I SA/Gl 64/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Wiciak (spr.), Sędziowie NSA Eugeniusz Christ, Małgorzata Wolf-Mendecka, Protokolant Michał Frąckowiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi A. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie - numeru identyfikacji podatkowej oddala skargę. Działając na podstawie art. 239 w zw. z art. 221 i art. 233 §1 pkt.1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa( Dz. U. z 2005r. Nr.8 poz.60 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w K. po rozpatrzeniu zażalenia A.M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] znak [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o nadaniu numeru NIP Wspólnocie Mieszkaniowej A zażalenia nie uwzględnił i zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy. W uzasadnieniu postanowienia nawiązano na wstępie do podniesionego w zażaleniu zarzutu A.M., iż złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności wspomnianej decyzji nastąpiło w wyniku żądania pracownika Urzędu Skarbowego w L. oraz że przepis art.165 a Ustawy Ordynacja podatkowa daje możliwość, zamknięcia sprawy". Dodał też skarżący, iż organ wydający powyższe postanowienie nie miał woli zbadania przedstawionych dowodów. Wobec tego domaga się on podjęcia z urzędu działań wyjaśniających w sprawie przedstawionej w mych w jego pismach datowanych: 28.02.2007 r., 14.04.2007 r., oraz 07.05.2007 r. Rozpoznając sprawę organ II instancji przywołał treść art. 3 ust. 2 i art. 5 ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników ( tekst jednolity Dz. U. z 2O04 r. nr 269, poz. 2681 ze zm.) zgodnie z którym Urząd Skarbowy nadaje podatnikom numer NIP na podstawie złożonego przez nich zgłoszenia identyfikacyjnego. Dalej wskazano, że podatnikiem na podstawie odrębnych ustaw podatkowych jest wspólnota mieszkaniowa, która powstaje z mocy ustawy o własności lokali ( tj. Dz. U. z 2000 r. nr 80, poz. 903 ze zm.) wraz z wyodrębnieniem pierwszego lokalu (aktem notarialnym ustanawiającym odrębną własność). W związku z tym, Wspólnota Mieszkaniowa A otrzymała NIP decyzją Urzędu Skarbowego w L. z dnia [...], na podstawie zgłoszenia identyfikacyjnego z dnia 4 kwietnia 2001 r. złożonego przez jej administratora tj. Spółkę B S.A w L. przy ul. [...]. Spółka B S.A administrowała Wspólnotą Mieszkaniową A, która wówczas była własnością w większości samorządową na podstawie umowy z dnia 14 marca 2001 r. zawartej przez ówczesnych współwłaścicieli tj. A. i P. W. i M.K. Kontynuując, podkreślono, że po kolejnych wyodrębnieniach lokali została podjęta uchwała pozostałych członków Wspólnoty Mieszkaniowej , która potwierdziła wolę kontynuowania umowy o administrowanie, podpisana także przez A.M., który nie wniósł wtedy zastrzeżeń. W dniu 28 lutego 2007 r. A.M. złożył pismo w Urzędzie Skarbowym w L. z informacją, iż brak jest uchwał czy też innych dokumentów, które uprawniałyby do zgłoszenia w Urzędzie Skarbowym Wspólnoty Mieszkaniowej A, domagał się wglądu w dokumentację oraz prawa występowania we własnym imieniu w sprawach wspólnoty z racji posiadania lokalu w częściach wspólnych w tej nieruchomości, jako jedna z osób Wspólnotę tworząca. Pismem z dnia 26 marca 2007 r. Urząd Skarbowy w L. poinformował podatnika, iż wniosek o rejestrację Wspólnoty oraz wymagane dokumenty zgodnie z uchwałą oraz umową o administrowanie Wspólnoty zostały złożone przez administratora Wspólnoty. Dalej Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, że w kolejnym piśmie z dnia 13 kwietnia 2007 r. nazwanym "zażalenie na pismo znak: [...]" A.M. wyrażał niezadowolenie z nadania numeru NIP Wspólnocie Mieszkaniowej A, ale nie sprecyzował żądania, więc w tym celu został wezwany w dniu 18 kwietnia 2007 r. W kolejnym piśmie z dnia 7 maja 2007 r. skierowanym do Urzędu Skarbowego w L. pośrednio wyrażał wolę wyeliminowania z obiegu prawnego decyzji o nadaniu numeru identyfikacji podatkowej dot. Wspólnoty Mieszkaniowej A, a ostatecznie w złożonym w dniu 31 maja 2007 r. wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji NIP - sprecyzował swoje stanowisko w tej sprawie. Podkreślono, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. zaprzeczył w wyjaśnieniu z dnia 12 października 2007r że ów wniosek został złożony na "żądanie" pracownika tamtejszego Urzędu. Celem działań podjętych przez Urząd Skarbowy w związku z pismami składanymi przez podatnika, w tym także rozmów telefonicznych była