, jednak wywiązuje się ona z zawartej z organem rentowym umowy o rozłożenie na raty należności z tytułu składek w części finansowanej przez ubezpieczonych oraz z postanowienia o rozłożeniu na raty kosztów egzekucyjnych, co oznacza, iż posiada środki na regulowanie zobowiązania w dłuższym okresie czasu. ZUS zauważył, że zobowiązana w grudniu 2018 r. osiągnie wiek emerytalny i po uzyskaniu świadczenia emerytalnego będzie dysponować dodatkowym dochodem. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy pełnomocnik zobowiązanej zwrócił uwagę na jej stan majątkowy (ubogość) i wniósł o umorzenie należności. Rozpatrując ponownie sprawę, ZUS decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję o odmowie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych w terminie składek. W pierwszej kolejności ZUS zaznaczył, że w sprawie nie zachodzą przesłanki, pozwalające na stwierdzenie całkowitej nieściągalności należności. W tych ramach organ rentowy podkreślił, że z przyczyn oczywistych nie ma zastosowania w sprawie art. 28 ust. 3 pkt 1 u.s.u.s. Z kolei przesłanki wskazane w art. 28 ust. 3 pkt 2, 4 i 4b u.s.u.s. również nie zachodzą, gdyż nie prowadzono postępowania upadłościowego ani likwidacyjnego działalności, prowadzonej przez zobowiązaną. W ocenie ZUS nie można stwierdzić, aby zaistniały też okoliczności, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 3, 5 lub 6 u.s.u.s. Zobowiązana zakończyła bowiem prowadzenie działalności gospodarczej z dniem 31 grudnia 2009 r., ale posiada majątek w postaci nieruchomości (współwłasność), wobec której toczy się obecnie postępowanie mające na celu zabezpieczenie wierzytelności ZUS w postaci dokonania wpisu hipoteki. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. zawiadomieniem z dnia [...] r. poinformował o zakończeniu egzekucji prowadzonej na podstawie dalszego tytułu wykonawczego ze względu na nie ustalenie możliwości płatniczych i majątku strony ani ruchomości, z których skutecznie można by poprowadzić postępowanie egzekucyjne. Jednakże, zobowiązana posiada majątek w postaci nieruchomości. Oznacza to, że możliwe będzie skuteczne zabezpieczenie wierzytelności z tytułu składek. Zdaniem ZUS przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt 4a u.s.u.s. również nie ma zastosowania, gdyż odnosi się do zadłużenia niższego od kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym (11,60 zł). Sytuacja ta nie ma miejsca w niniejszym przypadku. Następnie ZUS odniósł się do możliwości umorzenia należności na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. i wydanego na tej podstawie rozporządzenia. W tym zakresie ZUS podtrzymał również argumentację, zawartą w decyzji pierwszoinstancyjnej z dnia [...] r. i zaznaczył, że w sprawie nie zachodzą szczególne okoliczności, pozwalające na umorzenie zadłużenia z tytułu składek. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję ZUS z dnia [...] r. skarżąca wniosła o jej uchylenie jako krzywdzącej. Zdaniem skarżącej organ rentowy naruszył art. 28 ust. 3 pkt 1 do pkt 6 u.s.u.s. Skarżąca zaznaczyła, że ZUS popełnił szereg błędów w postępowaniu, nie uwzględniając skali jej ubogości. Wskazała, że spłata należności stanowiłaby zagrożenie dla bytu jej rodziny. Podkreśliła, że nie posiada majątku, żadnych dochodów, a zarobki męża nie wystarczają na zaspokojenie podstawowych potrzeb egzystencjonalnych. Zwróciła również uwagę, iż ZUS pominął fakt przedawnienia zadłużenia z tytułu składek. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik ZUS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. W pierwszej kolejności należy wskazać, że postępowanie w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek unormowane jest w art. 28 u.s.u.s., jak również w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Zgodnie z art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części tylko w przypadku stwierdzenia ich całkowitej nieściągalności. Całkowita nieściągalność zachodzi natomiast wyłącznie w przypadkach wymienionych enumeratywnie w ustawie, tj. wówczas, gdy: 1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe; 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa; 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; 4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym; 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Ponadto, zgodnie z art. 28 ust. 3a u.s.u.s., należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Na podstawie art. 28 ust. 3b u.s.u.s. zostało wydane rozporządzenie wykonawcze i kwestie te reguluje § 3 ust. 1 tego rozporządzenia. Z ostatnio powołanego przepisu wynika, że ZUS może umorzyć ubezpieczonemu, będącemu płatnikiem składek należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie ich opłacić, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. Powyższe rozporządzenie wskazuje przykładowo, że taka sytuacja ma miejsce, gdy: 1) opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, 2) poniesione straty materialne w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodują, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności, 3) przewlekła choroba zobowiązanego lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny pozbawia zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Z powołanych regulacji wynika, że rozstrzygnięcia wydawane w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne podejmowane są w ramach tzw. uznania administracyjnego, o czym przesądzają użyte w powołanych wyżej art. 28 ust. 2 u.s.u.s. oraz art. 28 ust. 3a u.s.u.s. zwroty, odpowiednio: "należności z tytułu składek mogą być umarzane" oraz "należności z tytułu składek (...) mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane". Oznacza to zatem, że organ rentowy ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, przy czym wybór ten może być swobodny, ale nie dowolny (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 sierpnia 2007 r., sygn. akt II GSK 141/07, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Łd 584/09 - wszystkie wyroki powołane w uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych ). Podkreślić przy tym należy, że proces podejmowania decyzji w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ma charakter dwuetapowy. Najpierw organ rentowy, ustalając istotne okoliczności faktyczne sprawy związane przede wszystkim z sytuacją majątkową, osobistą i rodzinną wnioskodawcy ocenia, czy okoliczności te odpowiadają choćby jednej z przesłanek określonych w art. 28 ust. 2, 3 i 3a u.s.u.s. oraz w § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia wykonawczego. Stwierdzenie, że okoliczności ustalone w sprawie nie odpowiadają żadnej z przesłanek umorzenia zaległości wyklucza możliwość pozytywnego rozstrzygnięcia dla ubezpieczonego. Z kolei drugi etap ma miejsce jedynie wówczas, gdy organ rentowy stwierdzi, że przesłanki te przemawiają za umorzeniem należności. Jednak, nawet pozytywna ocena występowania tych przesłanek nie obliguje organu rentowego do skorzystania z instytucji umorzenia należności z tytułu tych składek. Odmawiając w takiej sytuacji umorzenia zaległości organ ten działa w zakresie przyznanego mu uznania administracyjnego. Zaakcentować trzeba, że uznaniowy charakter decyzji w sprawie umorzenia należności z tytułu składek nie odnosi się do ustalania przesłanek warunkujących umorzenie należności. W tym zakresie ZUS nie działa na podstawie uznania administracyjnego. Ustalając stan faktyczny sprawy w toku postępowania dowodowego i następnie porównując ten stan do hipotezy normy zezwalającej na umorzenie tych należności organ rentowy jest związany określonymi zasadami postępowania, zawartymi w K.p.a. oraz regułami logiki. Postępowanie organu rentowego w tym zakresie podlega ocenie sądu administracyjnego, który bada, czy został w sprawie zebrany kompletny materiał dowodowy, czy w procesie oceny dowodów nie naruszono reguł logiki i czy zastosowano