konieczność rzetelnego zbadania sprawy i doprecyzowania żądania wnoszonego przez A.M. . Po rozpatrzeniu powyższego wniosku i dokumentów, zgromadzonych w sprawie postanowieniem z dnia [...] znak [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o nadaniu numeru NIP [...] Wspólnocie Mieszkaniowej A, mając na uwadze przepis art. 165 a ustawy Ordynacja podatkowa, gdyż A.M. nie był uprawniony do samodzielnego występowania w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej A. Zdaniem organu odwoławczego, działania skarżącego wykraczają poza czynności zwykłego zarządu, a wobec faktu, że nie są poparte uchwałą Wspólnoty uprawniającą go jako członka wspólnoty do reprezentowania Wspólnoty mieszkaniowej brak jest zasadności do uznania by A.M. działał w imieniu Wspólnoty. Kontynuując podkreślono, że dla podjęcia z urzędu działań mających na celu stwierdzenie nieważności decyzji musi zaistnieć jedna z przesłanek wymienionych w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej. Po przeanalizowaniu dokumentów zgromadzonych w sprawie nie stwierdzono uchybień stanowiących o rażącym naruszeniu prawa. Wyjaśniono też, iż wspólnota mieszkaniowa nie posiada osobowości prawnej i nie istnieje dla niej wymóg posiadania nazwy. Identyfikacja wspólnoty następuje przez wskazanie adresu, pod którym wspólnota się znajduje. Zatem dodawanie słowa "ul" jest doprecyzowaniem adresu wspólnoty i nie wpływa zupełnie na jej prawny byt, ponieważ wspólnotę tworzą właściciele lokali, a nie jej nazwa. Zarządzanie nieruchomością może zostać powierzone osobie trzeciej, co nie jest równoznaczne z powołaniem organu zarządzającego, lecz jedynie zleceniem wykonywania czynności, podmiotowi niebędącemu współwłaścicielem. Podkreślono też, że zarządca tj. podmiot wyspecjalizowany wykonuje czynności związane z zarządzaniem i administrowaniem nieruchomością na zasadzie działania w cudzym imieniu. Zgodnie z zasadą swobody wyboru siedziby, może ona być wskazana pod adresem zarządcy, stąd nie jest nieprawidłowością podanie w zgłoszeniu identyfikacyjnym jako adresu siedziby "ul. [...] w L.". Końcowo zauważono, że organy podatkowe nie mają uprawnień do ingerowania w stosunki między stronami czynności cywilnoprawnej, mogą jednak badać oraz oceniać rzeczywistą treść czynności z uwzględnieniem jej wpływu na sytuację podatkową podmiotu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A.M. podtrzymał zarzuty zażalenia, akcentując głównie to, że w jego przekonaniu istnieją dwa podmioty z których tylko jeden - Wspólnota Mieszkaniowa tworzona przez właścicieli mieszkań przy ul. [...] w L. nie został zgłoszony do uzyskaniu numeru NIP. Podkreślił, że nie jest jego intencją eliminowanie podmiotu zgłoszonego do ewidencji o nazwie "Wspólnota Mieszkaniowa A" z siedzibą L. ul. [...], a jedynie jednoznaczne określenie sytuacji prawnej wspólnoty mieszkaniowej powołanej mocą ustawy o własności lokali w nieruchomości [...] w której jest współzarządzającym . Podtrzymał swoje twierdzenie, że wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji o nadaniu NIP złożył pod naciskiem pracownika Urzędu Skarbowego. W konkluzji skarżący sformułował swe żądania które sprowadzały się do uchylenia zaskarżonego postanowienia, stwierdzenia że właściciele lokali w nieruchomości gruntowej A w L. tworzący z mocy prawa Wspólnotę Mieszkaniową nie dokonali zgłoszenia tworzonego przez nich podmiotu przez co nie wykonali wymogu art. 5 ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników, a także o stwierdzenie że pozostająca w ewidencji US w L. firma o nazwie "Wspólnota Mieszkaniowa A" z siedzibą w L. ul. [...], której Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. nadał NIP decyzją z dnia [...] nie jest tożsama ze Wspólnotą Mieszkaniową tworzoną przez właścicieli lokali w nieruchomości gruntowej w L. ul. [...]. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga nie jest zasadna , albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. W punkcie wyjścia rozważań nad zgodnością z prawem zaskarżonego postanowienia niezbędne jest poczynienie następującej uwagi. Otóż, przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z dnia [...] o nadaniu numeru identyfikacji podatkowej NIP [...] Wspólnocie Mieszkaniowej A. Podstawą prawną tego postanowienia był przepis art. 165 a Ordynacji podatkowej, który stanowi w paragrafie 1, "Gdy żądanie, o którym mowa w art.165 zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania." Tym samym, przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu w rozpoznawanej sprawie może być wyłącznie to, czy objęte skargą postanowieniem jest zgodne z prawem. Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji (odpowiednio – postanowienia – art. 119 Ordynacji podatkowej) wszczyna się z urzędu lub na żądanie strony. Nie może być wątpliwości, że wniosek taki skarżący złożył w piśmie z dnia 31 maja 2007r. Mimo jego twierdzeń, że wniosek taki złożył "na żądanie" pracownika urzędu skarbowego, to nie ulega wątpliwości, że skoro intencją skarżącego było "...jednoznaczne określenie sytuacji prawnej wspólnoty mieszkaniowej powołanej mocą ustawy o własności lokali w nieruchomości [...] " to taki wniosek mieści się w logice działań podejmowanych w tym kierunku. Skoro tak, to istotę sporu miedzy stronami postępowania sadowego, można zamknąć w odpowiedzi na pytanie, czy skarżący był stroną takiego postępowania, a zatem czy był legitymowany do złożenia rzeczonego wniosku .Jeśli zatem przyjąć, tak jak twierdzi skarżący, że nadanie numeru NIP na mocy decyzji z dnia [...] było dotknięte rażącym naruszeniem prawa, gdyż wniosek o jego nadanie pochodził od podmiotu który nie stanowił Wspólnoty mieszkaniowej A, której skarżący był członkiem, to znaczy, że z wnioskiem o stwierdzenie nieważności tej decyzji mogła wystąpić tylko ta Wspólnota lub osoby działające z jej umocowania. Trafnie w tym kontekście Dyrektor Izby Skarbowej działający jako organ I instancji przywołuje treść art. 199 Kodeksu cywilnego. do którego odsyła art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. Nr z 2000 Nr 80 poz.903 ze zm.), zgodnie z którym do rozporządzenia rzeczą wspólną oraz do innych czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. Musi być oczywiste, że złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o którą w sprawie chodzi jest czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu. Do jej podjęcia potrzebna jest zatem zgoda wszystkich współwłaścicieli lokali wchodzących w skład Wspólnoty Mieszkaniowej A w L .Czynność taką mógł też podjąć zarząd Wspólnoty w oparciu o uchwalę właścicieli lokali wyrażającej zgodę na jej dokonanie oraz udzielającej zarządowi pełnomocnictwa do dokonania takiej czynności (por. art. 22 ust.2 ustawy). Nie ma sporu, że wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności opisanej wcześniej decyzji nie złożyli wszyscy właściciele lokali stanowiący z mocy prawa Wspólnotę Mieszkaniową A ani też jej Zarząd umocowany do takiego działania. Wniosek taki złożył jeden z członków owej Wspólnoty Mieszkaniowej a więc podmiot do tego nieupoważniony. Tym samym wniosek taki nie mógł doprowadzić do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności opisanej wcześniej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z dnia [...] gdyż żądanie jego wszczęcia zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną. Jedynym zatem rozstrzygnięciem jakie mogło zapaść w tej sprawie to postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania o takim przedmiocie. Nie ma zatem podstaw do uznania, że zaskarżone postanowienie narusza prawo. Na marginesie wskazać trzeba, że Sąd administracyjny rozpoznający skargę na postanowienie w Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] mógł, zgodnie z art.145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr.153 poz.1270 ze zm.) uchylić zaskarżone postanowienie bądź stwierdzić jego nieważność w przypadku stwierdzenia naruszeń prawa o jakich ten przepis stanowi, bądź-uznając skargę za niezasadną - na mocy art. 151 tej ustawy – skargę tę oddalić. Zatem niezależnie od uznania że zawarte w skardze żądanie uchylenia zaskarżonego postanowienia nie było zasadne, to podkreślenia wymaga, że także żadne z dwóch pozostałych zawartych w punkcie 11 skargi żądań nie mogło zostać spełnione . Nie jest bowiem Sąd władny do stwierdzenia w formie orzeczenia, że właściciele lokali w nieruchomości gruntowej [...] w L. nie dokonali zgłoszenia tworzonego przez nich podmiotu, oraz tego, że pozostająca w ewidencji US w L. firma o nazwie "Wspólnota Mieszkaniowa A" z siedzibą w L. ul. [...], której Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. nadał NIP decyzją z dnia [...] nie jest tożsama ze Wspólnotą Mieszkaniową tworzoną przez właścicieli lokali w nieruchomości gruntowej w L. [...]. Z tych wszystkich powodów, działając na podstawie art.151 powołanej ustawy Sąd skargę oddalił.