właściwe przepisy do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. Uznanie administracyjne odnosi się natomiast do wyboru konsekwencji prawnych (umorzyć należności lub odmówić ich umorzenia) w razie prawidłowego ustalenia, że zastosowanie instytucji umorzenia należności jest możliwe. Podkreślenia dodatkowo wymaga, że decyzje w sprawach umorzenia składek mogą być wydawane wyłącznie w przypadku należności istniejących, do których uiszczenia strona jest zobowiązana. Zgodnie z aktualnym brzmieniem wielokrotnie nowelizowanego art. 24 ust. 4 u.s.u.s., należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6. Zgodnie zaś z art. 24 ust. 5b u.s.u.s. bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Ostatnio wskazany przepis wprowadzony został z dniem 1 lipca 2004 r. na podstawie nowelizacji, wprowadzonej ustawą z dnia 20 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 121, poz. 1264). Zauważyć również należy, że od dnia 1 stycznia 2012 r., na podstawie art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz.U. Nr 232 poz. 1378) zmieniono treść art. 24 ust. 4 u.s.u.s. i skrócono okres przedawnienia składek na ubezpieczenia społeczne z 10 do 5 lat. Zgodnie z art. 27 ww. ustawy z dnia 16 września 2011 r., do przedawnienia należności z tytułu składek, o którym mowa w art. 24 ust. 4 u.s.u.s., którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą z tym, że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r. Według zasady wynikającej z tego przepisu do należności składkowych nieprzedawnionych do 1 stycznia 2012 r. (według zasad z zastosowaniem 10-letniego okresu przedawnienia) ma zastosowanie 5-letni termin przedawnienia, z tym jednak bardzo istotnym zastrzeżeniem, że liczy się go nie od daty ich wymagalności, tak jak o tym stanowi art. 24 ust. 4 u.s.u.s., ale od dnia 1 stycznia 2012 r. Wyjątek od tej zasady ustanawia art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 16 września 2011 r., stosownie do którego, jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego przepisu (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 27 czerwca 2013 r., sygn. akt III AUa 1656/12, Lex nr 1350353). Jak wynika z akt sprawy oraz decyzji z dnia [...] r. (utrzymanej w mocy decyzją obecnie zaskarżoną) ZUS wskazał, iż zaległości skarżącej zostały w dniu [...] r. skierowane na drogę przymusowego dochodzenia w postaci zajęcia rachunku bankowego w A S.A. W odpowiedzi na dokonane zajęcie dłużnik zajętej wierzytelności poinformował, iż na rachunku bankowym skarżącej występuje brak środków pieniężnych. W dniu [...] r. wierzyciel przekazał organowi egzekucyjnemu odpisy tytułów wykonawczych wraz z wnioskiem o prowadzenie egzekucji. Zawiadomieniem z dnia [...] r. organ egzekucyjny poinformował o zakończeniu postępowania egzekucyjnego z uwagi na nie ustalenie możliwości płatniczych skarżącej. ZUS zaznaczył jednocześnie, że wobec skarżącej nadal prowadzone jest postępowanie egzekucyjne. Okoliczności powyższe potwierdza znajdująca się w aktach administracyjnych "Informacja o prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym". Powyższe oznacza, iż w rozpoznawanej sprawie – wskutek dokonania (przed upływem terminu przedawnienia) czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek - nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Okoliczność ta została dostrzeżona przez organ rentowy, który w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] r. wskazał, że ze względu na prowadzone od dnia [...] r. postępowanie egzekucyjne bieg terminu przedawnienia zaległych składek uległ zawieszeniu. Zaznaczyć należy jednocześnie, iż w wydanej decyzji z dnia [...] r. ZUS uwzględnił fakt przedawnienia składek za okresy 01/2007 oraz 03/2007, zgodnie z wytycznymi zawartymi w decyzji ZUS z dnia [...] r. Zatem najdalej idący zarzut skargi, tj. zarzut przedawnienia zaległości składkowych, których dotyczy zaskarżona decyzja, okazał się niezasadny. Zaistniałe wyżej okoliczności dały podstawę do oceny zaskarżonej decyzji pod kątem prawidłowości przeprowadzenia postępowania w zakresie oceny przesłanek umożliwiających zastosowanie ulgi. W rozpoznawanej sprawie w ocenie Sądu ZUS prawidłowo ustalił i ocenił, że w przypadku skarżącej nie zachodzą przesłanki całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek, wymienione enumeratywnie w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. w pkt od 1 do 6. Organ rentowy odniósł się w wydanej decyzji do każdej z przesłanek, wymienionych w powołanym wyżej przepisie. Prawidłowo ocenił, że z oczywistych przyczyn nie zachodzi przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt 1 u.s.u.s. (śmierć dłużnika) ani przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 2, 4 oraz 4b u.s.u.s. (przesłanki te odnoszą się bowiem do postępowania upadłościowego oraz likwidacyjnego, a takich nie prowadzono wobec działalności skarżącej). ZUS zasadnie wywiódł, że nie ma zastosowania do skarżącej przesłanka zawarta w art. 28 ust. 3 pkt 4a u.s.u.s., gdyż w jej przypadku zadłużenie przekracza koszty upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym (tj. 11,60 zł). Prawidłowo również organ ustalił, że nie zachodzą przesłanki wymienione w art. 28 ust. 3 pkt 3, 5 oraz 6 u.s.u.s., gdyż wprawdzie skarżąca zakończyła z dniem 31 grudnia 2009 r. prowadzenie działalności gospodarczej, ale posiada majątek w postaci nieruchomości (współwłasność), w odniesieniu do której w toku pozostaje postępowanie dotyczące zabezpieczenia wierzytelności ZUS w postaci wpisu hipoteki, co pozwoli na skuteczne zabezpieczenie należności z tytułu składek. Bezzasadne okazały się więc zarzuty podniesione w skardze, dotyczące naruszenia art. 28 ust. 3 pkt 1- 6 u.s.u.s. Organ rentowy dokonał także prawidłowej oceny odnośnie przesłanek, o których mowa w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego, stwierdzając, że i te przesłanki nie zachodzą w sprawie. W tych ramach zasadnie ZUS wywiódł, że nie ma zastosowania przesłanka wskazana w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, dotycząca pozbawienia możliwości prowadzenia działalności gospodarczej, gdyż skarżąca nie prowadzi już takiej działalności. Prawidłowo organ rentowy ocenił, że nie zachodzi przesłanka z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, gdyż skarżąca nie wykazała, iż ze względu na swoją indywidulaną sytuację nie będzie w stanie uregulować zadłużenia z tytułu składek. ZUS stwierdził przy tym, że w dniu [...] r. skarżąca zawarła umowę o rozłożenie na raty należności z tytułu składek w części finansowanej przez ubezpieczonych, z której się wywiązuje, co pozwala na przyjęcie, że spłata należności w układzie ratalnym nie pozbawi skarżącej i jej rodziny możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Dodatkowo ZUS zwrócił uwagę, że w grudniu 2018 r. skarżąca (obecnie niezatrudniona i nie osiągająca dochodów) osiągnie wiek emerytalny i po uzyskaniu świadczenia emerytalnego dysponować będzie dochodem, z którego możliwa będzie spłata zadłużenia bądź dokonanie skutecznego zajęcia w ramach postępowania egzekucyjnego. Organ rentowy zbadał także istnienie przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia i stwierdził, że skarżąca nie wykazała przewlekłej choroby ani konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, które uniemożliwiałyby opłacenie należności. Reasumując, w ocenie Sądu organ rentowy przeprowadził w sposób prawidłowy postępowanie, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 K.p.a. i zasadą zupełności postępowania dowodowego, o której stanowi art. 77 § 1 K.p.a. W sprawie został zebrany kompletny materiał dowodowy, na podstawie którego właściwie, zgodnie z zasadami logiki i z poszanowaniem art. 80 K.p.a. oceniono, iż nie występują przesłanki umożliwiające podjęcie rozstrzygnięcia o umorzeniu należności z tytułu składek. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło